การแลกเปลี่ยนเรียนรู้การเลี้ยงโคแบบต่างๆของแต่ละคน ลุงนัยชอบใจวิธีการของลุงชวนมะลัยโยที่เลี้ยงโคพันธุ์ขี้ปล่อยโคเฉพาะตอนบ่ายแก่ๆ ประหยัดเวลาแรงงานที่จะเดินตามเลี้ยงวัวแบบชาวบ้าน
วันนี้ ๒๙ มกราคม ๒๕๕๒ มีโอกาสไปเยี่ยมลุงนัยอีกครั้งหลังจากที่ได้รับคำเชิญไว้ตอนประชุมอาสาปศุสัตว์เมื่อวันที่ ๙มกราคมที่ผ่านมา วันนั้นมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้การเลี้ยงโคแบบต่างๆของแต่ละคน ลุงนัยชอบใจวิธีการของลุงชวนมะลัยโยที่เลี้ยงโคพันธุ์ขี้ปล่อยโคเฉพาะตอนบ่ายแก่ๆ ประหยัดเวลาแรงงานที่จะเดินตามเลี้ยงโคแบบชาวบ้าน มีเวลาไปทำกิจกรรมอื่นๆในสวนที่มีมากจนไม่รู้ว่าจะทำอย่างไรเพราะมีแรงงานแค่ ๒ คน เท่านั้น
ลุงนัยนำน้ำหมักหน่อกล้วยมาผสมกับน้ำที่โคกินทำให้เห็บหมัดที่เคยขึ้นตามตัวโคหายไปหมดเป็นที่ประหลาดใจของลุงนัยมากชี้ให้ดูตัวที่เคยมีเห็บเต็มแล้วตอนนี้ไม่มีให้เราดู แต่มีข้อเสียที่มีบางตัวท้องเสียถ่ายเหลวบ้างก็แนะให้ลุงลดปริมาณน้ำหมักจากหน่อกล้วยลงบ้าง นอกจากนั้นก็นำวิธีการเอาหยวกสับผสมแกลบให้เสริมตอนโคอยู่ในคอกด้วยกำลังเริ่มลุงบอกว่าโคกินดี
เพื่อแก้ไขปัญหาอาหารขาดแคลนลุงรีบเก็บสะสมฟางข้าวในที่เริ่มจะถูกเผาหรือย่อยสลายมาเก็บไว้ให้ได้มากที่สุดทุกๆเช้าอาศัยความขยันอดทนและชอบการเกษตรเป็นชีวิตจิตใจ ลุงบอกอีกว่าการเลี้ยงโคจะให้มีอยู่ระดับ๒๕-๓๐ ตัวไม่เกินนี้เพราะดูแลได้พอดี คัดขายเป็นระยะๆ เอาเงินมาใช้จ่ายในครัวเรือนและชำระหนี้สินตามสมควร
แม่บ้านลุงนัยก็เพิ่มการเลี้ยงไก่ขึ้นอีกจำนวนหนึ่งให้มันถูกวีธีการจัดการมากขึ้น เราแนะนำให้ทำบัญชีไว้ว่ามีเท่าไหร่ขายเท่าไหร่จะได้ทราบรายรัรายจ่ายว่าดีกว่าการเลี้ยงโคหรือไม่ให้เร่มต้นปีใหม่นี้เลยป้าก็รับปากว่าจะทำ ป้าเล่าว่าไก่ขายดีตอนนี้ราคากิโลกรัมก็ ๑๐๐ บาท นับเป็นรายได้ที่คุ้มมาก เนื่องจากสวนอยู่ห่างจากชุมชนหมู่บ้านถึง ๔ กิโลเมตร การติดเชื้อต่างๆน่าจะมีโอกาสน้อย ความคาดหวังจะให้เป็นปศุสัตว์อินทรีย์มีมากที่เดียวถ้าหากหาความรู้วิธีการเลี้ยงที่เหมาะสมกับสวนลุงนัย
ด้านพืชผักไม่ต้องห่วงมีทุกอย่างมีกินตลอดลุงบอกว่าอยากกินเนื้อแค่เก็บผักต่างๆในสวนออกมาขายแลกเอาเนื้อไปกินก็ได้แล้ว หากเราไปเยี่ยมรอบหน้าต้องเก็บารยละเอียดลุงนัยมาให้มากกว่านี้อีก ลุงมีหว่านสาวหลงเก็บรากเล็กให้เราใส่กระเป๋าเสื้อหอมดี เราสงสัยจะหลงสวนลุงนัยเสียแล้ว
ไก่พื้นเมืองกับกรงฟักเลี้ยงก่อนปล่อยหากินเอง
ลุงนัยกับถังใส่น้ำกินของโคที่ผสมน้ำหมักหน่อกล้วย ทำให้เห็บโคหลุดหายไปหมดอย่างน่าแปลกใจใครจะลองบ้างก็ได้
แม่บ้านลุงนัยก็เพิ่มการเลี้ยงไก่ขึ้นอีกจำนวนหนึ่งให้มันถูกวีธีการจัดการมากขึ้น เราแนะนำให้ทำบัญชีไว้ว่ามีเท่าไหร่ขายเท่าไหร่จะได้ทราบรายรัรายจ่ายว่าดีกว่าการเลี้ยงโคหรือไม่ให้เร่มต้นปีใหม่นี้เลยป้าก็รับปากว่าจะทำ ป้าเล่าว่าไก่ขายดีตอนนี้ราคากิโลกรัมก็ ๑๐๐ บาท นับเป็นรายได้ที่คุ้มมาก เนื่องจากสวนอยู่ห่างจากชุมชนหมู่บ้านถึง ๔ กิโลเมตร การติดเชื้อต่างๆน่าจะมีโอกาสน้อย ความคาดหวังจะให้เป็นปศุสัตว์อินทรีย์มีมากที่เดียวถ้าหากหาความรู้วิธีการเลี้ยงที่เหมาะสมกับสวนลุงนัย
ด้านพืชผักไม่ต้องห่วงมีทุกอย่างมีกินตลอดลุงบอกว่าอยากกินเนื้อแค่เก็บผักต่างๆในสวนออกมาขายแลกเอาเนื้อไปกินก็ได้แล้ว หากเราไปเยี่ยมรอบหน้าต้องเก็บารยละเอียดลุงนัยมาให้มากกว่านี้อีก ลุงมีหว่านสาวหลงเก็บรากเล็กให้เราใส่กระเป๋าเสื้อหอมดี เราสงสัยจะหลงสวนลุงนัยเสียแล้ว
ไก่พื้นเมืองกับกรงฟักเลี้ยงก่อนปล่อยหากินเอง
ลุงนัยกับถังใส่น้ำกินของโคที่ผสมน้ำหมักหน่อกล้วย ทำให้เห็บโคหลุดหายไปหมดอย่างน่าแปลกใจใครจะลองบ้างก็ได้
ตอนขึ้นบ้านพักลุงนัย(ดวงจันทร์ สมณี)เหลือบมองเห็นใบประกาศนียบัตรยกย่องให้ลุงเป็นเกษตรกรดีเด่นรางวัลชมเชยด้านเกษรผสมผสานในปี๒๕๔๕ของจังหวัดเชียงราย
ต้นไม้งาม เพราะมีปุ๋ย ดินรุยร่วน
พืชในสวน กว่าเป็นผล ต้องทนหนาว
เหมือนชีวิต กว่าจะเด่น เป็นแสงดาว
ต้องผ่านหนาว ผ่านทุก จึงสุขเอยฯ
ขอบคุณที่ตะวันอ้อมข้าวแวะมาเยี่ยมครับ
เดินด้วยกันหนึ่งก้าว กินข้าวด้วยกัยหนึ่งมื้อ
ขอเพียงใจให้ใสซื่อ ย่อมสร้างมิตรที่ยืนยาว