เมื่อเช้าหารือ และติดตามความก้าวหน้าโครงการสัมมนาวิชาการ "วัน ฅน คุณภาพ" 27-28 มีนา 51
กลับมากถึงบ้านว่างๆ ก็นึก ก็คิด ไว้ว่าจะหาคำตอบต่างๆนานา ว่า ทำไมไม่เขียนว่า "ฅน" ทำไมเขียน "คน" แทน
ค้นหาในอินเทอร์เน็ตก็มีหลายคำตอบ หลายสาเหตุ เช่น
-
ในสมัยจอมพลป.พิบูลสงคราม มีการเข้าเป็นพันธมิตรกับฝ่ายญี่ปุ่นในช่วง สงครามโลกครั้งที่ 2 และเนื่องจาก ทางกองทัพญี่ปุ่นมีกฏบังคับให้เด็กเรียนหนังสือ โดยจะให้ใช้ภาษาญี่ปู่นในการเรียน การสอนแทน ภาษาไทย เพราะอ้างว่า ภาษาไทยมีอักษรมากเกินไป ทำให้เรียนยาก จึงทำการสังคยานา(ก็ว่าได้) ปรับปรุงมาเป็นอักษรที่สะกดคำในปัจจุบัน แต่ยังคงตัวอักษร 44 ตัวไว้คงเดิม ภายหลังสงครามเลิก แต่ไม่ทราบเพราะเหตุใดผู้ที่เลือกใช้ ค แทน ฅ อาจเป็นเพราะไม่อยากให้ ควายมาเป็นคน แต่ลืมไปว่าคนเลยกลายเป็นควายแทน ผู้ที่เกิดก่อนสมัยสงครามอย่างคุณตา ของดิฉัน ซึ่งเสียไปแล้วในวัย 95 ปี เวลาเขียนจดหมายก็ยังใช้ ฅ ฅนแทนอยู่
-
"ฅ พยัญชนะตัวที่ห้าในพวกพยัญชนะไทย นับเป็นพวกอักษรต่ำ อ่านว่า "คอ" เรียกชื่อว่า "คอกัณฐา" หรือ "คอคน" ออกเสียงอย่างเดียวกับ คอ (คอคิด) เดิมมีที่ใช้อยู่คำหนึ่ง คือ " ฅอ" ที่หมายความว่า คอคน หรือคอสัตว์ มาบัดนี้ใช้ ค (คอคิด) หมดแล้ว เพราะฉะนั้นนับว่าไม่มีที่ใช้เลย และตัว ฅ นี้ ตั้งขึ้นในภาษาไทย ไม่มีในภาษาบาลีสันสกฤต บางท่านกล่าวว่าความประสงค์ตั้งขึ้นสำหรับใช้คำไทยที่ออกเสียง คอ ทั่วไป เช่น คำ, คน, ควบ เป็นต้น เพราะตัวคอคิดนั้นตั้งขึ้นแทนตัว ค บาลี ซึ่งมีเสียงเหมือน G ในคำ God ไม่ตรงกับเสียง ค ไทย แต่ไทยออกเสียง ค บาลีไม่ชัด กลายเป็นเสียง ค ไทยไปหมด เลยใช้ตัว คอคิด ทั้งในเสียงบาลีและเสียงไทย ตัว ฅ กัญฐานี้จึงไม่มีที่ใช้
นับว่าหนังสือปทานุกรม ได้ให้ความหมายของ ฃ (ขวด) และ ฅ (คน) ค่อข้างชัดเจนดีมาก ข้อสำคัญก็คือบอกว่าตัว ฅ (คน) นั้นใช้หมายถึง คอของคนหรือคอของสัตว์เท่านั้น หาได้ใช้เขียนคำว่า "คน" ไม่ ส่วนพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๔๙๓ ได้ให้คำอธิบายคำว่า ฃ (ขวด) และ ฅ (คน) ไว้เพียงสั้นๆ ดังนี้ "ฃ พยัญชนะตัวที่สามนับเป็นพวกอักษรสูง แต่เดี๋ยวนี้เลิกใช้แล้ว" "ฅ พยัญชนะตัวที่ห้านับเป็นพวกอักษรต่ำ เดี๋ยวนี้เลิกใช้แล้ว" คงจะเป็นเพราะพจนานุกรม ฉบับ พ.ศ.๒๔๙๓ บอกว่า "เดี๋ยวนี้เลิกใช้แล้ว" นี้เองจึงทำให้คนเข้าใจผิดคิดว่าได้มีการประกาศเลิกใช้เป็นทางการแล้ว แม้แต่พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๒๕ ก็บอกไว้เช่นเดียวกับพจนานุกรม ฉบับ พ.ศ.๒๔๙๓ ทุกประการ สาเหตุที่ทำให้เลิกใช้ ฃ (ขวด) และ ฅ (คน) นั้น คงเนื่องมาจากพิมพ์ดีดภาษาไทยในสมัยแรก ๆ นั่นเองที่แป้นอักษรไม่มี ฃ และ ฅ เนื่องจากก้านอักษรมีไม่พอกับจำนวนสระพยัญชนะและวรรณยุกต์ในภาษาไทย จึงต้องตัดคำบางคำหรือเครื่องหมายตัวออกไปบ้าง

เรียนท่าน jack ใช้ ฅ ฅน มีหยักหยัก ลอนลอน เหมือน สมอง ไงท่าน หาก สมองไม่ Gyri and Sulsi คงคิดได้ไม่ต่างกับ รูปนี้ ครับ
เรียน ท่านอาจารย์จิตเจริญ
ขอบคุณครับภาพ
รอยหยักผมว่ามีทุกคน
แต่รอยยัก เพื่อคิดการพัฒนา นั้น คงไม่มีทุกคนครับ
สวัสดีครับคุณน้อง สิ่งแรกที่อาจบ่งบอกถึงคุณภาพของ คน หรือ ฅน ผมคิดว่า คือ การเข้าใจบทบาท หน้าที่ตามชื่อตำแหน่ง หรือ สิ่งที่ได้รับมอบหมาย