เมื่อวันที่ 2 มีนาคม 2549 เวลา 13.30 น. ทีมงาน KM กรมส่งเสริมการเกษตร ได้แก่  คุณธุวนันท์ พานิชโยทัย  คุณอุดม รัตนปราการ   คุณพิชฎา อารยานุรักษ์ และดิฉัน  รวม 4 คน ได้มีโอกาสเข้าเยี่ยมชมโรงงานผลิตรถยนต์ของบริษัท โตโยต้า จ.สมุทรปราการ และรับฟังการบรรยายเรื่อง Toyota Way  2001 หรือ วิถีแห่งโตโยต้า  ซึ่งได้ทราบข่าวมาก่อนแล้วว่า บริษัท โตโยต้า เป็นบริษัทที่สามารถทำ KM ได้ดี และเนียนอยู่ในเนื้องานทุกขั้นตอน  โดย สคส. เป็นแม่งานในการจัดการดูงานในครั้งนี้ ให้กับเครือข่ายการจัดการความรู้จากหลายๆ หน่วยงาน  กิจกรรมการดูงานในครั้งนี้  ประกอบด้วย

         ช่วงแรก   กิจกรรมในห้องประชุม เป็นการชม วีดีทัศน์ เกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของบริษัทโตโยต้า ที่เริ่มเข้ามาในประเทศไทย   ต่อด้วยการบรรยายเรื่อง Toyota Way 2001 หรือ วิถีแห่งโตโยต้า  โดย คุณสุทิน  เห็นประเสริฐ ผู้อำนวยการฯ ที่ทำงานที่โตโยต้ามาประมาณ 15 ปีแล้ว

         ช่วงที่สอง  หลังจากฟังการบรรยานสรุปในห้องประชุมแล้ว  จนท.สาวสวย อัทธยาศัยดี ของบริษัท ได้พาพวกเราเข้าเยี่ยมชมกระบวนการผลิตในโรงงานทุกขั้นตอน  ทำให้ได้เห็นได้ประสบการณ์ที่ไม่เคยเจอมาก่อนเลย นี่เป็นครั้งแรกในชีวิต ที่มีโอกาสได้เห็นกระบวนการผลิตรถ ที่ โรงงานโตโยต้า จ.สมุทรปราการ เป็นโรงงานผลิตรถกระบะ  ส่วนรถยนต์ (เก๋ง) ผลิตที่ โรงงานโตโยต้า จ.ฉะเชิงเทรา 

         สิ่งดีๆ ที่ดิฉันพอจะเก็บเกี่ยวได้จากการดูงานในครั้งนี้   มีดังนี้ค่ะ

          1) การบรรยายเรื่อง Toyota Way 2001 หรือ วิถีแห่งโตโยต้า โดยคุณสุทิน เห็นประเสริฐ บรรยายได้ดีมาก  สรุปเนื้อหาสาระที่สำคัญ  ได้ดังนี้

             -Toyota Way หรือ วิถีแห่งโตโยต้า หมายถึง  Concept หรือ ค่านิยมขององค์กร ที่ถูกกำหนดขึ้นสำหรับใช้ในองค์กร หรือเป็นบทบาทสำคัญ เป็นสิ่งที่คาดหวังของผู้บริหารที่ต้องการให้พนักงานในองค์กรยึดถือปฏิบัติ

              -Toyota Management Philosophy  หรือ ปรัชญาการบริหารงานของบริษัทโตโยต้า  มี 2 ข้อ คือ 1. บริหารเพื่อให้ได้ผลผลิตสูงสุด  (Maximize Performance) 2. การพัฒนาคน (Development Subordinate)  โตโยต้าทำธุรกิจโดยยึดพื้นฐานมาจากคน 

              -โตโยต้ามองคนแตกต่างจากคู่แข่ง  นโยบายที่สำคัญของโตโยต้า  คือ การให้ความสำคัญกับคน การบริหารธุรกิจจะอยู่บนพื้นฐานของการเคารพในตัวคน  มีการจ้างงานตลอดชีวิต ไม่มีการ Lay Off พนักงาน จ้างมาแล้วต้องมีการพัฒนา  โตโยต้ามองคนว่าเป็นสินทรัพย์ที่มีค่า   แต่คู่แข่ง มองคนว่าสามารถหาซื้อได้  พอหมดคุณค่าก็ Lay Off มองคนเป็นเครื่องจักร  ไม่เห็นความสำคัญของคน การ Lay Off เป็นเรื่องปกติ  คุณสุทิน ได้ยกตัวอย่างของผู้บริหารทุกระดับให้ความสำคัญกับคน  แม้กระทั่งประธานบริหารสูงสุดของบริษัทที่มาจากประเทศญี่ปุ่น ทุกปีที่มาเมืองไทย จะต้องเข้ามาเยี่ยมชมในโรงงาน และสัมผัสมือกับพนักงานทุกคน

               -โตโยต้าบริหารด้วยปัญหา  ทุกวันนี้บริหารที่ปัญหา และหาทางแก้ปัญหาจาก GAP Talent Target  

               -โตโยต้า ในแต่ละปีมีกำไรเยอะ  แต่ใช้เงินอย่างประหยัด  ถ้ามีกำไรเยอะ แต่ไหลออกเยอะ ก็รั่วไหล  การทำงานจะสื่อสารกันตลอด ในเรื่อง Cost Reduction , High Quality การผลิตให้มีคุณภาพสูง แต่ต้นทุนต่ำ  ไม่ฟุ่มเฟือย

               -Toyota Way 2001  ยึดหลัก   2 เสาหลัก  5 หลักการ  ได้แก่

                              เสาหลัก                                                    หลักการ

                1. Continuous Improvment                                  1. Challenge 

                   (การปรับปรุงและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง)                     2. Kaizen

                                                                                         3. Genchi Genbutsu

                2. Respect for People                                           4. Respect

                    (การเคารพและให้ความสำคัญกับคน)                      5. Teamwork

.           การปฏิบัติใน 5 หลักการดังกล่าว ถือเป็น DNA ของพนักงานโตโยต้าทุกคน  ดังนี้

            1. Challenge   - พนักงานทุกคนต้องกำหนดว่าจะทำอะไร  มี GAP อะไร และจะปิด GAP นั้น ได้อย่างไร  ทุกคนต้องมีจิตใจพัฒนา มองการณ์ไกล และมีการร่วมตัดสินใจ

            2. Kaizen  - ต้องมีการปรับปรุงพัฒนางานตลอดเวลา  พร้อมทั้งมีการถ่ายทอด เผยแพร่ บอกต่อ เกิดการเรียนรู้และพัฒนาร่วมกัน 

            3. Genchi Genbutsu  - ต้องรู้ต้นตอของปัญหา  เวลามีปัญหา ต้องค้นหาต้นตอของปัญหาให้เจอ มีการตัดสินใจแก้ไขปัญหาที่รวดเร็ว ข้อผิดพลาดน้อย ความเสี่ยงน้อย

            4. Respect -  ให้ความสำคัญเห็นคุณค่าของความเป็นคน มีการสื่อสาร ด้วยความจริงใจ ซินเซีย พูดกันตรงๆ คุยกันด้วยเหตุด้วยผล

            5. Teamwork  -  การทำงานเป็นทีม  มีการส่งเสริมพัฒนาบุคลากรให้เจริญเตอบโตในสายอาชีพ เพิ่มขีดความสามารถขอบบุคลากรทั้งรายบุคคล และทีม มุ่งเน้นความสำเร็จของทีมเป็นหลัก แต่ขณะเดียวกันก็สนใจและให้ความสำคัญกับปัจเจกบุคคลในทีมด้วย

          2)  การเยี่ยมชมกระบวนการผลิตในโรงงาน

               - ได้เรียนรู้กระบวนการผลิตที่เป็นระบบ มีขั้นตอน ระยะเวลาการปฏิบัติในแต่ละสถานี ที่สามารถทำได้เสร็จภายในเวลา 1 นาที  

               - มีการบันทึกตรวจสอบ ประเมินผลการปฏิบัติงานของพนักงานทุกวัน   

               - มีการประชุมเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้  สรุปผลการทำงานประจำทุกวันหลังจากเลิกงาน  

             นอกจากนี้ บริษัทยังได้มีการฝึกพนักงานทุกคนให้เขียน Proposal เป็น สอนวิธีการเขียน และสามารถ Present ให้ผู้จัดการฟังได้  โดยเขียนในกระดาษ A 3 ใบเดียว  ทุกคนต้องคิดเสนอ Idea ที่จะปรับปรุงงาน  พนักงานทุกคนกล้าแสดงความคิดเห็น ทำเพื่อบริษัท มีความคิดสร้างสรรค์ ทำให้องค์กร Dynamic ตลอดเวลา  และพนักงานที่สามารถเสนอความคิดเห็นเพื่อแก้ไขปัญหาได้ จะได้รับรางวัล  5,000 บาท    

              สรุป สิ่งที่ได้จากการดูงานในครั้งนี้ ที่ดิฉันประทับใจมากที่สุดคือ การบริหารงานที่ให้ความสำคัญและยอมรับนับถือในตัวคน  และมีการปรับปรุงพัฒนางานตลอดเวลาค่ะ...  อยากให้ราชการเรา.. .เป็นอย่างนี้จัง.....