โจทย์หนึ่งที่พบบ่อย  เมื่อพูดคุยกับหน่วยงานที่มาปรึกษา เรื่องการจัดการความรู้ หรือ KM 

นั่นคือ  KPI ที่ล๊อคสเปคไว้เรียบร้อยแล้ว   คืออย่างนี้ครับ

สมมติว่า  หน่วยงาน ก. มีนโยบายว่าต้องใช้ KM ในองค์กร  ก็จะมีการกำหนด KPI ไว้หลายๆ ตัวในเรื่องนี้

ยกตัวอย่างตัวหนึ่ง  ที่กำหนดว่า   "อย่างน้อยภายในปี .....  ต้องเกิด CoPs จำนวน  ........  CoPs"

อย่างนี้เป็นต้น

คงไม่เฉพาะ KM  เรื่องอื่นๆ ก็คงโดนเหมือนกัน

ประเด็นของผมก็คือ  KPI นั้นเป็นดาบ 2 คม   ต้องระวังคมที่หันมาทางท่าน

KPI ที่ติดเปลือก  ไม่ทะลุถึงแก่น   กรณีอย่างนี้จะมีสภาพ เป็น "Killing People Indirect"  มากกว่าการทำหน้าที่เป็น "Key Performance Indicator"  ที่จะนำไปสู่การพัฒงาน  พัฒนาคน และพัฒนาองค์กร

ยกตัวอย่างเดิมก็แล้วกัน  

หาก KPI กำหนดมาอย่างนี้    คนรับผิดชอบก็ต้องมุ่งทำให้เกิดสิ่งนั้น   สภาพคล้ายๆ "ม้าลำปาง"  มุ่งไปข้างหน้า  ห้ามสนใจกับข้างทาง   หรือ  ถ้าเป็นนักมวย ก็มุ่งชกเป้า  ห้ามชกลม เด็ดขาดเพราะชกลมแล้วไม่ได้คะแนน

ความเห็นของผม CoPs เป็นเพียงรูปแบบหนึ่งของการสร้างวัฒนธรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (sharing culture)  ซึ่งคงมีอีกหลายรูปแบบทั้งที่มีคนเขียนเอาไว้แล้ว  และที่ยังไม่เกิด  แต่ละรูปแบบมีข้อดี ข้อจำกัดแตกต่างกัน  การเลือกใช้จึงขึ้นอยู่กับบริบท และจริตของคนที่นั่นเป็นสำคัญ   

ดังนั้น  หาก KPI กำหนดเสียอย่างนั้น   การ create รูปแบบใหม่ของการ ลปรร.  ก็จะไม่เกิดแน่นอน  เท่ากับเราปิดประตู creativity ไปแล้ว 1 ประตู    สภาพที่ออกมาจึงมักพบแบบแห้งๆฝืดๆฝืนๆ  ทำเพราะให้เข็ม KPI กระดิกเท่านั้นเอง

เราอาจจะได้ CoPs ตามเป้า   แต่ไอ้ที่ต้องเสียแบบคาดไม่ถึงมีอีกเป็นกระบุง  เช่น  creativity ของคน, ทักษะในการสร้างความรู้ใหม่เพื่อการพัฒนางาน, ศักยภาพของคนถูกกดทับจนมองไม่เห็น, หาทางพายเรืออกจากอ่างไม่ได้  ฯลฯ 

อันนี้เพียงตัวอย่างเดียวนะครับ

ทุกอย่างมี 2 ด้านเสมอ   โลกแห่งความเป็นจริงมักเป็นเช่นนั้น

ด้านที่ 2 ที่ยังมองไม่เห็นในอีกหลายเรื่อง  มีอีกเยอะ   ผมยังไม่รู้อีกเยอะเลย