เกาหลีใต้ฟื้นตัวจากวิกฤตเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นเมื่อ ปี2540 อย่างรวดเร็วเป็นประเทศแรก โดยสามารถขจัดสถาบันการเงิน 531 แห่งที่มีปัญหาการประกอบการ (ร้อยละ 25.3 ของสถาบันการเงินทั้งหมด) ออกจากตลาด และลดหนี้เสียของธนาคาร และใช้คืนเงินกู้จาก IMF เต็มจำนวน 19.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ เมื่อ สิงหาคม 2544 (ก่อนกำหนด 3 ปี) สำหรับในปี 2545 เกาหลีใต้มีอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจร้อยละ 6.1 และมีทุนสำรองเงินตราต่างประเทศ 143.8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ต.ค. 2546) สูงเป็นอันดับที่ 4 ของโลกรองจากญี่ปุ่น จีน และไต้หวัน
รายได้ประชาชาติต่อหัวของเกาหลีใต้ประมาณ 10,067 ดอลลาร์สหรัฐ (2546) การส่งออกสินค้าและบริการคิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 60 ของ GDP (2546) สินค้าส่งออกส่วนใหญ่เป็นสินค้าอุตสาหกรรมหนักและใช้เทคโนโลยีชั้นสูง ได้แก่ เครื่องจักรไฟฟ้าและผลิตภัณฑ์อิเล็กทรอนิกส์ เซมิคอนดักเตอร์ รถยนต์ เหล็ก เรือ สิ่งทอ ตลาดส่งออกสำคัญคือสหรัฐ จีน ญี่ปุ่น ฮ่องกง และไต้หวัน สินค้านำเข้าส่วนใหญ่เป็นสินค้าเพื่อเป็นวัตถุดิบสำหรับอุตสาหกรรม อาทิ น้ำมันดิบ เชื้อเพลิง และสินค้าประเภททุน อาทิเครื่องจักร อุปกรณ์
ตั้งแต่ต้นปี 2546 เศรษฐกิจของเกาหลีใต้ชะลอตัว เพราะความตึงเครียดเนื่องจากปัญหาสถานการณ์การเมืองในประเทศ ปัญหาโครงการอาวุธนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ ปัญหาการชุมนุมประท้วงนัดหยุดงานของแรงงาน รวมทั้งปัญหาการลดลงอย่างมากของการลงทุนและการบริโภคภายในประเทศ ซึ่งเป็นกลจักรสำคัญของการฟื้นตัวของเศรษฐกิจเกาหลีใต้ในช่วงปี 2545 โดยมีสาเหตุมาจาก household debt และหนี้เสียบัตรเครดิตซึ่งมีอัตราสูงมาก โดยประชาชนประมาณ 3.7 ล้านคนเป็นหนี้บัตรเครดิตเกินกว่า 3 เดือนขึ้นไป อีกทั้งปัญหาการว่างงานซึ่งเพิ่มสูงขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มผู้จบการศึกษาใหม่ อย่างไรก็ดี โดยที่การส่งออกของเกาหลีใต้ในปี 2546 ขยายตัวสูงถึงร้อยละ 20 จากปี 2545 (การส่งออกปี 46 มูลค่า 194.33 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ การนำเข้ามูลค่า 179 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ทำให้ได้เปรียบดุลการค้าประมาณ 15 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) ทำให้เศรษฐกิจยังคงมีการเติบโต โดย real GDP ปี 2546 อยู่ที่ร้อยละ 3.1 ซึ่งเป็นอัตราที่ลดลงจากปี 2545 (ร้อยละ 6.1)
สำหรับแนวโน้มในปี 2004 ช่วงต้นปีธนาคารแห่งชาติเกาหลีประมาณว่าเศรษฐกิจเกาหลีใต้จะเติบโตประมาณร้อยละ 5.2 ต่อมาในเดือนเม.ย. 2547 ผู้ว่าการธนาคารแห่งชาติเกาหลีกล่าวว่าตัวเลขอาจเพิ่มขึ้นสูงถึงร้อยละ 6 เนื่องจากคาดว่าสภาวะเศรษฐกิจเกาหลีใต้ในปีนี้จะดีขึ้นกว่าปีที่ผ่านมาจากการที่ภาวะเศรษฐกิจโลกดีขึ้น ทำให้การส่งออกของเกาหลีใต้เพิ่มขึ้น โดยการส่งออกในเดือนม.ค. และ ก.พ. 2547 เพิ่มขึ้นร้อยละ 38.6 จากช่วงเดียวกันของปี 2546 ทำให้เกาหลีใต้ได้เปรียบดุลบัญชีเดินสะพัดในเดือนก.พ. 2547 เป็นมูลค่า 3.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งสูงที่สุดในรอบ 5 ปี และแม้ว่าการบริโภคภายในและการลงทุนของภาคธุรกิจจะยังคงชะลอตัวอยู่ โดยดัชนีความมั่นใจของผู้บริโภคในเดือนมี.ค. 2547 ลดลงไปอยู่ที่ 94.4 จากร้อยละ 96.3 ในเดือนก.พ. 2547 เนื่องจากความไม่แน่นอนในสถานการณ์การเมืองภายในจากการที่รัฐสภาลงมติถอดถอนประธานาธิบดี แต่ธนาคารแห่งชาติเกาหลีก็มองว่าการบริโภคภายในประเทศและการลงทุนของภาคธุรกิจน่าจะเริ่มปรับตัวดีขึ้นบ้างในช่วงไตรมาสที่สองของปี 2547 จากการเพิ่มขึ้นของการส่งออก การขยายการผลิตและการจ้างงาน และแนวโน้มการลงทุนเพื่อการผลิตที่จะเพิ่มสูงขึ้น และน่าจะฟื้นตัวได้อย่างเต็มที่ภายในช่วงครึ่งหลังของปี 2547
ร.อ.หญิง สราญสุข พุ่มผกา
กขว.ขว.ทบ.
รวบรวมข้อมูล