การเป็น “องค์กรแห่งการเรียนรู้”(Learning Organization) ต้องได้รับความร่วมมือจากทุกฝ่าย และแต่ละฝ่ายจะต้องรู้บทบาทและหน้าที่ของตนเองเพื่อผลักดันให้กระบวนการเรียนรู้ดำเนินไปได้โดยไม่สะดุด Keyfactors ที่จะเป็นกำลังสำคัญและ ผลักดันให้โครงการประสบความสำเร็จมีดังนี้ 1. ผู้เรียน (Learner) 1.1) ผู้เรียนมีใจที่อยากจะเรียนรู้และเต็มใจที่จะมาเรียน1.2) ผู้เรียนเป็นผู้เลือก Project ที่ตนเองสนใจมาเรียนรู้ ไม่ใช่ครูหรือองค์กรเป็น ผู้กำหนด1.3) ผู้เรียนเป็นผู้ค้นหาความรู้ด้วยตนเอง โดยใช้เทคโนโลยีเป็นสื่อในการเรียน การสอนและจากประสบการณ์ชีวิตที่ผ่านมา1.4) ผู้เรียนต้องรู้จักตนเอง ต้องมีสติ และต้องลดอัตตาให้ต่ำลง 2. ผู้ชี้แนะ (Facilitator)2.1) สอนให้น้อยที่สุด แต่ให้ผู้เรียนได้เรียนรู้เองจากการทำ Project ให้มากที่สุด2.2) เป็นผู้คอยให้คำแนะนำให้ลองวิธีการต่าง ๆโดยไม่ให้คำตอบ แต่จะเป็นผู้แนะ ให้ผู้เรียนเป็นผู้ค้นหาความรู้ด้วยตนเอง บางครั้งต้องใช้วิธีลองผิดลองถูก2.3) ต้องรู้เรื่องกระบวนการเรียนรู้อย่างดีจากประสบการณ์จริง ไม่ใช่อ่านจากตำรา และพร้อมที่จะเรียนรู้ร่วมไปกับผู้เรียน2.4) ต้อง Evaluate ผลงานของผู้เรียนอย่างสม่ำเสมอ (Reflection) 3. องค์กร (Organization)3.1) ต้องให้โอกาสคนที่ต้องการจะเรียนรู้3.2) ให้ความสำคัญกับกระบวนการเรียนรู้มากกว่าผลประโยชน์ที่เป็นตัวเงิน3.3) ผู้บังคับบัญชาทุกระดับต้องให้การสนับสนุน และถ้าต้องการขยายผลเร็วก็ ต้องลงมาเรียนรู้ด้วยกันทั้งหมด3.4) องค์กรต้องให้การสนับสนุนอย่างเต็มที่ทั้งทางด้าน Moral / การเงิน / และสถานที่ที่สามารถสร้างบรรยากาศที่ดีสำหรับการเรียนรู้ 3.5) ต้องสร้างบรรยากาศให้ผู้เรียนได้เรียนรู้อย่างมีความสุข3.6) เมื่อผู้เรียนกลับเข้าไปทำงาน ต้องส่งเสริมให้มีโอกาสนำความรู้ไปขยายผล3.7) องค์กรต้องมีกำลังพลเกินไว้ส่วนหนึ่งเพื่อสามารถจัดให้พนักงานไปเรียนรู้ 3.8) ต้องยอมรับว่าการพัฒนาคนต้องใช้เวลาและความต่อเนื่อง 4. ระบบ (System)4.1) วิธีการต้องจัดให้สอดคล้องกับวัฒนธรรมและสภาพแวดล้อมของแต่ละองค์กร ซึ่งแตกต่างกัน4.2) การเรียนรู้ที่ดีต้องมีการทำ Reflection คือ นำเรื่องที่ได้เรียนรู้มาเล่าสู่กันฟังอย่าง เปิดใจ (Show & Share) ไม่อายกัน ทั้งการลองผิดลองถูก ตลอดจนปัญหาและ อุปสรรคต่าง ๆ ยิ่งทำบ่อยยิ่งดี4.3) กระบวนการเรียนรู้เป็น continuous process ต้องใช้เวลา รีบร้อนไม่ได้เพราะต้องสั่งสมประสบการณ์แบบค่อยเป็นค่อยไป Speed ใช้ไม่ได้กับเรื่องนี้ในระยะเริ่มแรก4.4) การวัดผลสำเร็จจะมี Degree ต่างกัน ขึ้นอยู่กับ Project ที่ทำ และควรวัด ความสามารถในการเรียนรู้มากกว่าเรื่องอื่น4.5) ทำ Project ให้มาก สอนแต่น้อย เอาเท่าที่จำเป็น สอนเท่าที่ผู้เรียนต้องการจะรู้ ไม่ใช่สอนในเรื่องที่อาจารย์อยากสอน4.6) ต้องพยายามชี้ชวนให้ผู้บังคับบัญชาทุกระดับชั้นเข้าใจ และมาร่วมในขบวนการ เรียนรู้กับผู้อยู่ในบังคับบัญชา .................................................... รวบรวมโดยนายสุรพันธ์ ปุสสเด็จ Edit โดยนายพารณ อิศรเสนา ณ อยุธยา8 ตุลาคม 2545
จะทำ “องค์กรแห่งการเรียนรู้” อย่างไรให้ประสบความสำเร็จ