สังคมในอดีตแก้ปัญหาโดยการใช้อำนาจทางทหาร หรือการใช้กำลัง

บันทึกการเมืองไทย : มูลนิธิแพทย์ชนบท ทำเพื่ออุดมการณ์

          วันนี้ผมได้รับ อี-เมล์ ข้างล่างนี้  เห็นว่า นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์   เลขาธิการมูลนิธิแพทย์ชนบท ทำเพื่ออุดมการณ์    และเป็นก้าวสำคัญของการใช้ความดีต่อสู้กับสิ่งไม่ถูกต้องในสังคม     จึงนำมาเผยแพร่ต่อ    เพื่อชักชวนให้ผู้ร่วมอุดมการณ์ ออกมาร่วมเคลื่อนไหวครับ

จม.จากใจแพทย์ชนบท 'ไม่ได้เกลียดรมว.ไชยาแค่ขอให้เข้าใจอุดมการณ์ของหมอ

ถึงความเมตตา อยากให้ผู้ปกครองหมอใช้อำนาจ 'ความดี'

ไม่ใช่สั่งย้ายขรก.ที่เคยต่อสู้กับทุจริตคอรัปชั่นยกพวกสอพลอ

 

จดหมายจากใจเลขาธิการมูลนิธิแพทย์ชนบทถึงประชาชนไทยทุกคน

ระบุว่า บทเรียนจากปฎิบัติการประชาธิปไตยภาคประชาชน

 

จดหมายฉบับนี้ไม่ได้เขียนด้วยความเกลียดคุณไชยา

แต่เขียนด้วยความรักและปรารถนาดีต่อประชาชนไทยทุกคน

 

เพื่อตอบคำถามดังนี้

ทำไมคุณไชยาไม่เข้าใจพวกเรา

 

"ผมคิดว่าคุณไชยาไม่เข้าใจเราครับ

พวกเราทำงานกับผู้ป่วย

ทำให้หล่อหลอมเป็นวัฒนธรรมแห่งอุดมการณ์, ความเมตตา, ความเข้าใจ

ความเป็นพี่เป็นน้อง เป็นเพื่อนร่วมงาน     ไม่ใช่ผู้บังคับบัญชาและผู้ใต้บังคับบัญชา

 

ผมสงสารและเห็นใจคุณไชยาครับ คุณไชยามาทำงานในกระทรวงสาธารณสุข   

ในขณะที่มีความคิด วัฒนธรรม  ความเชื่อที่หล่อเลี้ยงคุณไชยามาแต่อดีต

อาจจะเป็นการใช้วัฒนธรรมของอำนาจ และเงิน คือคำตอบของการแก้ปัญหา

 

แต่ยิ่งคุณไชยาแก้ปัญหาด้วยอำนาจ ใครไม่เห็นด้วยกับนโยบายก็สั่งย้าย ความขมึงเกลียวก็จะแน่นขึ้นและแก้ปัญหาไม่ได้

 

คุณไชยาอาจจะคิดว่ายังใช้อำนาจไม่พอ ก็จะยิ่งใช้อำนาจเข้าไปอีก โยกย้ายคนที่ออกมาแย้ง >

ปัญหาก็จะยิ่งบานปลายไปเรื่อยๆ จนดูเหมือนเราจะทำงานด้วยวิธีการ วิธีคิดที่ไม่มีวันมาบรรจบกันได้"

 

หมอเป็นอาชีพที่ใช้วิชาการ และงานวิจัยมาตลอดชีวิต  ไม่สามารถยอมรับได้กับการตัดสินใจที่ไม่อิงเหตุผลความคิดทางวิชาการ ถ้าคุณไชยาตัดสินใจนโยบายอะไรมาแล้ว และไม่ยอมฟังใครไม่ว่าเขาจะมีเหตุผลอะไร คุณไชยาคงบริหารได้แต่คนที่ตั้งใจจะประจบคุณไชยา

 

อะไรคือการแต่งตั้งโยกย้ายด้วยความชอบธรรม

มีคำถามเสมอว่า รัฐมนตรีมีอำนาจในการโยกย้ายข้าราชการระดับ 10 ขึ้นไป ทำไมต้องแย้งกันด้วย

รัฐมนตรีมีอำนาจจริงครับ

แต่จะใช้อำนาจนั้นอย่างชอบธรรมหรือไม่

ในองค์กรของพวกเรา พวกเรารู้กันดีว่าใครทำงานดี มีความรู้ความสามารถ ผลงานโดดเด่นเป็นที่ประจักษ์ต่อผู้ป่วยและสังคม

 

คุณไชยาเข้ามาใหม่ ย่อมมีคนเข้ามาประจบประแจงเป็นธรรมดา แต่คุณไชยายังไม่รู้ข้อมูล

คุณไชยาก็แต่งตั้งโยกย้าย แล้วให้สัมภาษณ์ว่าไม่รู้จักหมอศิริวัฒน์ ไม่เคยไปอย. แต่คุณไชยาก็ย้ายหมอศิริวัฒน์

 

ถ้าคุณไชยาทำอย่างนี้ต่อไปข้าราชการที่ไหนจะอยากทำความดี ก็ทำงานไหลตามน้ำพร้อมรัฐมนตรีไปปเรื่อยๆก็เจริญก้าวหน้าในราชการ แล้วประเทศชาติของเราจะอยู่ตรงไหน อำนาจอันชอบธรรมไม่ใช่การแต่งตั้งพวกของใคร แต่พิจารณาจากความรู้ความสามารถ  ความดี

 

ถ้าเป็นพวกเดียวกัน แต่ทำงานประจบสอพลอ คอรัปชั่นก็ไม่ควรตั้งให้ดำรงตำแหน่งสูง    แต่ถึงจะเกลียดแค่ไหนแต่ถ้าเป็นคนดีมีความสามารถยังไงก็ต้องตั้งให้มีตำแหน่งสูง นั่นคือการใช้อำนาจโดยชอบธรรม

 

เพราะในฐานะรัฐมนตรี ท่านกำลังทำงานดูแลราชกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

อาจารย์ประเวศ วะสีเคยกล่าวว่า สังคมในอดีตแก้ปัญหาโดยการใช้อำนาจทางทหาร หรือการใช้กำลัง

ต่อมาเป็นอำนาจเงิน และต่อมาเป็นอำนาจความรู้ แต่ทั้งสามอำนาจนี้ไม่สามารถแก้ปัญหาของสังคมในยุคสื่อสารไร้พรมแดนได้ ต้องใช้อำนาจแห่งคุณธรรม อำนาจความดี จึงจะทำให้คนศรัทธาแล้วเข้ามาร่วมแก้ปัญหา

 

คุณไชยาจะปกครองหมอต้องใช้อำนาจความดี ดูแลคนดี ให้คนดีได้บริหารงานต่างๆในกระทรวงสาธารณสุข ถ้าคุณไชยาอยากรู้ว่าใครคือคนดี ก็คือคนที่ไม่ได้พยายามเข้าไปหาคุณไชยาตั้งแต่แรก

แต่พยายามทำงานรับผิดชอบในหน้าที่ให้ดีที่สุด หมอศิริวัฒน์เป็นคนดีทำไมต้องถูกย้ายลดชั้น

 

กระทรวงสาธารณสุขเรามีประวัติศาสตร์อันยาวนานในการต่อสู้กับทุจริตต่างๆ ตั้งแต่ทุจริตยา 1,400 ล้านบาท ที่กระทำโดยนักการเมืองที่เข้ามาจากการเลือกตั้ง และยังมีอีกหลายยุคสมัย ที่เป็นประวัติศาสตร์ที่บอกได้ว่าคนที่กล้าต่อสู้กับนักการเมืองที่คอรัปชั่น   คนนั้นไม่ใช่คนดีหรอกหรือ

 

ผมอยากเล่าสะท้อนเหตุการณ์อดีตสมัยคุณหมอมรกต กรเกษม อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุขในรัฐบาลก่อน ยังเป็นเลขาธิการอย.เมื่อปี 2537  ให้ฟัง

 

นักการเมืองในสมัยนั้นย้ายคุณหมอมรกต จากเลขาฯอย.ไปเป็นผู้ตรวจราชการ สาเหตุเพราะว่าถูกรัฐมนตรีเรียกไปที่ห้อง และพูดว่า คุณหมอจะทำอะไรก็รีบทำเสีย ผมใช้เงินวันละ 3 แสน พูดเป็นนัยๆไปตีความเอาเองว่า ผมต้องใช้เงินวันละ 3 แสนให้ส่งเงินมาให้     พฤติกรรมรัฐมนตรีคนนี้คล้ายๆนักบุญ เวลาไปตรวจราชการที่ต่างจังหวัด ก็มักจะให้เลขาฯเอาเงินใส่ซองให้หน่วยงานนั้น  แต่ไม่มีใครรู้ว่าที่มาเป็นอย่างนี้เอง

 

ตอนนั้นคุณหมอศิริวัฒน์ออกมาให้ข่าวใส่ปลอกแขนดำประท้วง โดยไม่กลัวว่าจะถูกย้าย    คนที่กล้าต่อสู้กับรัฐมนตรีที่ทุจริตคอรัปชั่นโดยไม่กลัวถูกย้าย เป็นคนดีหรือเปล่า      มาถึงวันนี้ประวัติศาสตร์มันย้อนกลับมา  คุณหมอศิริวัฒน์ ซึ่งเป็นคนดี ถูกย้ายโดยไม่มีเหตุผลชัดแจ้ง จะให้พวกเราแพทย์ชนบทนิ่งเฉยดูคนดีถูกโยกย้ายได้อย่างไร

 

คุณไชยาสั่งย้ายข้าราชการที่เคยต่อสู้กับรัฐมนตรีที่ทุจริตคอรัปชั่น  จะทำให้เรามั่นใจว่าคุณไชยาจะเข้ามาดูแลกระทรวงสาธารณสุขให้ปราศจากทุจริตคอรัปชั่นได้อย่างไร

 

แพทย์ชนบทเกลียดคุณไชยาหรือไม่ "ผมขอบอกว่าผมไม่ได้โกรธหรือเกลียดอะไรคุณไชยา  เพราะเราไม่เคยรู้จักกัน    ผมได้มีโอกาสไปเยี่ยมคุณพ่อเสม พริ้งพวงแก้ว อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข  ตอนนี้ท่านอายุ 96 ปี    ท่านสอนว่า “ลูกอย่าทำอะไรด้วยความโกรธ ความเกลียด เพราะจะบดบังปัญญา     ขอให้ทำด้วยความรักชาติ  ปัญญา  และความดี”

 

ตามความเป็นจริงผมไม่ได้เกลียดคุณไชยา    แต่พวกเราชมรมแพทย์ชนบททำสิ่งต่างๆซึ่งคุณไชยาอาจจะเห็นว่าขัดแย้ง  และเป็นศัตรู     แต่ที่พวกเราทำทั้งหมดก็เพราะพวกผมนึกถึงคำพูดของพ่อเสมที่ว่า “ขอให้ลูกกล้าทำในสิ่งที่ถูกต้อง  อะไรถูก ก็ว่าถูก อะไรผิดก็ว่าผิด ช่วยกันดูแลกระทรวงสาธารณสุข พ่อดูพวกเราอยู่”

 

ผมไม่ใช่คนก้าวร้าว ไม่ชอบความขัดแย้ง     แต่เมื่อนึกถึงคำพูดของพ่อเสม ผมต้องกล้าแย้งในสิ่งที่ถูกต้อง ผมต้องดูแลกระทรวงสาธารณสุขที่พ่อเสมรักและดูแลมาตลอดชีวิต    เวลาผมต้องแย้งกับท่านรัฐมนตรี    คำพูดของพ่อเสมจะวนเวียนมาเพื่อรวบรวมความกล้าว่าเรากำลังทำสิ่งที่ถูกต้องแล้ว" 

 

พวกเราชมรมแพทย์ชนบททำเพื่ออะไร     "ขอยืนยันว่าทุกอย่างที่พวกผมทำ ไม่ใช่เพื่อตำแหน่งที่สูงขึ้น     สมัยที่คุณพินิจ จารุสมบัติเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขและผมเป็นประธานชมรมแพทย์ชนบท คุณพินิจเคยถามผมถึง 3 ครั้งว่า เห็นว่าผมทำงานดี อยากสนับสนุนให้เป็นซีเก้า ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชกรรมป้องกัน จังหวัดไหนก็ได้     แต่ผมตอบปฎิเสธ เพราะผมไม่คิดว่าจะก้าวหน้าในชีวิตราชการแบบนั้น เพราะไม่มีศักดิ์ศรี

 

เราเป็นแพทย์ เป็นวิชาชีพ เรามีจรรยาบรรณในวิชาชีพครับ    ถ้าคุณไชยาไม่เชื่อถามคุณพินิจได้ครับ"    

พวกเราทำตามสิ่งที่เรียกว่า “อุดมการณ์”    ซึ่งผมคิดว่าคุณไชยาอาจจะไม่เข้าใจ เพราะคุณไชยาให้สัมภาษณ์ว่าไม่เข้าใจว่าทำไมหมอศิริวัฒน์ถึงยอมหยุดรับเงินเดือน  > 150,000 บาทในองค์กรอิสระ

แล้วย้ายมารับเงินเดือน > 50,000  บาทที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา      โดยคุณไชยาตั้งข้อสังเกตว่า  น่าจะมีผลประโยชน์อะไรในอย.ที่ทำให้คุณหมอศิริวัฒน์ยอมรับเงินเดือนลดลง

 

นี่เป็นคำตอบของคำว่า “อุดมการณ์”ครับ

 

ตอนผมจบจากคณะแพทยศาสตร์รามาธิบดีใหม่ๆ ผมอยากมีรถบีเอ็มดับบลิวขับ     แต่ต้องขอบคุณรัฐบาลไทยที่ส่งผมไปใช้ทุนในชนบท 3 ปี     ผมได้พบคนทุกข์คนยากในสังคมมากมายที่พวกเราคนรวยและคนชั้นกลางไม่ได้ดูแลพวกเขา     ผมได้เรียนรู้ว่า “เวลาเราได้พบคนที่ลำบากกว่าเราความอยากมีอยากได้ก็จะหายไป”    หลังจากนั้นผมไม่อยากขับรถบีเอ็มอีกแล้วครับ    ทุกวันนี้ผมขับรถปิคอัพเก่าๆคันหนึ่ง     อุดมการณ์แห่งแพทย์ชนบทได้หล่อหลอมพวกเรา      ไม่เช่นนั้นคงไม่มีคนอย่างหมอวรวิทย์

ที่โรงพยาบาลอุ้มผางจังหวัดตาก ที่อยู่ที่นั่นมาได้เกือบ > 20 ปี ทั้งที่รายได้น้อยกว่าเอกชนมากกว่า

5 เท่า   

 

ผมอยากให้คุณไชยาได้เหลือที่ว่างในสังคมทุนนิยมแห่งการแก่งแย่ง เงิน และอำนาจ ไว้สำหรับอุดมการณ์ของพวกเราที่จะเติบโตในปริมณฑลซึ่งคุณพ่อเสมได้ให้มรดกแก่พวกเราไว้     ให้ผมได้ตอบกับคุณพ่อเสม พริ้งพวงแก้วว่า    ผมได้ดูแลกระทรวงสาธารณสุขที่พ่อรักไว้เป็นอย่างดี  

 

ประชาธิปไตยภาคประชาชนเริ่มขึ้นแล้ว จากผลการทำงานที่ผ่านมา

 

ผมคิดว่าคุณไชยามีวิธีคิด  วิธีการ ความเชื่อ วัฒนธรรมและอุดมการณ์ที่แตกต่างจากพวกเรา

 

จริงๆในสังคมเราทุกคนสามารถมีบทบาทหน้าที่ที่ตนเองถนัดแตกต่างกันได้ และทำประโยชน์ให้สังคมได้     แต่เราต้องรู้ว่างานอะไรที่เราถนัด  ที่เราทำประโยชน์ให้สังคมมากที่สุด     คุณไชยาถนัดงานด้านอื่น    น่าจะเลือกไปทำงานที่คุณไชยาถนัด     แต่อย่างไรก็ดี    ในเมื่อประชาธิปไตยที่คุณไชยาบอก คือกติกาแห่งการเลือกตั้ง การหย่อนบัตรลงในหีบ รวมทั้ง กติกาแห่งการใช้สิทธิของพลเมืองในการถอดถอน ผมก็ขอใช้ประชาธิปไตยกับคุณไชยาเช่นกัน    โดยการขอร่วมกับเครือข่ายภาคประชาชน  มูลนิธิเพื่อผู้บริโภค  เครือข่ายผู้ป่วยโรคเรื้อรัง  มูลนิธิเข้าถึงยา  เครือข่ายเพื่อนโรคไต  และอื่นๆ     ในการเข้าชื่อถอดถอนคุณไชยา    ไม่ว่าคุณไชยาจะไม่ชอบ  โกรธ  หรือไม่พอใจอย่างไร  ก็คงต้องยอมรับในกติกาแห่งประชาธิปไตยแบบที่ผมยอมรับให้คุณไชยาที่มาจากการเลือกตั้งเข้ามาบริหารงานในกระทรวงสาธารณสุขนาน 1 เดือนที่ผ่านมา 

 

"ผมจึงขอเชิญชวนประชาชนทุกท่านครับ ท่านจะไม่เห็นชอบกับผมก็ไม่เป็นไร แต่ถ้าท่านเห็นชอบท่านเชื่อว่าคุณไชยาไม่เหมาะสมกับตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขตามเหตุผลต่างๆที่ผมว่าไว้  หรือตามหน้าหนังสือพิมพ์ ท่านย่อมมีสิทธิอันชอบธรรมที่จะทดลองใช้ประชาธิปไตยภาคประชาชน สามารถดาวน์โหลดแบบฟอร์มนี้ได้ที่  www.cl4life.net   หรือ www.consumerthai.org 

หรือขอรับแบบฟอร์มได้ที่โรงพยาบาลอำเภอทุกแห่งในอีก  l  สัปดาห์     และส่งแบบฟอร์มนี้พร้อม(รับรอง)  สำเนาทะเบียนบ้าน และ สำเนาบัตรประชาชน ขีดคร่อมว่าใช้เฉพาะการถอดถอนรัฐมนตรี

มาที่ ตู้ปณ  ๑๑๙  ปณจ. คลองหลวง  ๑๒๑๒๐ "

 

 

ถึงตอนนี้ไม่สำคัญแล้วครับว่าผมจะถอดถอนคุณไชยาได้หรือไม่     แต่สิ่งสำคัญคือผมจะขอเชิญชวนประชาชนไทยทุกคนมาร่วมดูแลประเทศไทยโดยใช้สิทธิพลเมืองของท่านเพื่อสังคมที่อยู่เย็นเป็นสุข

แบบที่อาจารย์ประเวศ วะสีท่านมีจินตนาการว่า “มนุษย์ทุกคนพ้นทุกข์ร่วมกันได้”  เราสามารถอยู่ด้วยความแตกต่างในผืนแผ่นดินของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว     โดยไม่แตกแยกครับ

 

ยืนยันอีกครั้งว่าผมไม่ได้เกลียดคุณไชยา แต่ผมรักประเทศไทยและประชาชนไทยทุกคนครับ"

 

นพ. พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์

เลขาธิการมูลนิธิแพทย์ชนบท