ติดตามอย่างไรให้ได้ใจผู้ป่วยและญาติ

การติดตามการรักษาทางโทรศัพท์และการติดต่อทางจดหมาย เป็นรูปแบบทั่วไปที่ใช้กันมานานแต่เราจะทำอย่างไรให้ผู้ป่วยและญาติรู้สึกถึงความห่วงใย เอื้อาทร ปรารถนาดีจากพวกเรา "ชาวธัญญารักษ์"

         งานติดตามหลังการรักษา สถาบันธัญญารักษ์ พยายามพัฒนารูปแบบการติดตามให้เกิดความเข้าใจอันดีระหว่างนักบำบัด - ผู้ป่วย และครอบครัว อาจจะเป็นรูปแบบที่พบเห็นกันได้ทั่วไป แต่จะทำอย่างไรให้ได้ใจผู้ป่วยและครอบครัว โดยไม่ทำให้รู้สึกว่าเรากำลังคุกคามสิทธิส่วนบุคคล แต่ในทางตรงกันข้ามเราใช้ความปรารถนาดีแลกกับความไว้ใจที่จะให้เรามีส่วนช่วยเหลือ  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal"></p>

               งานติดตามการรักษาพบว่าปัญหาการบำบัดรักษาผู้ป่วยยาเสพติดที่นำไปสู่ความล้มเหลว เช่น การกลับไปเสพซ้ำ หรือทำร้ายตนเอง โดยมีปัจจัยสำคัญดังกล่าว  ดังนั้นงานติดตามการรักษาจึงนำข้อมูลเหล่านี้มาวิเคราะห์เพื่อศึกษาหาแนวทางในการพัฒนารูปแบบการติดตามการรักษาเพื่อให้ผู้ป่วยและครอบครัวได้รับการช่วยเหลืออย่างมีประสิทธิภาพและไม่นำมาซึ่งความสูญเสียในครอบครัว

กระบวนการในการติดตามการรักษา โดยทั่วไปจะมีการติดตามโดยการเยี่ยมบ้าน , การติดตามทางโทรศัพท์ , ทางจดหมาย, ขอความร่วมมือจากหน่วยงานในจังหวัดที่ผู้ป่วยอาศัยอยู่  แต่ในที่นี้ เราได้พัฒนาในส่วนของการติดตามทางโทรศัพท์ และทางจดหมาย ดังนี้

        

  1. การติดตามทางโทรศัพท์

ความเชื่อมั่นในคุณค่าของตน (Believe in the individual value)  ซึ่งมีที่มาจาก พระราชดำรัสของสมเด็จพระราชชนนีที่เคยตรัสไว้เมื่อครั้งไปเยี่ยมราษฎรที่ภาคเหนือ ว่า “ ตนติดยาเขาเป็นคนหรือเปล่า ในเมื่อเขาเป็นคน เราให้การช่วยเหลือเขาได้ไหม ถ้าช่วยเหลือเขาได้ ก็เท่ากับเป็นการชุบชีวิตใหม่ให้แก่เขา เราก็ควรทำ" และมีที่มาจากปนิธานของสถาบันธัญญารักษ์ ว่า

                                “ เราจะคืนคนดีสู่สังคม”  งานติดตามการรักษา จึงให้ความสำคัญกับผู้ป่วย  และเชื่อว่าผู้ป่วยทุกคน คือ บุคคลที่มีคุณค่าในตนเอง จึงได้นำแนวคิด “ความเชื่อมั่นในคุณค่าของคน”มาใช้ในการพัฒนามาตรฐานการติดตามทางโทรศัพท์ เพื่อทำให้เกิดการสร้างความเข้าใจอันดีระหว่างผู้ป่วย ครอบครัว และนักบำบัด ทำให้เกิดความไว้วางใจในตัวนักบำบัดมากขึ้นและกล้าที่จะเปิดเผยความคิด ความรู้สึก ที่มีต่อการตัดสินใจที่จะเลิก/ ไม่เลิก ใช้สารเสพติด จึงทำให้เกิดการวางแผนในการเฝ้าระวังการกลับไปเสพซ้ำ ดังนั้นรูปแบบในการติดตามผู้ป่วยทางโทรศัพท์ โดย Phone for Value to new Life  (PVL)   จึงมีแนวทางในการปฏิบัติ ดังนี้สวัสดี ค่ะ/ครับ      ดิฉัน/กระผม  ......... .(ชื่อ- สกุล).............เป็นเจ้าหน้าที่ หน่วยงานติดตามการรักษา ของ สถาบันธัญญารักษ์  ทางสถาบันธัญญารักษ์มีความเป็นในสุขภาพของคุณ ...(ชื่อ-สกุล ผู้ป่วย)...........   และครอบครัว  ใกล้ถึงวันที่เราต้องมาดูแลสุขภาพกันแล้วนะครับ/คะ  คุณพร้อมที่จะมาให้เราดูแลสุขภาพของหรือยัง   ถ้าคุณยังไม่สะดวกตามวันนัด คุณจะเลื่อนนัดที่สะดวกมาหาเราได้วันไหน ครับ/คะ   แต่การเลื่อนนัดของคุณ ไม่ควรเกิน 1 สัปดาห์นะครับ/คะถ้าคุณไม่สะดวกมาหาเรา ทางเรายินดี ที่จะไปให้บริการดูแลสุขภาพของคุณและครอบครัวถึงที่บ้าน                 จากแนวพระราชดำรัสที่นำมาพัฒนารูปแบบการติดตามผู้ป่วยทางโทรศัพท์ งานติดตามการรักษาได้ทดลองใช้รูปแบบ PVL กับผู้ป่วยและครอบครัว 40 ราย/ครอบครัว ที่อยู่ในระยะติดตามการรักษา จำนวน 4 ครั้ง ในระยะเวลา 2  เดือน พบว่า ผู้ป่วยและครอบครัว กลับมาติดตามการรักษา จำนวน 37 ราย และพบว่า ผู้ป่วยร้อยละ 92.5 ให้ข้อมูลว่า การโทรศัพท์ติดตามการรักษา ทำให้ผู้ป่วยและครอบครัวรู้สึกมีคุณค่าเกิดการตระหนักถึงความสำคัญในการมารับการติดตามการรักษาอย่างต่อเนื่อง        

  2. การติดตามทางจดหมาย                ความรัก ต่อเพื่อนมนุษย์ เป็นสิ่งที่ยิ่งใหญ่ มีศักยภาพมหาศาลที่จะช่วยให่ชีวิตของเราและผู้ป่วยดีขึ้น ความรักต่อเพื่อนมนุษย์เป็นความรักจากเบื้องลึกของจิตวิญญาณ ประกอบไปด้วยความเข้าใจและความเห็นอกเห็นใจ เป็นเรื่องของความเปิดเผยและความใส่ใจ เป็นความรักของการที่จะให้การดูแลและเอื่ออาทร เป็นสิ่งที่ทุกคนอยากจะได้รับ โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ป่วยของเรา     การที่ผู้ป่วยรู้สึกว่า ได้ความรักเป็นขั้นตอนเริ่มต้นที่สำคัญในการเยียวยาผู้ป่วยความรักของผู้ให้การดูแลผู้ป่วย มิใช่ความรู้สึก แต่เป็นการกระทำอาจจะไม่สำคัญว่า เรารู้สึกอย่างไร สิ่งสำคัญคือ ท่าทีการแสดงออกของเราที่บ่งบอกถึงการให้ความรัก เมื่อแสดงออกแล้วความรู้สึกจะตามมาในฐานะผู้ให้การดูแล เรามีความสามารถอันอัศจรรย์ ที่ส่งผลต่อผู้ป่วยของเราได้  ความรักต่อเพื่อนมนุษย์เป็นความรักโดยไม่มีเงื่อนไขที่เรามอบให้ผู้ป่วย          

        Compassion: love from our heart        

       Respect: love from our spirit        

       Humanity:love from our intellect                       

    ผู้ป่วยหลายรายที่ได้รับการบำบัดรักษาแล้ว ไม่สามารถมาติดตามและติดต่อทางโทรศัพท์ได้ ประกอบกับผู้เข้ารับการบำบัดรักษามีฐานะยากจนและอยู่ในภูมิลำเนาต่างจังหวัดที่ห่างไกล จนไม่สามารถมาเข้ารับการติดตามการรักษาอย่างต่อเนื่องได้ ด้วยปัจจัยสิ่งแวดล้อมทั้งภายนอกและภายในที่ทำให้กระบวนการติดตามการรักษาทางจดหมาย เป็นอีกชองทางหนึ่งที่นำมาใช้ในการติดตามการรักษา โดยใช้แนวคิด Creativity&Innovation ซึ่งเป็นการเรียนรู้จากความทุกข์ยากของผู้ป่วย กระตุ้นให้เรามีความคิดสร้างสรรค์ในการสร้างนวัตกรรมเพื่ช่วยแก้ปัญหาให้ผู้ป่วย  รวมทั้งการมีนวัตกรรมในระบบงานที่เอื้อต่อการดูแลสุขภาพที่มีหัวใจของความเป็นมนุษย์   (ที่มา: เอกสารประกอบการประชุมวิชาการประจำปี การพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล ครั้งที่8) 

รูปแบบการเขียนจดหมายในงานติดตามการรักษา 

สวัสดี ค่ะ/ครับ      ดิฉัน/กระผม  ......... .(ชื่อ- สกุล).............เป็นเจ้าหน้าที่ หน่วยงานติดตามการรักษา ของ สถาบันธัญญารักษ์  ทางสถาบันธัญญารักษ์มีความเป็นในสุขภาพของคุณ ...  (ชื่อ-สกุล ผู้ป่วย)...........   และครอบครัว  ใกล้ถึงวันที่เราต้องมาดูแลสุขภาพกันแล้วนะครับ/คะ  คุณพร้อมที่จะมาให้เราดูแลสุขภาพของหรือยัง   ถ้าคุณยังไม่สะดวกตามวันนัด คุณจะเลื่อนนัดที่สะดวกมาหาเราได้วันไหน ครับ/คะ   แต่การเลื่อนนัดของคุณ ไม่ควรเกิน 1 สัปดาห์นะครับ/คะถ้าคุณไม่สะดวกมาหาเรา ทางเรายินดี ที่จะไปให้บริการดูแลสุขภาพของคุณและครอบครัวถึงที่บ้าน                 ขณะนี้ทางเราไม่สามารถติดต่อคุณได้ หากได้รับจดหมายฉบับนี้ ขอความกรุณาให้คุณช่วยตอบกลับมาที่งานติดตามการรักษา/หากย้ายที่อยู่กรุณาแจ้งให้เราทราบด้วย  ตามที่อยู่ข้างล่างนี้        เลขที่ 60  งานติดตามการรักษา                            สถาบันธัญญารักษ์      ต. ประชาธิปัตย์ อ.ธัญบุรี  จ.ปทุมธา12130                          โทรศัพท์       02- 5310080 -8  ต่อ 331,481  หรือ  02- 9989175  

จากการทดลองส่งจดหมายในการติดตามผู้ป่วยและครอบครัวขณะติดตามการรักษา จำนวน  20 ราย พบว่า ผู้ป่วยและครอบครัวมีการตอบจดหมายกลับมากลับมาติดตามการรักษา จำนวน 9 ราย

-  มาติดตามหลังจากได้รับจดหมาย     3 ราย

-  เสพซ้ำ                                                    5 ราย

-  เสียชีวิต                                                  1 ราย

หมายเหตุ   จดหมายไม่มีผู้รับตามที่จ่าหน้าซอง 2 ราย, ไม่มีการตอบกลับ/สูญหาย 9 ฉบับ

รูปแบบดังกล่าวข้างต้นทำให้งานติดตามหลังการรักษาได้รับความร่วมมือที่ดี จากผู้ป่วยและญาติเพิ่มมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะญาติของผู้ป่วยเมื่อมีความเข้าใจในความปรารถนาดี และความสำคัญของการมาติดตามผล จึงมีส่วนร่วมในการกระตุ้นให้ผู้ป่วยมารับการติดตามผล มากยิ่งขึ้น การพัฒนารูปแบบการติดตามที่เราจะก้าวไปพร้อมๆ กับผู้ป่วยและญาติ ( Work with not work for) จึงเป็นแนวทางที่เราอยากนำเสนอ เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพในการติดตามผลการรักษา หากท่านใดหรือ หน่วยงานใดมีข้อเสนอแนะ หรือมีแนวทางใหม่ๆที่จะแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน ข้อติชมที่เป็นประโยชน์สำหรับแนวทางในการพัฒนาที่ดี ยิ่งขึ้น เรายินดี ค่ะ...

ข้อมูลอ้างอิง

อนุวัฒน์  ศุภชุติกุล.( 2550) สรรสาระคืนหัวใจให้ระบบสุขภาพ.

                  (พิมพ์ครั้งที่ 1) สถาบันพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล

                            (พรพ.) : กรุงเทพฯ

    ศศธร     ไชยเพชร  และคณะ. (2514).  เพื่อนบอกเพื่อน 

                         หลักสูตรให้การ  ศึกษาเรื่องโรคเอดสโดยกลุ่ม เพื่อน.   กรุงเทพฯ      

 รัตนา     สายพานิชย์.(2546). ช่วยลูกอย่างไรเมื่อเขาติดยา.  (พิมพ์ครั้งที่ 1)                       โรงพิมพ์บุญยไพศาลเจริญ : สิงห์บุรี               

 

</font></span>