วันที่ 28 พ.ค. 2551
ความจริงตามแผนแล้วต้องไปยื่นคำขอลงรายการสัญชาติที่อำเภอ แต่ก็มีการปรับเปลี่ยนแผนการ แต่จะมีการไปสอบข้อเท็จจริงอีกสักหมู่บ้านหนึ่ง เราก็หวังว่าคงจะมีชาวบ้านที่เข้ามาตรา ๒๓ ด้วย จะได้ไปยื่นพร้อมกันในวันที่ ๒๙ เลย
การเดินทางในวันนี้รู้สึกว่ายาวไกลเหลือเกิน ไหนจะต้องผ่านไปยังทางลูกรัง ต้องข้ามลำธาร ผ่านหมู่บ้านนั้น หมู่บ้านนี้อีกหลายหมู่บ้านกว่าจะถึง รู้สึกเหนื่อยกับการเดินทางมาก แล้วเราก็เดินทางมาถึงหมู่บ้านห้วยน้ำหนัก มาที่บ้านประยุทธ เรไร เอกสารมากมาย แล้วเก็พบว่าปัญหาที่เกิดขึ้นนั้น ไม่ใช่วัตถุประสงค์ของการมาลงพื้นที่ในครั้งนี้ แต่เป็นปัญหา เลขบัตรประจำตัวประชาชนที่ขึ้นต้นด้วยเลข ๘ ข้อเท็จจริงค่อนข้างซับซ้อน แต่เราก็ได้รู้ว่าเขามีบัตรไทยแล้ว แต่พอจะไปทำการเปลี่ยนบัตรเมื่อบัตรหมดอายุ หรือเด็กที่อายุครบ ๑๕ ปีจะถ่ายบัตรประชาชน ก็ไม่สามารถจะดำเนินการได้ ชาวบ้านแถวนั้นก็มาดูและมาฟังด้วยความอยากรู้ว่าเกิดอะไรขึ้นกันแน่
สิ่งที่เราสามารถทำได้ในวันนี้ คือ เก็บข้อเท็จจริงมาให้ครบแล้วเสนอต่อผู้ใหญ่ เพราะเป็นปัญหาที่ไม่ชอบมาพากล และไม่สามารถให้คำตอบใดๆได้ทั้งสิ้น
แต่สำหรับกรณีพี่ประยุทธนั้น ยังมีทางออกที่ดีกว่านั้น เนื่องจากพี่ชายแท้ๆของเขาได้ สัญชาติไทยที่เลขบัตรประจำตัวประชาชนที่ขึ้นต้นด้วยเลข ๕ ดังนั้นหากมีพยานบุคคลและพยาน
เอกสารที่น่าเชื่อถือได้ ก็อาจจะสามารถเพิ่มชื่อตามพี่ชายได้
นอกจากนี้ยังมีพี่ชมพูที่มาขอคำปรึกษาเกี่ยวกับน้องชายที่พิการ และยังไม่มีเอกสารพิสูจน์ตนใดๆ แม้จะเข้าเรียนในโรงเรียนของรัฐ เราจึงให้คำแนะนำว่า ให้แม่เขาพาไปแจ้งเกิดเสียก่อน จากนั้นอาจจะเพิ่มชื่อในทะเบียนบ้านของแม่ เพราะแม่ก็ได้สัญชาติไทยตามมาตรา ๗ ทวิแล้ว
เรารับประทานอาหารมื้อเที่ยงกันที่บ้านพี่ประยุทธคะ
เราก็กลับไปตั้งหลักที่บ้านอีกครั้ง เราได้รับสำเนาที่ไปขอคัดมาจากกรมการปกครอง
แต่ปรากฏว่าในหนังสือรับรองสถานที่เกิดนั้น ระบุว่าจะต้องใช้หนังสือฉบับดังกล่าวต่อกรมการปกครองเท่านั้น รู้สึก Failed ทันทีเลย ทั้งที่แอบตั้งความหวังว่าจะใช้ได้ เพราะการจะทำหนังสือรับรองสถานที่เกิดใหม่นั้น เราก็คาดว่าจะไม่เสร็จทันเวลาก่อนที่เราจะออกจากพื้นที่ เนื่องจากต้องนัดพยาน นัดผู้ใหญ่บ้าน ต้องใช้เวลาพอสมควร
ดังนั้นในวันพรุ่งนี้ ผู้ที่จะไปยื่นขอลงรายการสัญชาติไทย ก็จะมีเพียงศิริรัตน์ กับ ชลาวัฒน์เท่านั้น
ตอนเย็นของที่บ้านพักเรา จะมีชาวบ้านมาหาทุกวัน เราก็ให้คำแนะนำไปทุกวัน และกลุ่มที่มาเยอะที่สุดในตอนเย็นจะเป็นกลุ่มที่มีปัญหาเลข ๘ ซึ่งเราคงต้องให้คำแนะนำไปเหมือนเดิมว่าตอนนี้ยังไม่สามารถให้คำตอบได้ แต่จะรับปัญหาถามอาจารย์ก่อน
วันนี้เราเห็นถึงปัญหาของการอยู่ไกลจนไม่สามารถไปแจ้งเกิดเพราะระยะทางแล้วคะ
