การจัดการความรู้ (Knowledge Management)
การจัดการควารู้เป็นวิธีการบริหารจัดการทุนทางปัญญาโดยที่พูนลาภ อุทัยเลิศอรุณ (2547:1.12) แปลไว้ในหนังสือชุมชนแนวปฏิบัติ : การจัดการความรู้สายพันธ์ใหม่ (Cultivating Communities of Practice) ที่เขียนโดยเวนเจอร์และคณะ (Wenger and Others) นั้นได้ให้ความสำคัญชุมชนแนวปฏิบัติ(Communities of Practice) ซึ่งเป็นแนวคิดมาจากการจัดการความรู้ (Knowledge Management) เพราะความรู้เป็นเรื่องที่ซับซ้อน ซ่อนเร้น และสามารถถ่ายโอนความรู้ผ่านปฏิสัมพันธ์ระหว่างบุคคล ด้วยการสร้างชุมชนแนวปฏิบัติเพื่อให้ชุมชนปรับตัวให้ทันความเปลี่ยนแปลงของโลกภายนอก วิธีการคือให้คนในชุมชนมาเรียนรู้และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันเพื่อนำไปสู่การจัดการความรู้ด้วยโครงสร้างทางสังคม และเปิดโอกาสให้คนได้เข้าเป็นสมาชิกชุมชนเพื่อพัฒนาความรู้ที่ตนสนใจร่วม จุดเน้นของการบริหารจัดการความรู้คือการสร้างและแลกเปลี่ยนความรู้ความสามารถได้ด้วยตนเอง ท้ายที่สุดจะเกิดวัฒนธรรมแห่งการเรียนรู้ตามมา การบริหารจัดการทุนทางความรู้ต้องเกิดจากสามองค์ประกอบคือ หัวข้อความรู้ ที่ชุมชนมีความสนใจหรือมีแรงปรารถนาร่วมกัน หัวข้อนี้อาจหมายถึงปัญหาในชุมชนก็ได้ ชุมชน เป็นการรวมตัวกันของสมาชิกชุมชนที่มีความไว้วางใจกัน จริงใจที่จะแลกเปลี่ยนความรู้ซึ่งกันและกัน และแนวปฏิบัติ เป็นผลลัพธ์จากการรวมตัวกันของสมาชิกชุมชน โดยมีความรู้ในรูปแบบต่างๆ ที่ชุมชนร่วมกันสร้างขึ้น จากนั้นสมาชิกชุมชนก็นำความรู้ที่ได้ไปใช้ในงานประจำของตนและนำสิ่งที่ตนเรียนรู้ในงานป้อนกลับสู่ชุมชน จนกลายเป็นความรู้ที่ลึกซึ้งได้ในที่สุด
ตัวอย่างการจัดการร้านค้าของชาวบ้านบ้านท่าสี ตำบลแสงสว่าง อำเภอหนองแสง จังหวัดอุดรธานี เป็นการสะท้อนภาพของการจัดการความรู้ที่เด่นชัดในเรื่องแรงปรารถนาที่เป็นหัวข้อความรู้และความต้องการของชาวบ้านที่อยากมีร้านค้าชุมชนเป็นของหมู่บ้านเป้าหมายคือการได้ซื้อสินค้าราคาถูก ผู้เริ่มชวนพูดคุยและก่อตั้งมี 5 คน มาร่างระเบียบและวางแผนกันให้เกิดแนวปฏิบัติของร้านค้า นำเสนอที่ประชุมประจำเดือนบ้านท่าสี ชาวบ้านทุกคนเห็นด้วย ก็เปิดจองหุ้นร้านค้าและดำเนินการจัดตั้งกรรมการ สมัครและคัดเลือกผู้ขายสินค้าและก็เปิดทำการได้ในเวลาต่อมา
บ้านท่าสีมีคนที่มีภูมิความรู้ มองเห็นความจำเป็นและความต้องการของคนในหมู่บ้านมีเวลามาแลกเปลี่ยนความรู้ร่วมกันจนเกิดในสิ่งที่ตนต้องการ การที่คนจะมารวมตัวกันได้ไม่ใช่เรื่องง่ายเพราะทุกคนมีภาระกิจมาก แต่เมื่อมีแรงปรารถนาร่วมกันทำให้สามารถช่วยให้การจัดการได้ง่ายขึ้น
มาเยี่ยมค่ะ