การพัฒนางานทันตฯ ของกลุ่มสูงอายุ ควบคู่ไปกับงานของสำนักส่งเสริมสุขภาพ รวมทั้งร่วมกับ ศูนย์อนามัย และจังหวัด ... ส่วนนี้เป็นความตั้งใจที่จะให้มีการพัฒนาทั้งส่วนกลาง และส่วนภูมิภาค อาจลึกไปจนถึง PCU และระดับที่ปฏิบัติงาน กิจกรรมกลาง ที่ขณะนี้กระทรวงสาธารณสุขลงกิจกรรม ฟันเทียมพระราชทาน ไว้อย่างกว้างขวาง ซึ่งผลที่ได้คือ ผู้สูงอายุมีฟันเทียม (ฟันปลอม) ได้ใส่กันมากขึ้น แต่ก็เจาะจงไปที่ฟันเทียมที่มีการสูญไปมากกว่า 16 ซี่ เพราะกลุ่มนี้ยังมีจำนวนมาก จึงขอให้บริการก่อน การส่งเสริมสุขภาพ ซึ่งเป็นหัวใจของการป้องกันไม่ให้เกิดโรค ถ้าเกิดขึ้นได้ เราก็จะสามารถลดการฟื้นฟูสุขภาพยามชราไปได้เยอะ

ทพญ.สุปราณี ดาโลดม กองทันตสาธารณสุข กรมอนามัยหมอสุปราณี (หมอแหวว) ได้เล่าถึงความคิดที่พยายามสร้างงานนี้ว่า "สิ่งที่เราทำเริ่มต้นก็คือ พยายามคัดเลือกจาก (1) ศูนย์อนามัยที่สมัครใจดำเนินงาน (2) เป็น Best practice model ในงานผู้สูงอายุของกรมอนามัย จึงได้ศูนย์อาสาสมัครมา 3 ศูนย์ ได้แก่ ศูนย์อนามัยที่ 4 ราชบุรี, ศูนย์อนามัยที่ 5 นครราชสีมา และ ศูนย์อนามัยที่ 10 เชียงใหม่"

"การทำงานเริ่มปีนี้ มีหัวใจของการทำงานอยู่ที่

  1. ต้องบูรณาการงาน เข้ากับนโยบายของกรมอนามัย ... กรมอนามัยกำหนดโครงการใหญ่ๆ ของปีนี้ ทั้งสิ้น 10 โครงการ สูงอายุก็เป็นโครงการหนึ่งในนั้น
  2. ความเชื่อมโยงกับ Setting ที่จะบูรณาการไปกับสำนักส่งเสริม ... ที่เราเห็นๆ ก็คือ ชมรมผู้สูงอายุ, Home Health Care และวัดส่งเสริมสุขภาพ
  3. หัวข้อ หรือประเด็นของสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ ที่จะต้องจัดการแก้ไข ... มี เรื่องการสูญเสียฟัน, พฤติกรรมการกินอาหาร ทั้งที่กินได้ และกินไม่ได้, โรคในช่องปากที่พบในผู้สูงอายุ คือเรียกว่า ระยะ severe หรือระยะที่เกือบจะแก้ปัญหาอะไรไม่ได้อยู่แล้ว, ผู้สูงอายุก็ยังมีโรคทางระบบ และมีบางโรคที่มาเกี่ยวข้อง และมีผลกับสุขภาพช่องปาก และขณะเดียวกัน ก็มีโรคในช่องปากที่มีผลต่อโรคทางระบบด้วย ทั้ง 2 ทาง นอกจากนั้นในผู้สูงอายุก็อาจพบมะเร็งในช่องปากค่อนข้างสูง เพราะว่าอาจจะเป็นมานานแล้ว หรืออะไรก็ตาม แต่เพิ่งมาเห็นผลในวัยสูงอายุ และยังมีเรื่องความพิการ หรือศักยภาพในการดูแลช่วยเหลือตนเองไม่ได้ เข้ามาเกี่ยวข้อง
  4. ในเรื่องการเสริมในเรื่องบริการ ขณะนี้บริการที่ชัดเจน คือ โครงการฟันเทียมพระราชทาน แต่ก็เป็นเรื่องของการบริการในผู้สูงอายุที่ทำให้มีการเคี้ยวอาหารได้ ก็ยังไม่ใช่การส่งเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุที่แท้จริงสักเท่าไร

เราจึงเริ่มมาระดมประสบการณ์ ความคิด และข้อเสนอแนวทาง ช่องทางการทำงานของภาคีเครือข่ายกรมอนามัย เพื่อที่จะพัฒนา สรรหา รวมรวม หรืออะไรก็ตาม ถึงความเป็นไปได้ของรูปแบบ หรือระบบ หรืออื่นๆ ที่จะเป็นช่องทางการพัฒนางานส่งเสริมสุขภาพช่องปากในผู้สูงอายุขึ้นให้มากขึ้น"

ใครมีประสบการณ์ดีๆ มาแบ่งปันความรู้กัน ก็จะยินดีมากๆ ค่ะ