สุขภาพองค์การ

สุขภาพองค์การ

ความหมายของสุขภาพองค์การ  คำว่า สุขภาพองค์การ ” ( organizational health ) เป็นการรวมคำสองคำระหว่าง สุขภาพ ”( health ) กับ องค์การ ” ( organizational ) ดังนั้นจึงจำเป็นต้องศึกษาความหมายของทั้งสองคำนี้

                สุขภาพ  ( health ) ตามความหมายในพจนานุกรม กล่าวว่า สุขภาพ คือ  ความสุขปราศจากโรค ความสบาย และคำจำกัดความในรัฐธรรมนูญขององค์การอนามัยโลก ปี 1984 ( The World Health Oganization : WHO ) ได้บัญญัติไว้ว่า สุขภาพ หมายถึง ภาวะแห่งความสมบูรณ์ของร่างกายและจิตใจ  รวมถึงการดำรงชีวิตอยู่ในสังคมด้วยดี  มิใช่แต่ปราศจากโรคภัยไข้เจ็บและความทุพพลภาพเท่านั้น ( พัฒน์ สุจำนง, 2522, หน้า 2 )

                องค์การ ( Oganization ) หมายถึง การรวมตัวของคนตั้งแต่สองคนขึ้นไป มีจุดหมายร่วมกันในการทำกิจกรรมหรืองานใดงานหนึ่ง โดยอาศัยกระบวนการจัดโครงสร้างของกิจกรรมหรืองานนั้นออกเป็นประเภทต่างๆ เพื่อแบ่งงานให้แก่สมาชิกในองค์กร ดำเนินปฏิบัติให้บรรลุเป้าหมาย และลักษณะขององค์การยังเป็นระบบเปิดที่มีการเปลี่ยนแปลงจากสภาพแวดล้อมต่างๆ ที่เป็นปัจจัยนำเข้าสู่ระบบการเปลี่ยนแปลง เพื่อให้ปัจจัยนำเข้าสู่การผลิต หรือปัจจัยส่งออกที่พึงประสงค์ ( พะยอม  วงศ์สารศรี, 2533 )

รอบบินส์ (Robbins, 1994, pp. 4-5)  ได้ให้ความหมายของคำ องค์การ ( oganization ) ไว้ว่า องค์การเป็นกลุ่มของบุคคลซึ่งมีปฏิสัมพันธ์กัน และมีบทบาทประสานสัมพันธ์กันเพื่อทำงานให้บรรลุวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้  นอกจากนี้ บลาว และสกอตต์ (Blau & Scott, 1962, pp. 2-5) ชี้ให้เห็นว่าองค์การเป็นระบบสังคมประกอบด้วย 2 ส่วน คือ  (1)  โครงสร้างทางสังคม (social structure) เป็นลักษณะของความสัมพันธ์ด้านสังคม (social interaction)  ซึ่งมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคม  ระหว่างสมาชิกบ่อยครั้งมีอารมณ์ หรือความรู้สึกร่วมกัน  (2)  โครงสร้างทางสถานภาพ (status structure)  แสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ที่แตกต่างกันภายในกลุ่ม และระหว่างกลุ่มวัฒนธรรมที่มีส่วนร่วมกัน (culture shared artentation)  ประกอบด้วยค่านิยมร่วมกัน (shared values) ปทัสฐานทางสังคม (socialnorms)  และบทบาท (roles