EDUCATIONAL PSYCHOLOGY หรือ จิตวิทยาการศึกษา เป็นศาสตร์ที่ผู้เขียนมุ่งศึกษาความเป็นวิชาชีพเฉพาะทาง ในระดับการศึกษาที่สูงกว่าขั้นอุดมศึกษา ...เรื่องราวของการประยุกต์ใช้จิตวิทยาในการจัดการศึกษาหลากหลายรูปแบบเพื่อให้การศึกษาเป็นการพัฒนาบุคคลให้ค้นพบศักยภาพของตนเองอย่างเต็มที่ เพื่อ...

       จิตวิทยาการศึกษา       (EDUCATIONAL PSYCHOLOGY      อ่านว่า เอด-ยุเคฌะแน็ล ไซคอล-โอะจิ)  หมายถึง  เป็นวิชาที่ว่าด้วยการศึกษาพฤติกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับสถานการณ์การเรียนการสอน  โดยเน้นพฤติกรรมการเรียนรู้ การพัฒนาความสามารถ    ของผู้เรียน ตลอดจนวิธีการนำความรู้ ความเข้าใจ ที่เกิดขึ้นประยุกต์ใช้ในการสอนให้ได้ผลดี

จิตวิทยาการศึกษา ความมุ่งหมายและประโยชน์ มีดังนี้

  1. จุดมุ่งหมาย จิตวิทยาการศึกษาเน้นในเรื่องของการเรียนรู้ และการนำไปประยุกต์ในการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพ  เพื่อให้ตรงกับเป้าหมายการเรียนรู้อย่างแท้จริง   จุดมุ่งหมายนี้ต้องครบทั้ง 3 ด้าน คือ ด้านความคิด ด้านอารมณ์ และด้านการปฏิบัติ

  2. ด้านการเรียนการสอน ช่วยให้ครูเข้าใจเด็ก สามารถจัดการสอนให้สอดคล้องกับความ ต้องการ สนใจความถนัดเชาวน์ปัญญาของเด็ก

  3. ด้านสังคม ช่วยให้ครู นักเรียน เข้าใจตนและผู้อื่น ปรับปรุงพฤติกรรมตนเอง

  4. ปกครองและการแนะแนว ให้ครูเข้าใจเด็กมากขึ้น อบรมแนะนำ ควบคุมดูแลในเด็กอยู่ในระเบียบ เสริมสร้างบุคลิกภาพ ปรับตัวได้อย่างเหมาะสม

        ทั้งนี้  ในการศึกษาศาสตร์และศิลป์ทางจิตวิทยา จะจำแนกสาขาของ จิตวิทยา ออกเป็น 7  สาขา  ได้แก่

  1. จิตวิทยาสังคม (Social Psychology ) เป็นการศึกษาเกี่ยวกับพฤติกรรมของมนุษย์ที่เกิดจากการมีปฏิสัมพันธ์กับบุคคลอื่น ๆ หรือกับสังคม

  2. จิตวิทยาพัฒนาการ ( Developmental เป็นการศึกษาเกี่ยวกับพัฒนาการด้านต่างๆ ของมนุษย์ตั้งแต่ปฏิสนธิจนถึงวัยชรา

  3. จิตวิทยาการเรียนการสอน ( Psychology in Teaching and Learning ) เป็นการศึกษาเกี่ยวกับพฤติกรรมทางการเรียนการสอนและสิ่งที่ส่งเสริมให้บุคคลได้เกิดการเรียนรู้

  4. จิตวิทยาคลีนิค ( Clinical Psychology ) เป็นการศึกษาเกี่ยวกับสาเหตุพฤติกรรมผิดปกติของมนุษย์ และวิธิการบำบัดรักษา

  5. จิตวิทยาการเรียนรู้ (Psychology of Learning ) เป็นการศึกษาธรรมชาติการเรียนรู้ และองค์ประกอบต่าง ๆ ที่มีอิทธิพลต่อการเรียนรู้

  6. จิตวิทยาประยุกต์ ( Applied Psychology ) เป็นการนำหลักการต่าง ๆ ทางจิตวิทยามาใช้ในการดำรงชีวิตและประกอบอาชีพ เช่น ธุรกิจ อุตสาหกรรม การเมือง การติดต่อสัมพันธ์กับบุคคลอื่น ๆ

  7. จิตวิทยาทั่วไป ( General Psychology ) เป็นการนำเอาหลักทั่วไป ทางจิตวิทยาไปใช้เป็น พื้นฐานทางการศึกษา จิตวิทยาสาขาอื่น ๆ และในการประกอบอาชีพทั่ว ๆ ไป หรือใช้ในการดำรงชีวิตประจำวัน

       นักจิตวิทยาการศึกษา เป็นผู้ชำนาญเกี่ยวกับเรื่องการเรียนและการสอน นักจิตวิทยาพวกนี้อาจจะทำงานในโรงเรียนแต่โดยทั่วไปมักจะทำงานในมหาวิทยาลัย คณะศึกษาศาสตร์ งานหลักคือทำการวิจัยและสอนผู้ที่จะเป็นครูหรือเป็นนักจิตวิทยาโรงเรียน

         นักจิตวิทยาโรงเรียน ทำงานกับเด็กนักเรียนเพื่อประเมินผลการเรียนและปัญหาทางอารมณ์ โดยใช้แบบทดสอบวัดสติปัญญา ความสัมฤทธิ์ และบุคลิกภาพกับนักเรียนในการปรึกษากับผู้ปกครองและครู นักจิตวิทยาโรงเรียนจะวางแผนช่วยเหลือนักเรียนทั้งในห้องเรียนและที่บ้าน

        การศึกษาทางจิตวิทยา จัดว่าเป็นการศึกษาโดยใช้วิธีการทางวิทยาศาสตร์เพราะ วิธีการศึกษาค้นคว้าหรือการรวบรวมความรู้ทางจิตวิทยาใช้วิธีการทางศาสตร์ คือ มีระบบ แบบแผน เป็นปรนัย ทดสอบ ทบทวนอย่างละเอียดถี่ถ้วน สรุปเป็นกฏเกณฑ์ด้วยความรอบคอบ และสามารถตรวจสอบข้อมูลและกฏเกณฑ์ได้ เช่นเดียวกับวิทยาศาสตร์แขนงต่าง ๆ โดยวิทยาศาสตร์มีจุดมุ่งหมายที่จะอธิบาย ทำนาย ควบคุมปรากฏการณ์ต่าง ๆ ส่วน  จิตวิทยา  เป็นวิทยาศาสตร์ที่มีจุดมุ่งหมายที่มาอธิบาย ทำนาย และควบคุมพฤติกรรมของมนุษย์และสัตว์