เพราะจะไปเยี่ยมเพื่อน ที่เป็นมะเร็งลุกลาม    ผมจึงไปหยิบหนังสือ Lance Armstrong. It's Not About the Bike : My Journey Back to Life http://www.amazon.com/Its-Not-About-Bike-Journey/dp/0399146113  มาอ่าน   หนังสือเล่มนี้ได้รับรางวัล William Hill Sports Book of the Year Award 2000    ที่จริงผมซื้อหนังสือเล่มนี้มาหลายปีแล้ว    แต่ยังไมได้อ่าน   พออ่านก็วางไม่ลง    เพราะได้ความรู้ลึกๆ หลายด้าน

 

          Lance Armstrong ไม่มีพ่อ   แม่คลอด Lance เมื่ออายุเพียง ๑๗  แม่ตัวเล็กมาก  แต่ Lance เป็น Wanted child.   เขาไม่สนใจพ่อ  ไม่รู้จักชื่อจนอายุ ๒๘
          แม่ของ Lance เลี้ยงลูก เรียน และทำงานไปพร้อมกัน  สร้างตัวจากพนักงานเคนตักกี รายได้เดือนละ $400  จนเป็นเลขา รายได้ปีละ $12,000  ต่อมาเป็น ผู้จัดการฝ่ายบัญชี มีเครดิตทำให้ซื้อบ้านได้   เมื่อ Lance อายุ ๓ ขวบ แม่แต่งงานใหม่กับคนนามสกุล Armstrong และสามีใหม่ขอจดทะเบียน Lance เป็นลูก เขาจึงใช้นามสกุล Armstrong
 

ผม AAR หนังสือ หาแก่นความรู้ที่ผมสนใจดังนี้


⊙   พรประจำตัวของ Lance คือคำสอนของแม่ “Make every negative into a positive.”   คือให้มองโลกในแง่บวก และใช้วิกฤตเป็นโอกาสเสมอ


⊙   Lance มีพรสวรรค์ คือระบบเมตะบอลิสมออกซิเจนพิเศษ   สร้างกรดเล็กติก  น้อย   ทำให้ร่างกายอดทนต่อกีฬาประเภทที่ต้องใช้ความอดทนได้เป็นพิเศษ    สภาพเช่นนี้ตรวจสอบได้โดยเครื่องมือที่ศูนย์วิทยาศาสตร์การกีฬา    แต่จะให้สภาพนี้ดีถึงจุดสูงต้องมีการฝึกอย่างทรหด    คือต้องใช้ทั้งพรสวรรค์และพรแสวง จึงจะมีร่างกายที่ฟิตได้เปรียบคนอื่นๆ


⊙   การแข่งขันจักรยานทางไกลที่ใช้เวลา ๓ สัปดาห์ ระยะทางกว่า ๒ พันไมล์ ขึ้นเขาสูงเป็นระยะๆ   เป็นกีฬาที่ต้องทนต่อความเจ็บปวด ความยากลำบาก


⊙   การขี่จักรยานเป็น “กิจกรรมทางจิตวิญญาณ” สำหรับ Lance   คือเขาเกิดความรู้สึกปลดปล่อย เป็นอิสระ


⊙   แม่ซื้อจักรยานแข่งคันแรกให้เมื่ออายุ ๗ ขวบ   อายุ ๑๓ เป็นแชมป์ triathlon ขี่จักรยาน ว่ายน้ำ  และวิ่ง   ค้นพบความอดทน   อายุ ๑๘ ออกจากบ้าน   เป็นทีมสหรัฐไปแข่งทั่วโลก   การแข่งขันคือการฝึกซ้อมเรียนรู้   ได้สัมผัสความพ่ายแพ้ เย้ยหยัน   ฝึกไม่ย่อท้อ   ไม่ล้มเลิกกลางคัน  ฝึกทำงานแข่งขันเป็นทีม


⊙   Lance ต้องการมีความสำเร็จ   เป็นแชมป์กีฬา  แม่สนับสนุน   ต้องการเป็น the best


⊙   ชีวิตแต่งงานของแม่ สะท้อนสังคมอเมริกัน   หย่ากับพ่อของ Lance เมื่อเริ่มตั้งท้อง    แต่งงานครั้งที่ ๒ เมื่อ Lance อายุ ๓ ขวบ    หย่าเมื่อ Lance อายุ ๑๔   ต่อมาแต่งงานครั้งที่ ๓  และอยู่กันหลายปีก็หย่าอีก


⊙   เป็นมะเร็งอัณฑะ  ลามไปปอด และสมอง อายุ ๒๕  


⊙   หนังสือเล่มนี้เขียนแบบเล่าเรื่อง    เล่าเหตุการณ์ ความคิด ความรู้สึก จึงได้รสความกังวลใจ ตื่นเต้น เศร้า สับสน   ได้ความรู้เกี่ยวกับการรักษามะเร็ง   การเก็บอสุจิเข้าคลังเพราะการรักษามะเร็งจะทำให้เป็นหมัน   ตามด้วยการทำ IVF ได้ลูกชาย    การซ้อมและแข่งจักรยาน   และชีวิตคนอเมริกัน ชีวิตนักกีฬาระดับโลก


⊙   Lance Armstrong เป็นแชมป์ ทัวร์ เดอ ฟร้องซ์  (Tour de France) ซึ่งเป็นการแข่งขันจักรยานทางไกลที่โหดที่สุด ถึง ๗ ครั้ง    นักกีฬาใหญ่ขนาดนี้ มีรายได้มหาศาล    มีชีวิต ๒ ด้าน   ตอนซ้อมและแข่งขันต้องอดทนและใช้ชีวิตที่สุดยากลำบาก   แต่มีเงินซื้อบ้านและความเป็นอยู่แบบเศรษฐี


⊙   มะเร็งให้ชีวิตใหม่ ทำให้เขาเข้าใจชีวิตมากขึ้น    เพราะต้องเผชิญความเย้ยหยันจากสโมสรจักรยานในยุโรปที่เขาสังกัดอยู่เดิม    จนในที่สุดได้เป็นสมาชิกของสโมสรอเมริกัน ทำให้สโมสรอเมริกันได้แชมป์ที่ไม่เคยได้   และทำให้เขาพบผู้หญิงที่เขาแต่งงานด้วย และได้ลูก (จากการทำ IVF)   และที่สำคัญที่สุด ร่างกายของเขาเปลี่ยนไปในทางที่ยิ่งทำให้เหมาะต่อการแข่งจักรยานยิ่งขึ้น


⊙   กว่าวิกฤตจะกลายเป็นโอกาส Lance ก็ต้องผ่านความยากลำบากและความอดทนอย่างสาหัส   ต้องอ่านเองจึงจะได้รส

 

วิจารณ์ พานิช
๑๙ ก.ค. ๕๑