ชุดที่ 3

บัตรคำสั่ง

 

ศูนย์ที่  3  เรื่อง  ส่วนประกอบและหน้าที่ของใบ

สาระที่  1  สิ่งมีชีวิตกับกระบวนการดำรงชีวิต  ( ว 1.1 )

                           กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์       ชั้นประถมศึกษาปีที่  4

 

นักเรียนอ่านบัตรคำสั่ง  และปฏิบัติตามขั้นตอนต่อไปนี้

 

          1. เลือกประธานและเลขานุการกลุ่มเพื่อทำหน้าที่บริการและดำเนินกิจกรรม

2. ทำแบบทดสอบก่อนเรียน  ตรวจคำตอบจากบัตรเฉลย

              3. จับคู่คนเก่งกับคนอ่อนช่วยกันอ่านบัตรเนื้อหาให้ละเอียด

    4. บันทึกสาระที่สำคัญลงในสมุด

    5.  ร่วมกันอภิปรายซักถามและแสดงความคิดเห็นในเนื้อหา

    6.  อ่านบัตรคำถามอย่างละเอียดถี่ถ้วน  แล้วตอบคำถามในแบบฝึกปฏิบัติ

    7.   ตรวจคำตอบจากบัตรเฉลย

    8.   เสร็จแล้วเก็บอุปกรณ์ทุกชิ้นใส่ซองให้เรียบร้อย  ยกเว้นกระดาษคำตอบ 

        หรือแบบฝึกปฏิบัติ

9.  เตรียมไปเรียนศูนย์การเรียนต่อไป

 

 

 

 

 

 

[จันตณา]

แบบทดสอบก่อนเรียน

ศูนย์ที่  3  เรื่อง  ส่วนประกอบและหน้าที่ของใบ

สาระที่  1  สิ่งมีชีวิตกับกระบวนการดำรงชีวิต  ( ว 1.1 )

กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์             ชั้นประถมศึกษาปีที่  4

 

คำชี้แจง   ให้นักเรียนเลือกข้อที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว

 

1.  ในตอนกลางวัน  ใบของพืชทำหน้าที่อะไร       ก.  หายใจ       ข.  คายน้ำ       ค.  สร้างอาหาร       ง.  ทั้งข้อ  ก  ข  และ  ค	4.  พืชชนิดใดมีใบประกอบ      ก.  กุหลาบ   บัว   ชบา      ข.  กล้วย   มะเขือ   ขมิ้น      ค.  มะขาม   มะพร้าว   กระถิน      ง.  มะม่วง   มะละกอ   ตะไคร้
2.  ลักษณะของเส้นใบมี  2  แบบ คือ       ลักษณะใด       ก.  มีสีเขียว  แบนเรียว       ข.  เป็นเส้นขนานและเป็นร่างแห       ค.  สะสมอาหาร  หายใจ       ง.  ใบเลี้ยง  ใบดอก	5.  พืชในข้อใดเป็นพืชใบเลี้ยงเดี่ยว      ก.  ถั่ว   ตำลึง   มะลิ      ข.  ชบา   จำปา   มะม่วง      ค.  ข้าว   ไม้ไผ่   มะพร้าว      ง.  กุหลาบ  เฟื่องฟ้า   มะยม
3.  การแลกเปลี่ยนก๊าซเกิดขึ้นที่ส่วนใดของ      ต้นไม้       ก.  ใบ       ข.  ราก       ค.  ดอก       ง.  ลำต้น	6.  ใบของพืชชนิดใดที่เปลี่ยนมาเป็นกับดัก        แมลง ก.     คุณนายตื่นสาย ข.      กุหลาบ ค.     พุดตาน ง.      หม้อข้าวหม้อแกงลิง

                                                                แบบทดสอบก่อนเรียน  ศูนย์ที่  3  ( ต่อ )

 

7.  ข้อใดเป็นส่วนประกอบของใบ       ก.  แผ่นใบ   เส้นใบ   ก้านใบ       ข.  ใบเลี้ยงเดี่ยว   ใบเลี้ยงคู่       ค.  ใบเดี่ยว   ใบประกอบ       ง.  ใบร่างแห   ใบเส้นขนาน	9.  พืชในข้อใดขยายพันธุ์โดยอาศัยใบ      ก.  มันเทศ   กระชาย      ข.  โกศล   หูกวาง      ค.  พริก   โหระพา      ง.  เศรษฐีพันล้าน  คว่ำตายหงายเป็น
8.  ใบไม้เปรียบได้กับห้องใดภายในบ้าน       ก.  ห้องน้ำ       ข.  ห้องครัว       ค.  ห้องนอน       ง.  ห้องนั่งเล่น	10. ใบของพืชเปรียบเหมือนกับส่วนใดของ        คน        ก.  จมูก        ข.  แขน        ค.  ขา        ง.  ลำตัว

 

 

 

 

 

 

 

 

 

[จันตณา]

แบบทดสอบหลังเรียน

ศูนย์ที่  3  เรื่อง  ส่วนประกอบและหน้าที่ของใบ

สาระที่  1  สิ่งมีชีวิตกับกระบวนการดำรงชีวิต  ( ว 1.1 )

กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์             ชั้นประถมศึกษาปีที่  4

 

คำชี้แจง   ให้นักเรียนเลือกข้อที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว

 

1.  พืชในข้อใดเป็นพืชใบเลี้ยงเดี่ยว      ก.  ถั่ว   ตำลึง   มะลิ      ข.  ชบา   จำปา   มะม่วง      ค.  ข้าว   ไม้ไผ่   มะพร้าว      ง.  กุหลาบ  เฟื่องฟ้า   มะยม	4.  ข้อใดเป็นส่วนประกอบของใบ       ก.  แผ่นใบ   เส้นใบ   ก้านใบ       ข.  ใบเลี้ยงเดี่ยว   ใบเลี้ยงคู่       ค.  ใบเดี่ยว   ใบประกอบ       ง.  ใบร่างแห   ใบเส้นขนาน
2.  พืชชนิดใดมีใบประกอบ      ก.  กุหลาบ   บัว   ชบา      ข.  กล้วย   มะเขือ   ขมิ้น      ค.  มะขาม   มะพร้าว   กระถิน      ง.  มะม่วง   มะละกอ   ตะไคร้	5.  พืชในข้อใดขยายพันธุ์โดยอาศัยใบ      ก.  มันเทศ   กระชาย      ข.  โกศล   หูกวาง      ค.  พริก   โหระพา      ง.  เศรษฐีพันล้าน  คว่ำตายหงายเป็น
3.  ลักษณะของเส้นใบมี  2  แบบ คือ       ลักษณะใด       ก.  มีสีเขียว  แบนเรียว       ข.  เป็นเส้นขนานและเป็นร่างแห       ค.  สะสมอาหาร  หายใจ       ง.  ใบเลี้ยง  ใบดอก	6.  การแลกเปลี่ยนก๊าซเกิดขึ้นที่ส่วนใดของ      ต้นไม้       ก.  ใบ       ข.  ราก       ค.  ดอก       ง.  ลำต้น

 

 

แบบทดสอบหลังเรียน  ศูนย์ที่  3 ( ต่อ )

 

7.  ในตอนกลางวัน  ใบของพืชทำหน้าที่อะไร       ก.  หายใจ       ข.  คายน้ำ       ค.  สร้างอาหาร       ง.  ทั้งข้อ  ก  ข  และ  ค	9.  ใบของพืชเปรียบเหมือนกับส่วนใดของ        คน        ก.  จมูก        ข.  แขน        ค.  ขา        ง.  ลำตัว
8.  ใบไม้เปรียบได้กับห้องใดภายในบ้าน       ก.  ห้องน้ำ       ข.  ห้องครัว       ค.  ห้องนอน       ง.  ห้องนั่งเล่น	10.  ใบของพืชชนิดใดที่เปลี่ยนมาเป็นกับดัก        แมลง ก.  คุณนายตื่นสาย ข.  กุหลาบ ค. พุดตาน ง. หม้อข้าวหม้อแกงลิง

 

 

 

 

 

 

 

 

 

[จันตณา]

บัตรเนื้อหา

                           ศูนย์ที่  3  เรื่อง  ส่วนประกอบและหน้าที่ของใบ

สาระที่  1  สิ่งมีชีวิตกับกระบวนการดำรงชีวิต  ( ว 1.1 )

กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์             ชั้นประถมศึกษาปีที่  4

ใบ

            ใบ  เป็นส่วนประกอบของพืช   ใบของพืชส่วนใหญ่จะมีสีเขียว  แต่พืชบางชนิด

      มีใบสีอื่น  เช่น  สีแดง  สีม่วง  หรือมีจุดสีต่าง  ๆ แซมอยู่บนใบ  มีรูปร่าง  ลักษณะและ

      ขนาดต่างกัน  ส่วนที่เป็นสีเขียว  เรียกว่า  คลอโรฟีลล์ 

    ส่วนประกอบของใบ  ส่วนประกอบที่สำคัญได้แก่  ก้านใบ  แผ่นใบ   และเส้นใบ

                                                                                        ยอดใบ

                       ขอบใบ

                                                                                       เส้นใบ

                         แผ่นใบ

                             ก้านใบ                                         ก้านใบ

 

               1.  ก้านใบ   เป็นส่วนที่ต่อจากลำต้นไปยังเส้นใบ

   2.  แผ่นใบ  มีลักษณะแบน  มีรูปร่างต่าง ๆ  กัน  เช่น  คล้ายเข็ม  รูปรี  รูปไข่

          รูปสามเหลี่ยม  รูปหัวใจ  รูปเคียวและรูปอื่น ๆ  

  

                                                                       

                                                                      

                                                                               รูปร่างใบ

บัตรเนื้อหา  ( ต่อ )

               3.  เส้นใบ  พืชบางชนิดมีเส้นใบเรียงขนานกัน  เช่น  ไผ่  หญ้า  ข้าว  อ้อย  เรียกว่า

         พืชใบเลี้ยงเดี่ยว   พืชส่วนใหญ่จะมีเส้นใบอยู่ตรงกลาง  และมีแขนงออกมาเป็นร่างแห 

         เรียกว่า  พืชใบเลี้ยงคู่

 

 

                       

                                        

                                           พืชใบเลี้ยงเดี่ยว                                    พืชใบเลี้ยงคู่

ชนิดของใบ    ประเภทของใบแบ่งออกตามจำนวนใบบนก้านใบได้  2  ชนิด

1.  ใบเดี่ยว  คือใบที่แตกออกมาเป็นใบเดี่ยวโดด ๆ  เช่น  ใบมะม่วง  มะละกอ  บัว ฯลฯ 

            2.  ใบประกอบ  คือ  ใบที่มีใบเล็ก ๆ  มากกว่าหนึ่งใบบนก้านเดียวกัน  เช่น  ใบมะขาม

     มะพร้าว  กระถิน  ปาล์ม  จามจุรี  ฯลฯ

 

 

                                               

                                                  การแสดงลักษณะใบเดี่ยวและ  ใบประกอบ               

            หน้าที่ของใบ

            1. หายใจ  โดยรับก๊าซออกซิเจนเข้าสู่บริเวณปากใบ  และคายก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์

      ออกทางปากใบ

2. ปรุงอาหาร  หรือการสังเคราะห์ด้วยแสง  โดยมีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์  น้ำ

     

       บัตรเนื้อหา ( ต่อ )

                แสงแดดและคลอโรฟีลล์เป็นตัวการสำคัญ  ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลง  ผลที่ได้

               จากการสังเคราะห์ด้วยแสง  คือแป้ง  น้ำตาล  และก๊าซออกซิเจน

           

            กระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสงกับกระบวนการหายใจของพืช  แตกต่างกัน  ดังนี้  

1.  ต้องใช้แสงสว่าง 2.  เกิดขึ้นกับเซลล์ที่มีคลอโรฟีลล์ 3.  ใช้พลังงานมาก 4.  ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์และน้ำเป็นวัตถุดิบ 5.  แป้งถูกสร้างขึ้น 6.  มวลเพิ่มขึ้นเพราะเป็นการสังเคราะห์สาร 7.  ออกซิเจนถูกขับออกมา

1.  ไม่ต้องใช้แสงสว่างเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา 2.  เกิดขึ้นกับเซลล์ที่มีชีวิต 3.  ใช้พลังงานมาก 4.  ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์และน้ำเป็นของเสีย 5.  แป้งถูกใช้ในการสันดาป 6.  มวลลดลงเพราะเป็นการสลายสารอาหาร 7.  ออกซิเจนถูกใช้ในการสันดาป

             3.  คายน้ำ  โดยคายส่วนที่เกินความต้องการออกทางปากใบ การคายน้ำจะช่วยให้เกิด

        การ ดูดน้ำของรากอย่างต่อเนื่อง  และยังช่วยลดความร้อนของต้นไม้ด้วย

            ทดลองเรื่องการคายน้ำของพืชโดย

             เตรียมอุปกรณ์

1.      ต้นไม้

2.      ถุงพลาสติก

3.      เชือกหรือยางรัด

[จันตณา]

บัตรคำถาม

 

ศูนย์ที่  3  เรื่อง  ส่วนประกอบและหน้าที่ของใบ

สาระที่  1  สิ่งมีชีวิตกับกระบวนการดำรงชีวิต  ( ว 1.1 )

กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์          ชั้นประถมศึกษาปีที่  4

 

 

คำชี้แจง   นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้

               

1.      สารสีเขียวในใบพืชเรียกว่า  .....................................................................

2.      เส้นใบของพืชมี  2  ลักษณะ  คือ     .........................................................

3.      หน้าที่โดยตรงของพืชมี  1.  ....................................................................

                                              2.  ...................................................................

                                               3.  .....................................................................

4.  ก๊าซที่พืชนำมาใช้ในการสังเคราะห์ด้วยแสงคือ  .......................................

5.  ใบของพืชชนิดใดที่ทำหน้าที่พิเศษขยายพันธุ์  คือ  ...................................

       .................................................................................................................

 

 

 

 

[จันตณา]

บัตรเฉลย

 

ศูนย์ที่  3  เรื่อง  ส่วนประกอบและหน้าที่ของใบ

สาระที่  1  สิ่งมีชีวิตกับกระบวนการดำรงชีวิต  ( ว 1.1 )

กลุ่มสาระวิทยาศาสตร์                      ชั้นประถมศึกษาปีที่  4

                                       เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน

                 1.  ง.         2.  ข.         3.  ก.          4.  ค.         5.  ค.

                  6.  ง.          7.  ก.        8.  ข.          9.  ง.        10.  ก.

 

                                  เฉลยบัตรคำถาม      

1.     คลอโรฟีลล์

            2.     เรียงขนานกัน     เป็นร่างแห

            3.     1.  หายใจ

              2.  สังเคราะห์ด้วยแสง  หรือปรุงอาหาร

              3.  คายน้ำ

                         4.    ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์

                         5.    ใบคว่ำตายหงายเป็น   ใบเศรษฐีพันล้าน

 

                                               เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน

                          1.  ค.           2.  ค.          3.  ข.          4.  ก.            5.  ง.

                          6.  ก.           7.  ง.           8.  ข.          9.  ก.          10.  ง.