1. การพัฒนาการเรียนรู้สำหรับเด็กพิเศษตามโครงการกระเป๋าเด็กพิเศษสู่ชุมชน
2. สนองนโยบาย สพฐ. ด้านการบริหารจัดการสนับสนุนการขยายโอกาส
3. จุดประสงค์
1) เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ของเด็กพิเศษจากบุคคลที่อยู่ในชุมชน
2) เพื่อฝึกทักษะทางสังคมของเด็กพิเศษโดยบุคคลจากชุมชน
เป้าหมาย
1) เด็กพิเศษเรียนร่วมในโรงเรียนวัดหนองกราด (สังวรอุปถัมภ์)จำนวน 7 คน
2) เด็กพิเศษเรียนร่วมจดบันทึกสิ่งที่ได้เรียนรู้ สิ่งที่ได้ทำ และนิสัยที่ได้ฝึกฝนในแบบบันทึกการเรียนรู้ของหนู ในแต่ละวัน
3) บุคคลที่อยู่ในชุมชน / ครูชุมชน (Teacher Wisdom) ร่วมลงบันทึกกิจกรรมของเด็กพิเศษ ได้แก่ เรียนรู้อะไร (วิถีชีวิตในชุมชน)ทำอะไรได้(ทักษะชีวิต) และ เป็นคนเช่นไร (พฤติกรรมที่พบ)ในแบบบันทึกผล การจัดกิจกรรมเพื่อการเรียนรู้ ในแต่ละวัน
4) ครูผู้ดูแล (Care taker) ลงบันทึกการร่วมกิจกรรมของเด็กพิเศษด้านความรู้ ด้านทักษะปฏิบัติ และ ด้านพฤติกรรม ลงในแบบบันทึก ผลการจัดกิจกรรมเพื่อการเรียนรู้ในแต่ละวัน
5) ครูผู้สอนการศึกษาพิเศษ / ผู้สร้างระบบ (Facilitator) ลงบันทึกกิจกรรมเด็กพิเศษด้านความรู้ที่ได้รับจากชุมชน ด้านทักษะชีวิต และด้านคุณลักษณะหรือพฤติกรรมลงในแบบวัดผลประเมินผลในแต่ละวัน
4. แรงบันดาลใจและแนวคิดหลักในการออกแบบงาน
โรงเรียนวัดหนองกราด (สังวรอุปถัมภ์) ได้ดำเนินการจัดการเรียนการสอนการศึกษาพิเศษตั้งแต่ปี 2542 ภายหลังการดำเนินงาน พบว่า นักเรียนที่มีปัญหาการเรียนรู้ในแต่ละปีมีจำนวนมากและนับวันจะมากขึ้น หากไม่ได้รับการแก้ไขให้ถูกต้องอาจสร้างปัญหาในสังคมมากขึ้นในอนาคตเพราะเด็กกลุ่มนี้มักจะเก็บกด คิดว่าเพื่อนรังเกียจ ไม่รัก ไม่อยากคบด้วย หนีตัวเองออกไปจากเพื่อน สังคมรอบตัว การจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมให้เด็กพิเศษให้เรียนรู้และสังคมยอมรับต้องได้รับการแก้ไข ผู้ที่จะช่วยได้ดีที่สุด คือ วิถีชีวิตในชุมชน ทักษะการใช้ชีวิตในชุมชน การมีพฤติกรรมที่เหมาะสม ปรับตัวเองได้ในสังคม ชีวิตประจำวัน ตามโครงการกระเป๋าเด็กพิเศษสู่ชุมชน อันจะนำพาชีวิตไปสู่ความสำเร็จ
5. วิธีการ/วิธีปฏิบัติจนทำให้ประสบผลสำเร็จ
5.1 การออกแบบนวัตกรรม
5.1.1 กำหนดรูปแบบโครงการกระเป๋าเด็กพิเศษสู่ชุมชน
1) ศึกษาหลักสูตรสถานศึกษา โดย จัดการเรียนรู้เด็กพิเศษ จัดทำแนวดำเนินการจัดการเรียนรู้เด็กพิเศษ จัดการเรียนรู้เด็กพิเศษเรียนร่วมกับเด็กปกติ จัดหน่วยการเรียนรู้ จัดทำแผน IEP , IIP ประเมินตาม สภาพจริงและประเมินคุณภาพผู้เรียนเด็กพิเศษเรียนร่วม
2) จัดทำโครงการกระเป๋าเด็กพิเศษสู่ชุมชน โดยการประชุมวางแผนโรงเรียน ครู ชุมชน จัดทำกำหนดการเรียนรู้ จัดทำคู่มือแนวดำเนิน การกระเป๋าเด็กพิเศษสู่ชุมชน และจัดทำแผนการสอนตามโครงการ เด็กพิเศษสู่ชุมชน
5.1.2 กำหนดรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เด็กพิเศษตามโครงการกระเป๋าเด็กพิเศษสู่ชุมชน
- จัดทำคู่มือแผนสำหรับเด็กพิเศษตามโครงการกระเป๋าเด็กพิเศษสู่ชุมชน
- ครูการศึกษาพิเศษ / เป็นผู้สร้างระบบ (Facilitator)
- จัดหาผู้ดูแล (Care Taker)
- ติดต่อประสานงานครูชุมชน (Teacher Wisdom)
- จัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามโครงการกระเป๋าเด็กพิเศษสู่ชุมชน
- วัดและประเมินผล 3 ด้าน ได้แก่ ด้านความรู้
ด้านกระบวนการ / ทักษะปฏิบัติ และด้านคุณลักษณะ
- สรุปผลการดำเนินโครงการกระเป๋าเด็กพิเศษสู่ชุมชน
5.2 การทดลองใช้หรือการพัฒนานวัตกรรม
ครูนำนวัตกรรมที่ได้ออกแบบไว้ มาจัดกิจกรรมให้กับเด็กพิเศษ เพราะรู้ว่าเด็กพิเศษมีความบกพร่องทางด้านความรู้ ทักษะและคุณลักษณะในห้องเรียนปกติและจะได้ลดความจำเจจากโรงเรียน / ห้องเรียนไปสู่แหล่งเรียนรู้ในชุมชนได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ได้ประสบการณ์จริงกับบุคคลในชุมชนและรู้บทบาทหน้าที่ มีส่วนร่วมในการปฏิบัติกิจกรรม พบว่า เด็กพิเศษมีความกระตือรือร้นในการร่วมกิจกรรมและมีความสุขอันเป็นการฟื้นฟูสมรรถนะคนพิการและเป็นแนวทางในการจัดกิจกรรมที่หลากหลายสำหรับเด็กพิเศษ การจัดกิจกรรมการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ ส่งผลให้เด็กพิเศษตามโครงการกระเป๋าเด็กพิเศษสู่ชุมชนมีพัฒนาการดีขึ้นทุกด้านในการตอบสนองความบกพร่องของแต่ละบุคคล
6. ข้อมูลที่แสดงให้เห็นว่าผลงานประสบผลสำเร็จจริง
6.1 ผลการใช้นวัตกรรม
6.1.1 เด็กพิเศษให้ความร่วมมือในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้และเกิดแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ในการดำเนินกิจกรรม โดยรวบรวมข้อมูลจากบันทึกการเรียนรู้ของหนู
6.1.2 ครูชุมชน / ผู้ดูแล รู้บทบาทหน้าที่ในการเข้าร่วมโครงการกระเป๋าเด็กพิเศษสู่ชุมชน
โดยเข้าร่วมประชุมวางแผน ให้ความรู้ ฝึกทักษะชีวิต / ฝึกคุณลักษณะแบ่งปันความรัก ประสบการณ์ชีวิตและบันทึกผลการให้ความรู้ ฝึกทักษะให้และพฤติกรรมที่ปรากฏ โดยรวบรวมจากแบบบันทึกผลการจัดกิจกรรมเพื่อการเรียนรู้
6.1.3 ผลการฝึกทักษะทางสังคมของเด็กพิเศษ พบว่า เด็กพิเศษมีความรู้ ความเข้าใจการ
ใช้วิถีชีวิตในชุมชนได้อย่างเหมาะสม ถูกต้องและมีความสุขในการปฏิบัติกิจกรรมที่บุคคลร่วมจัดและครูผู้สอนให้ความรู้ ซึ่งเป็นรูปแบบที่แตกต่างไปจากทางโรงเรียน นำไปสู่การใช้ชีวิตประจำวันและเกิดการเรียนรู้จากการปฏิบัติจริงประสบการณ์จริง จากบุคคล สถานที่ ส่งผลให้เด็กพิเศษมีพัฒนาการด้านความรู้ทักษะการใช้ชีวิตในชุมชนและด้านพฤติกรรมที่แสดงออกในคุณลักษณะที่พึงประสงค์โดยรวบรวมจากการวัดผลประเมินผล
6.1.4 นักเรียนมีความกระตือรือร้นและมีความสุขในการเข้าร่วมกิจกรรม
6.2 การเผยแพร่นวัตกรรม
6.2.1 การแก้ปัญหาหรือพัฒนาคุณภาพผู้เรียน เด็กพิเศษมีความสนใจและร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ตามโครงการกระเป๋าเด็กพิเศษสู่ชุมชนมากยิ่งขึ้น มีความสุขและกระตือรือร้นในการได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์จากวิถีชีวิตจากชุมชน เป็นการสร้างความเข้าใจ การแบ่งปันความรักจากบุคคลที่อยู่ในชุมชนให้กับเด็กพิเศษเรียนร่วม ส่งผลให้เกิดการยอมรับในความบกพร่องด้านความรู้ ทักษะและพฤติกรรมของเด็กพิเศษเป็นการให้โอกาสเด็กพิเศษได้เรียนรู้วิถีชีวิตในชุมชนโดยใช้กระเป๋าเด็กพิเศษสู่ชุมชนเป็นแรงจูงใจ เสริมสร้างความต้องการใฝ่รู้ใฝ่เรียนและเกิดความภาคภูมิใจ ในการได้รับการเอาใจใส่ดูแลรวมถึงเทคนิควิธีการจัดการเรียนรู้ให้กับเด็กพิเศษเรียนร่วม อย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่อง
6.2.1 การแก้ปัญหาหรือพัฒนาคุณภาพผู้เรียนมีการเผยแพร่ในโรงเรียน จัดนิทรรศการ นำเสนอผลงานในระดับ เขตพื้นที่การศึกษาและระดับเขตตรวจราชการที่ 13
7. ชื่อผู้เสนอนวัตกรรม นางสุกัญญา บุญเรืองเศษ ครูชำนาญการพิเศษ
โรงเรียนวัดหนองกราด (สังวรอุปถัมภ์)สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
