..."อปท. เกิดขึ้นมาเพราะเกิดวิกฤตการณ์ของการปกครองส่วนกลาง และส่วนภูมิภาคที่ไม่สามารถแก้ปัญหาและสนองตอบความต้องการของประชาชนในเวลาอันรวดเร็วได้ จึงจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นขึ้น ดังนั้น ปรัชญาของ อปท. คือ แก้ปัญหาและตอบสนองความต้องการของประชาชนในท้องถิ่น"
ผ่านมา ๒ เดือน ที่ผู้เขียนเปลี่ยนที่ทำงานจาก อปท.เล็ก มาสู่ อปท.ใหญ่ ก่อนย้ายมา ผู้เขียนได้รับโจทย์ข้อหนึ่งว่า ทำไมกองการศึกษาจึงทำงานช้านัก กว่าจะออกมาได้สักเรื่องมันมีขั้นตอนมากมายเหลือเกิน
ณ วันนั้น วันที่สอบสัมภาษณ์ ผู้เขียนไม่รู้เลยว่ามันเป็นเพราะเหตุใด แต่ ณ วันนี้ทราบแล้วว่ามันช้าเพราะเหตุใด
สิ่งค้นพบ คือ ขั้นตอนการเดินเอกสารของที่นี่เป็นแบบฉบับของส่วนกลาง หรือส่วนภูมิภาค ตั้งแต่หนังสือเข้า เช่น โรงเรียนในสังกัด ฯ จะส่งเรื่องราวมาที่กองการศึกษาต้อง ทำเป็นหนังสือราชการภายนอกถึง นายก ฯ อบจ. กว่าหนังสือจะเดินถึงกองการศึกษา และกว่าจะออกจากกองการศึกษากลับไปที่โรงเรียน ต้องเป็นหนังสือราชการภายนอกให้นายก ฯ ลงนาม ผู้เขียนลองเดินย้อนรอยหนังสือดู พบว่าเส้นทางเป็น ดังนี้
๑. หนังสือราชการภายนอกจากโรงเรียน/จากภายนอก
๒. สำนักปลัดฯ ประทับวันที่ลงรับ
๓. ปลัดเทศบาลลงนามจ่ายไปกองต่าง ๆ
๔. ธุรการ กองการศึกษาลงรับ
๕. เสนอ ผอ.กองฯ
๖. ผอ.กองฯ จ่ายไปยังหัวหน้างาน/เจ้าของงาน
๗. เจ้าของงาน บันทึกเสนอ (ขั้นตอนนี้ เจ้าของงานต้องทำบันทึกเสนอนายกฯ อีกโดยมีเงื่อนไข ว่าห้ามเขียนเสนอลงในหนังสือต้นเรื่องที่ได้รับมา)
๘. เสนอหัวหน้าฝ่าย
๙. เสนอ ผอ.กองการศึกษา
๑๐.เสนอ รองปลัดฯ
๑๑.เสนอปลัดฯ
๑๒.เสนอรองนายก ฯ ๒ คน
๑๓.เสนอนายก ฯ
๑๔.กลับมาที่กองการศึกษา เพื่อปฏิบัติ
ถ้าต้องส่งกลับเพื่อแจ้งให้โรงเรียนทราบหรือปฏิบัติ
๑๕. กองการศึกษาทำหนังสือภายนอก ถึงโรงเรียนไปพร้อมกันเรื่องที่เสนอ (เหมือนมัดมือชก) โดย ใช้ข้อความว่า.."หากเห็นชอบโปรดลงนามในหนังสือที่แนบมาพร้อมนี้" ...ถ้าไม่เห็นชอบก็เดินย้อนกลับมาที่กองการศึกษาใหม่...
๑๖. เสนอรองปลัดฯ
๑๗. เสนอ ปลัดฯ
๑๘. เสนอรองนายกฯ
๑๙. เสนอนายกฯ ลงนาม
๒๐. ส่งกลับสู่โรงเรียน
หากท่านผู้อ่านได้ดูละครซีรี่ส์ญี่ปุ่นเรื่อง change ทางทีวีไทยที่เพิ่มจบไป อาจจะอยากเปลี่ยนอะไร ๆ ที่มันเชื่องช้าอืดอาดยืดยาดให้รวดเร็วฉับไวก็ได้
ถ้าข้าพเจ้าเป็นนายกรัฐมนตรีจะเปลี่ยนประเทศไทยอย่างไร
ประเด็นนั้นมันใหญ่เกินไป ขอแค่ ถ้าข้าพเจ้าเป็นนายก อบจ. จะขอฝ่าด่านเขาวงกต ตามแบบฉบับที่ลดขั้นตอนการปฏิบัติงานโดยมีขั้นตอน ดังนี้
๑. โรงเรียนทำบันข้อความ(หนังสือราชการภายใน) ถึง ผอ.กองการศึกษา เพราะถือว่าโรงเรียนเป็นฝ่ายหนึ่งของกองการศึกษา
๒. ประทับตราลงรับที่ธุรการกองการศึกษา
๓. ผอ.กองฯ จ่ายงานให้ หัวหน้างาน
๔. เสนอหัวหน้าฝ่าย
๕. เสนอ ผอ.กอง ฯ
๖. เสนอรองปลัดฯ หรือ ปลัดฯ(หากมีการมอบอำนาจ)
๗. เสนอรองนายกฯ หรือนายกฯ(หากมีการมอบอำนาจ)
๘. กลับมายังกองการศึกษา เพื่อปฏิบัติ
ถ้าต้องส่งกลับเพื่อแจ้งให้โรงเรียนทราบหรือปฏิบัติ
๙. บันทึกข้อความจาก ผอ.กองฯ แนบหนังสือที่นายกฯ สั่งการ/อนุมัติ
๑๐.ส่งกลับโรงเรียน
สาระสำคัญ
๑. โรงเรียนเทียบเท่าฝ่ายหนึ่งของกองการศึกษา ดังนั้น หนังสือที่ส่งไปยังโรงเรียน จึงเป็นเพียงหนังสือราชการภายใน (บันทึกข้อความ) ตามระเบียบสารบัญ
๒. โรงเรียนส่งถึง อบจ. ทำแค่บันทึกข้อความส่งถึง กองการศึกษา แล้วกองฯก็จะเสนอ นายก ฯ ตามขั้นตอนให้รับทราบและลงนาม
๓. นายกฯ ปลัดฯ ลงนามเฉพาะหนังสือสั่งการเท่านั้น แต่ไม่ต้องลงนาม หนังสือนำส่ง ทั้ง ๖ ฉบับ (สำเนา ๑ และ ตัวจริง ๕ สำหรับส่ง โรงเรียน) กรณีเดียวกันที่ส่งไปยังกองอื่นๆ ใช้แค่บันทึกจาก ผอ.กอง ถึง ผอ.กอง แต่ที่สำคัญต้องแนบหนังสือที่นายกฯ สั่งการไปด้วย
๔. ลดขั้นตอนการทำงานได้ถึงครึ่งหนึ่งของการทำงานในปัจจุบัน
แต่ต้องขอโทษนะเจ้าค่ะที่ตอนนี้ข้าพเจ้าไม่ได้เป็นนายก จึงทำได้แค่คิด...
ขอยกคำพูดของ ดร.สุวรรณ พิณตานนท์ จากกรมส่งเสริมการปกครอง
ท้องถิ่น ที่ผู้เขียนเคยเข้าฟังท่านบรรยายไว้หลายที่ว่า ..."อปท. เกิดขึ้นมา
เพราะเกิดวิกฤตการณ์ของการปกครองส่วนกลาง และส่วนภูมิภาคที่ไม่
สามารถแก้ปัญหาและสนองตอบความต้องการของประชาชนในเวลาอันรวดเร็ว
ได้ จึงจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นขึ้น ดังนั้น ปรัชญาของ อปท. คือ
แก้ปัญหาและตอบสนองความต้องการของประชาชนในท้องถิ่น"
ผู้เขียนเพียงคิดว่าหากเรามามัวให้เวลาทั้งหมดมาจมอยู่กับกองเอกสารที่ใครก็ไม่รู้คิดไว้ ว่ามันต้องเดินไปแบบนี้ โดยไม่คิดวิเคราะห์ว่ามันแก้ปัญหาและสนองตอบความต้องการของโรงเรียน (ประชาชน) ได้หรือไม่
แต่ตอนนี้เรากำลังนำระบบการบริหารราชการแบบส่วนกลางและส่วนภูมิภาคมาใช้ แทนที่จะเป็นการบริหารราชการส่วนท้องถิ่น เพื่อสนองตอบปรัชญาข้างต้น
การปฏิบัติงานในองค์กรใดก็ตาม ขึ้นอยู่กับคนในองค์กรนั้นจะสร้างเงื่อนไขไว้แค่ไหน ถ้าสร้างให้ช้าหลายขั้นตอนมันก็ช้า ถ้าสร้างให้เร็วลดขั้นตอนมันก็เร็ว
เห็นด้วยค่ะคุณจินตนา .....เป็นข้อคิดสำหรับผู้บริหารค่ะ....