ผมได้ไปร่วมประชุมเชิงปฏิบัติการ กำหนดกรอบ แนวทาง และวิธีการจัดทำ Scenario ความมั่นคงของมนุษย์ของประเทศไทย จัดโดย สำนักงานมาตรฐานการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ เมื่อ 17 มกราคม 2549 มีผู้ทรงคุณวุฒิเข้าร่วมประชุมประมาณ 15 คน
      ในเรื่องนี้ผมมีความเห็นว่า การมอง “สถานการณ์ความเป็นไปได้ในอนาคต” (Scenario) ที่จะเกี่ยวโดยตรงหรือโดยอ้อมกับ “ความมั่นคงของมนุษย์” (Human Security) สามารถมองในมิติต่างๆที่สำคัญ คือ (1) ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (2) การเมืองการปกครอง (3) เศรษฐกิจ (4) สังคมวัฒนธรรม (5) สุขภาวะ (ทางกาย ทางใจ ทางสังคม และทางปัญญาหรือจิตวิญญาณ)
      เมื่อคาดคะเนสถานการณ์ในอนาคตแล้ว ก็สามารถพิจารณาออกแบบ “ยุทธศาสตร์” เพื่อพัฒนาความมั่นคงของมนุษย์ ยุทธศาสตร์ดังกล่าวยังอาจแบ่งได้เป็น
           1. “ยุทธศาสตร์เชิงวิธีการ” ที่อาจประกอบด้วย
                   (1)    การจัดการข้อมูลและความรู้ ("พลังปัญญา")
                   (2)    การสนับสนุนความเป็นองค์กรและเครือข่าย ("พลังสังคม")
                   (3)    การสื่อสารและรณรงค์ ("พลังสื่อ")
                   (4)    การมีนโยบายที่เหมาะสมทุกระดับตั้งแต่ระดับท้องถิ่นถึงระดับชาติ ("พลังนโยบาย")
            2. “ยุทธศาสตร์เชิงเนื้อหา” ซึ่งควรเลือกเรื่องที่หากทำได้สำเร็จ (ภายในระยะเวลาหนึ่ง) จะมีความสำคัญและมีพลังอย่างมากต่อการพัฒนาความมั่นคงของมนุษย์ในประเทศไทย เช่น อาจจัดให้มี “จังหวัดอาสาสมัครปฏิบัติการเข้มข้นเพื่อพัฒนาความมั่นคงของมนุษย์” ภาคละ 1 จังหวัด โดยมีเงื่อนไขว่า การอาสาสมัครต้องเป็นความเห็นพ้องและพร้อมจะร่วมมือรวมพลังกันระหว่าง “สามฝ่ายหลัก” ในเขตพื้นที่ของจังหวัดนั้นๆ อันได้แก่ (1) ฝ่ายประชาชน (2)ฝ่ายองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (3)ฝ่ายราชการส่วนภูมิภาค
            ในการ “ปฏิบัติการเข้มข้นเพื่อพัฒนาความมั่นคงของมนุษย์” ในแต่ละ “จังหวัดอาสาสมัคร” สามารถใช้ “ยุทธศาสตร์เชิงวิธีการ” ทั้ง 4 ข้อ ที่กล่าวข้างต้น โดยมีการประยุกต์ให้เหมาะสมตามควรแก่กรณีและสถานณ์การด้วย
            ควบคู่กับการ “ปฏิบัติการเข้มข้นเพื่อพัฒนาความมั่นคงของมนุษย์” ใน 4 “จังหวัดอาสาสมัคร” ก็ควรมีการ “การจัดการความรู้” (Knowledge management) (รวมถึงการ จัดทำข้อมูล ศึกษา ค้นคว้า วิจัย แลกเปลี่ยนเรียนรู้ วิเคราะห์สังเคราะห์ ระดมความคิดสร้างสรรค์ สรรสร้างนวัตกรรม ฯลฯ ตามควรแก่กรณี) ทั้ง 3 ช่วงเวลาของปฏิบัติการ คือ (1) “ก่อน”  ปฏิบัติการ (2) “ระหว่าง” ปฏิบัติการ และ (3) “ภายหลัง” ปฏิบัติการ
            ในขณะเดียวกัน จังหวัดอื่นๆที่ไม่ใช่ “จังหวัดอาสาสมัครปฏิบัติการเข้มข้น” ก็สามารถและควรจะดำเนินการพัฒนาความมั่นคงของมนุษย์ไปเท่าที่จะพึงทำได้ โดยใช้ความพยายามของตนเอง ผสมกับ การจัดการความรู้” ทั้ง “ภายในจังหวัด” และ “ข้ามจังหวัด”
            ส่วน กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ควนมีบทบาทเป็น ผู้ส่งเสริม (Promote) สนับสนุน (Support) เอื้ออำนวย (Facilitate) สร้างความสามารถ (Enable) และเพิ่มพลัง (Empower) เป็นสำคัญไม่ควรไปเป็นผู้ปฏิบัติหรือดำเนินการเอง (Act หรือ Operate) หรือ ไปชี้นำ (Direct) 
            หมายเหตุ
            1. ความเห็นข้างต้น ส่วนหนึ่งได้ให้ไว้ในการประชุมเชิงปฏิบัติการฯ อีกส่วนหนึ่งเป็นความคิดที่เขียนเพิ่มเติม
            2. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ได้จัดให้มีการพัฒนา ตัวชี้วัดความมั่นคงของมนุษย์” (Human Security Indicators) ซึ่งประกอบด้วยตัวชี้วัดใน 10 มิติ ดังนี้
                    (1)  ที่อยู่อาศัย
                    (2)  สุขภาพอนามัย
                    (3)  การศึกษา
                    (4)  การมีงานทำและรายได้
                    (5)  ความมั่นคงส่วนบุคคล
                    (6)  ครอบครัว
                    (7)  การสนับสนุนทางสังคม
                    (8)  สังคม – วัฒธรรม
                    (9)  สิทธิและความเป็นธรรม
                  (10)  การเมืองและธรรมาภิบาล