สอบที่ดีคือ ข้อสอบที่ไม่ยาก และไม่ง่ายจนเกินไป พูดง่ายแต่ทำยาก

หลังจากอบรมเสร็จแล้ว เราจะทราบได้อย่างไรว่าผู้เข้าอบรม มีความรู้ตรงตามที่เราได้อบรมไป ส่วนใหญ่การ อบรมภาคทฤษฎีเราก็จะวัดด้วยการสอบ ทั้งแบบอัตนัย และปรนัย และข้อสอบที่ดีควรเป็นอย่างไร ซึ่งตามทฤษฎีท่านกล่าวไว้ว่า ข้อสอบที่ดีคือ ข้อสอบที่ไม่ยาก และไม่ง่ายจนเกินไป พูดง่ายแต่ทำยาก สรุปก็คือ ให้ลองนำข้อสอบที่เราออกไปนั้น ไปทดลองใช้ กับผู้เข้าอบรม ประมาณ 2-3 รุ่น แล้ววิเคราะห์ ออกมาแต่ละข้อ เปรียบเทียบกับคะแนนรวมของคนนั้น คนที่ได้คะแนนมากต้องตอบข้อที่ยากและข้อที่ง่ายได้ และคนที่ได้คะแนนน้อยต้องไม่สามารถตอบข้อยากได้ ข้อสอบนั้นจึงจะมีความแม่นยำและได้มาตรฐาน เช่น สมมุติว่าข้อสอบมี 100 ข้อ ข้อละ 1 คะแนน คะแนนรวม 100 คะแนน นาย ก. ทำข้อสอบได้ 90 ข้อ 90 คะแนน ถือว่าอยู่ในกลุ่มเก่ง นาย ข. ทำข้อสอบได้ 60 ข้อ 60 คะแนน ถือว่าอยู่ในกลุ่มไม่เก่ง จากการตรวจสอบข้อสอบ ข้อที่ 1 พบว่า นายก.ตอบได้  นาย ข  ก็ตอบได้ แสดงว่า ข้อสอบนั้นเป็นข้อสอบง่าย  ข้อที่ 2 พบว่า นาย ก.ตอบได้ แต่นาย ข  ตอบไม่ได้ แสดงว่า ข้อสอบนั้นเป็นข้อสอบยาก  ข้อที่ 3 พบว่า ทั้งนาย ก.และนาย ข  ตอบไม่ได้ แสดงว่า ข้อสอบนั้นเป็นข้อสอบที่ไม่ได้มาตรฐาน สมควรที่จะทิ้งไป

 

 

จากที่กล่าวมานี้คือ ทฤษฎีในเชิงอุคมคติ ซึ่งถ้าทำจริงๆ ก็คงต้องใช้เวลาในการวิเคราะห์ข้อสอบอย่างจริงจังทีละข้อ แต่ในความเป็นจริง จะมีใครนำไปใช้บ้าง ผมคนหนึ่งละที่ยอมรับว่า ไม่ได้นำทฤษฎีไปใช้อย่างเต็มที่ 100 % ตามอุดมคติ แต่อย่างไรก็ตามผมยังคงใช้ทฤษฎีนี้เป็นแนวทางในการออกข้อสอบ และนำข้อสอบมาวิเคราะห์บ้าง โดยที่ตอนผมตรวจข้อสอบ ก็จะสังเกตด้วยว่า ทำไม ข้อนี้จึงไม่มีใครตอบได้เลย นั่นแสดงถึงความผิดปกติของกระบวนการอบรมที่เกิดขึ้น ไม่ใช่เป็นแค่เรื่องข้อสอบเท่านั้น เช่น คำถามข้อสอบกำกวมไม่ชัดเจน ผู้อ่านตีความไปคนละอย่าง ข้อมูลการสอนของผู้สอนไม่ถูกต้อง  เนื้อหาหรือเอกสารประกอบการฝึกอบรมไม่ Updated ตามการปฏิบัติงานจริง หรือที่ตามบริบทที่เป็นอยู่จริงเป็นต้น เหล่านี้ผมก็นำมาปรับปรุงการสอนของทีมงานผมต่อไป

 

หลักการง่ายๆ ในการสอนและทำข้อสอบที่ผมยังใช้อยู่ คือ สอนตามวัตถุประสงค์ (เชิงพฤติกรรม) ( MAIP : http://gotoknow.org/blog/attawutc/237875 ) ออกข้อสอบตามวัตถุประสงค์ (เชิงพฤติกรรม) ตามความยากง่ายของ ทฤษฎี จำ ใจ ใช้ วิ สัง ประ

 

ผมจั่วหัวเรื่องไว้ เป็นเรื่องของ ทฤษฎี จำ ใจ ใช้ วิ สัง ประ แต่ยังไม่ได้กล่าวถึงเลย มัวแต่ไปพูดเรื่องข้อสอบ คงต้องผลัดไปบันทึกหน้าแล้วละครับ สัญญาว่าจะเล่าให้ฟังอย่างหมดเปลือกเลยครับ