มีหลายๆ ท่าน email มาหาผมว่าจะขอ MemeExpress ไปลงได้ไหม? สำหรับคำถามนี้ผมตอบได้อย่างรวดเร็วว่า "ได้ครับ" และได้ด้วยความยินดีอย่างยิ่งด้วยครับ เพราะนั่นคือวัตถุประสงค์ของการพัฒนา MemeExpress ของเราและของผู้สนับสนุนเราคือ สคส.

อย่างไรก็ตาม ณ วันนี้ source code ของ MemeExpress แม้จะใช้ทำ GotoKnow.org ได้แล้ว แต่ก็ยังไม่สามารถเผยแพร่เพื่อให้ไปติดตั้งกันได้ครับด้วยเหตุผลหลายประการด้วยกัน เหตุผลเหล่านี้น่าจะเป็นที่สนใจของผู้พัฒนาระบบ open-source ดังนั้นผมจะอธิบายเหตุผลเหล่านั้นดังนี้ครับ

"ปัญหาที่ยังรอค้นพบ"

ปัญหาแรกเนื่องจากความใหม่ของระบบ เราเชื่อว่าระบบยังมี "ปัญหาที่ยังรอค้นพบ" (undiscovered bugs) อยู่อีกพอประมาณทีเดียว และเพื่อการแก้ปัญหาเหล่านั้นน่าจะส่งผลกระทบต่อสถาปัตยกรรมของระบบ (system architecture) ซึ่ง ณ ตอนนี้ยังไม่เสถียร (mature) พอที่จะให้คนอื่นที่สนใจเข้ามาร่วมในการพัฒนาช่วยแก้ได้

"ปัญหาสถาปัตยกรรม"

ปัญหาต่อมาก็เกี่ยวกับสถาปัตยกรรมของระบบอีกเช่นกัน เนื่องจากระบบนี้พัฒนาโดยเอาความเร็วเป็นหลัก สถาปัตยกรรมของระบบยังไม่เป็นที่น่าพอใจของผู้พัฒนานัก กล่าวถึงตรงนี้ต้องเรียนก่อนว่า โดยสัญญาที่เราให้ไว้กับ สคส. คือ เราจะแปล WordPress เป็นภาษาไทยโดยใช้เวลาหนึ่งเดือนเพื่อใช้ระบบที่แปลนั้นทำ GotoKnow.org ซึ่งการทำอย่างนั้นจะใช้เวลาทำไม่นานนักเนื่องจาก WordPress ใช้ GNU gettext ในการทำ Localization ดังนั้นการแปลก็คือการแปล PO ไฟล์เพียงไฟล์เดียว นอกจากนั้นก็เกี่ยวกับการบริหาร website ซึ่งก็น่าจะใช้เวลาประมาณหนึ่งเดือนพอดี

แต่คณะพัฒนาเราเห็นว่าเราควรทำอะไรมากกว่าการแปล WordPress มาเป็นภาษาไทย เพราะ WordPress เป็น blog system ที่เน้นเพื่อ Journalism ไม่ได้มองในมุมของ Knowledge Management เราอยากทำระบบที่ตรงต่อความต้องการด้าน Knowledge Management มากกว่า Journalism เรารู้ว่าการตัดสินใจพัฒนา MemeExpress ต้องใช้เวลามากกว่าในการแปล WordPress เพียงแค่ไฟล์เดียวแน่นอน แต่จากการพิจารณาของเราทำให้เราเชื่อว่าการทำระบบใหม่จะคุ้มกับ "การลงทุนเวลา" ของเรามากกว่าและจะตรงกับความต้องการที่แท้จริงของ สคส. มากกว่าด้วย เราคิดดังนี้แล้วเราเลยพัฒนา MemeExpress ขึ้นมาครับ

ผมเคยคุยเล่นๆ กับ ดร.จันทวรรณ ว่า การทำ MemeExpress เปรียบเหมือน สคส. ให้เงินเราไปซื้อก๊วยเตี๋ยวหน้าปากซอยมาให้หนึ่งห่อ (WordPress) เรากลับเอาเงินนั้นไปเปิดร้านก๊วยเตี๋ยว (MemeExpress) ซึ่งใช้เวลานานกว่าในการทำแถมผลลัพธ์ที่ได้ออกมาก็ไม่แน่ใจว่าจะอร่อยถูกใจเหมือนกับฝีมือเจ้าประจำหน้าปากซอยหรือไม่ เอาเงินไปซื้อก๊วยเตี๋ยวเผลอๆ จะเหลือเงินทอนให้เราติดกระเป๋า แต่เอาเงินไปเปิดร้านก๊วยเตี๋ยวนั้น เงินก็ไม่เหลือแถมอาจจะไม่อร่อยอีกต่างหาก แต่เราเชื่อว่าถ้ารสชาติเกิดพอใช้ได้ขึ้นมา สคส. จะได้ร้านก๊วยเตี๋ยวเป็นของตัวเอง และสำหรับเราผู้ทำแล้ว สนุกกว่าเป็นไหนๆ

เพื่อเจอกันตรงกลางระหว่างความต้องการของ สคส. ที่ต้องการระบบใช้โดยเร็วและความต้องการของเราที่จะลงทุนเวลาให้คุ้มค่าที่สุด เราจึงเลือกทำ MemeExpress ให้เร็วที่สุดเพื่อให้ใช้เป็น GotoKnow.org ได้ หลังจากนั้นจึงค่อยมาเก็บรายละเอียดของสถาปัตยกรรมที่ต้อง extendable ที่เราออกแบบค้างไว้ และด้วยเหตุนี้เองครับ เราเลยยังเผยแพร่ source code ไม่ได้ ณ ขณะนี้เพื่อจะใช้เวลาในการจัดการกับสถาปัตยกรรมให้ดีขึ้นอีกหน่อย เพื่อให้คนที่สนใจมาช่วยพัฒนา (ด้วย spirit ของ open source) จะได้ช่วยกันได้สะดวกขึ้นครับ

"แล้วเมื่อไหร่จะได้ใช้"

อย่างที่กล่าวว่าสิ่งที่เหลืออยู่คือการ "เก็บรายละเอียดของสถาปัตยกรรม" พอผมใช้คำว่า "เก็บรายละเอียด" นี่คุณคงต้องนึกว่าต้องใช้เวลาอีกนานแน่นอนกว่าจะได้นำ MemeExpress ไปใช้ อย่ากระนั้นเลย ไปใช้ WordPress ดีกว่าผมคิดว่าคุณคงนึกอย่างนี้ อย่าครับ ได้โปรดรอใช้ผลงานของคนไทยจะดีกว่า "ไทยทำ ไทยใช้ ไทยเจริญ" คือความจริงแท้และแน่นอน ถ้า "ฝรั่งทำ ไทยใช้ แม้ว่าเป็นของฟรี ไทยก็ยังเจริญน้อยกว่าใช้ของไทยทำ" ผมเชื่ออย่างนี้ครับ แต่ถ้าปล่อยให้คุณรอกันนาน แม้คุณจะสนับสนุน "ไทยทำ" ผมก็เข้าใจว่าบางครั้งก็รอไม่ไหวเหมือนกัน ดังนั้นคำสัญญาที่ให้ได้คือเราจะพยายามทำให้เร็วที่สุดเท่าที่เป็นไปได้ รับประกันว่าไม่นานเกินรอครับ