ตอนที่  1

                                                   เรื่อง  การเปลี่ยนแปลงของสาร

 

            จุดประสงค์

                  1.  ออกแบบการทดลองและอธิบายการเปลี่ยนแปลงของสารได้

                    2.  จำแนกประเภทการเปลี่ยนแปลงของสารในชีวิตประจำวันได้

     การเปลี่ยนแปลงของสาร

               การเปลี่ยนแปลงของสาร  หมายถึง  การที่สารมีสมบัติต่างไปจากเดิม เช่น มีสี กลิ่น รส รูปร่าง หรือสถานะเปลี่ยนไป การเปลี่ยนแปลงบางอย่างอาจทำให้มีสารใหม่เกิดขึ้น หากใช้สมบัติของสารเป็นเกณฑ์    จะสามารถจำแนกประเภทของการเปลี่ยนแปลงได้ 2 ประเภท  คือ  การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ  และการเปลี่ยนแปลงทางเคมี

 

              ตัวอย่าง  การเปลี่ยนแปลงของสาร

 

                    - ปลาหมึกดิบกลายเป็นปลาหมึกสุก                   
                   - 
เห็ดหอมสดกลายเป็นเห็ดหอมแห้ง

 

         การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ

                    การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ  หมายถึง  การเปลี่ยนแปลงที่เกี่ยวข้องกับสมบัติทางกายภาพของสาร  เช่น  การเปลี่ยนสถานะ  การละลาย   การมีรูปร่างเปลี่ยนไป หลังจาก

การเปลี่ยนแปลง   สมบัติทางเคมีของสารยังคงเหมือนเดิม   แต่สมบัติทางกายภาพบางอย่าง

อาจเปลี่ยนไป

 

                     ตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ

                            -การระเหิดของลูกเหม็น                                      
                            -
การแตกของแก้ว

                           - การระเหยของน้ำ                                      
                           - 
การปั้นดินน้ำมันเป็นรูปต่างๆ

 

                การเปลี่ยนแปลงทางเคมี

                   การเปลี่ยนแปลงทางเคมี  หมายถึง  การเปลี่ยนแปลงที่เกี่ยวข้องกับการเกิดปฏิกิริยาเคมี  หลังจากการเปลี่ยนแปลงมีสารใหม่เกิดขึ้น ซึ่งสารที่เกิดขึ้นใหม่นี้มีองค์ประกอบและสมบัติทางเคมีแตกต่างจากสารเดิม ไม่สามารถทำให้กลับไปสู่สภาพเดิมได้  หรือทำได้ยาก

                   ตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงทางเคมี 

                          -การเกิดสนิมของเหล็ก                                 
                          -
การทอดไข่ดาว

                         -การสุกของผลไม้                                 
                          -
การเผาไหม้ของไส้เทียน

 

กิจกรรมที่  1

เรื่อง  การเปลี่ยนแปลงของสาร

                     จุดประสงค์

 1.      ออกแบบการทดลองและอธิบายการเปลี่ยนแปลงของสารได้

             คำชี้แจง

                    ให้ผู้เรียนออกแบบการทดลองการเปลี่ยนแปลงของสาร  ตามกิจกรรมที่กลุ่มของ

ผู้เรียนจับฉลากได้  โดยให้ระบุชื่อเรื่อง  จุดประสงค์  ผลการทดลอง  และสรุปผลการทดลอง

กำหนดเวลาในการทำกิจกรรม  20  นาที

                 ชุดที่  1  ใจละลาย (  อุปกรณ์ที่เตรียมให้ ได้แก่ เทียนไข ไม้ขีดไฟ เชิงเทียน )

                  ชุดที่  2  ไฟลามทุ่ง ( อุปกรณ์ที่เตรียมให้  ได้แก่   กระดาษ   ไม้ขีดไฟ   ถาด

                               อะลูมิเนียม )

                  ชุดที่  3  มนต์มายา ( อุปกรณ์ที่เตรียมให้ ได้แก่ บีกเกอร์  น้ำปูนใส หลอดกาแฟ )

                  ชุดที่  4  ไอน้ำ ( อุปกรณ์ที่เตรียมให้ได้แก่ ชุดตะเกียงแอลกอฮอล์  บีกเกอร์ 

                               น้ำเกลือ )

                  ชุดที่  5  ชิ้นเล็กชิ้นน้อย ( อุปกรณ์ที่เตรียมให้ได้แก่ กระดาษหนังสือพิมพ์

                               ถาดพลาสติก )

                                                             กิจกรรมที่  2

                                                 เรื่อง  การเปลี่ยนแปลงของสาร         

                 จุดประสงค์

 1.      จำแนกประเภทการเปลี่ยนแปลงของสารในชีวิตประจำวันได้

            คำชี้แจง

                   ให้ผู้เรียนศึกษาเอกสารประกอบการเรียนเรื่อง  การเปลี่ยนแปลงของสาร แล้ว

ตอบคำถามให้ถูกต้อง

                   1.  การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพและการเปลี่ยนแปลงทางเคมีแตกต่างกันอย่างไร

                       .........................................................................................................................

                       .........................................................................................................................

                       .........................................................................................................................

                       .........................................................................................................................

  

                  2.  การเปลี่ยนแปลงต่อไปนี้   จัดเป็นการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ   หรือการเปลี่ยนแปลงทางเคมี  เพราะเหตุใด

 

   การเปลี่ยนแปลงของสาร

  ประเภทของการเปลี่ยนแปลง

                เหตุผล

    การย่อยอาหาร

 

 

    ไอศกรีมหวานเย็น

 

 

    การหลอมเทียน

 

 

    การเกิดฟองก๊าซเมื่อ

    เติมหินปูนในกรด

    ไฮโดรคลอริก

 

 

การระเหย

 

 

    การระเหิด

 

 

    การฉีกกระดาษ

 

 

    แก้วแตก

 

 

    เกลือละลายน้ำ

 

 

    ด่างทับทิมละลายน้ำ

 

 

    ตะปูเป็นสนิม

 

 

    การเกิดฝ้าขาวของน้ำ

    ปูนใส

 

 

  

 

เฉลยกิจกรรมที่  1

เรื่อง การเปลี่ยนแปลงของสาร

(  พิจารณาจากบันทึกการทำกิจกรรมของผู้เรียนแต่ละกลุ่ม )

    ( แนวแบบการบันทึก )

         กิจกรรมการทดลอง  เรื่อง  .............................................

        จุดประสงค์  .............................................................................................................

                            ..............................................................................................................

                            ..............................................................................................................