กาดหลู่ แปลแยกทีละคำได้ว่า กาด = ตลาด ส่วน หลู่ = ให้
รวมๆแล้วแปลว่าตลาดที่คนมาจับจ่ายเพื่อเตรียมสิ่งของสำหรับทำบุญทำทาน งานกาดหลู่เป็นประเพณีของชาวอำเภอปายตั้งแต่สมัยโบราณ
แรกเริ่มเกิดจากการที่ชาวบ้านต้องเดินทางรอนแรมจากท้องที่ทุรกันดาร บ้างก็เดินเท้า บ้างก็นั่งเกวียนรอนแรมจากทั่วอำเภอปายมารวมกันที่ในเวียง หรือเขตเทศบาลในปัจจุบัน เพื่อรอตลาดนัดในวันรุ่งขึ้น จะได้ซื้อหาของที่จำเป็นสำหรับวันออกพรรษา
ตอนแรกที่มาถึงก็ต้องนอนกางดินกินกลางทราย ด้วยความจำเป็นที่จะป้องกันสิงสาราสัตว์ ก็มารวมกลุ่มกันอยู่ พอมารวมกลุ่มกันจึงมีการหากิจกรรมมาละเล่น ตอนแรกอาจจะเล่นสะล้อซอซึง เครื่องดนตรีพื้นบ้าน หรือไม่ก็ขับร้องลำนำ ที่เรียกว่า ค่าว ซอ
ต่อมาก็เกิดพัฒนาการขึ้นมีการละเล่นต่างๆมากมาย เป็นที่สนุกสนานครึกครื้นอย่างมากในปัจจุบัน
สำหรับเทศกาลกาดหลู่ปีนี้ จัดวันที่ ๒๔-๒๕ ตุลาคม ๒๕๕๐ มีเวที ถึงแปดเวที มีกิจกรรมต่างๆมากมาย เช่นแข่งทำอาหารพื้นเมือง ประกวดร้องเพลง โชว์ดนตรีพื้นเมือง ดนตรีลูกทุ่ง ดนตรีสากล ดนตรีสตริง การชนกว่าง รำกิ่งกะหล่า หรือนางนก โต ปล่อยโคมลอย แล้วก็มีจ๊าดไต หรือลิเกไทยใหญ่ ซึ่งหาดูยากมากในปัจจุบัน
คืนแรกผ่านไปแล้วด้วยความราบรื่น ชาวบ้านท้องถิ่นทั้งคนเมือง พี่น้องชาวจีน พี่น้องลีซอ พี่น้องกะเหรี่ยง พี่น้องมูเซอ พี่น้องม้ง รวมทั้งพี่น้องไต ต่างมีรอยยิ้มเปื้อนหน้าตามๆกัน อ้อ...นักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติก็แฮปปี้มากๆ
ส่วนรูปถ่ายเดี๋ยวตามมาในไม่ช้า
