ผมไปค้นพบสำเนาจดหมายตอบ ประธานคณะกรรมการสรรหาอธิการบดี มอ. เมื่อปี 2543 เห็นว่าแสดงจุดยืนในตอนนั้นของผม ที่อาจเป็นประโยชน์หากนำมา ลปรร. ไว้ จดหมายดังกล่าวมีดังนี้
ที่ นร 6809/292
16 กุมภาพันธ์ 2543
เรื่อง การสรรหาผู้สมควรดำรงตำแหน่งอธิการบดี
เรียน ประธานกรรมการสรรหาอธิการบดี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (นายชิต นิลพานิช)
ตามหนังสือของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ที่ ทม 1201/ ว 0522 ลงวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2543 ขอทราบว่ากระผมจะยินดีตอบรับการเสนอชื่อเป็น ผู้ได้รับการพิจารณาของคณะกรรมการสรรหาอธิการบดีหรือไม่นั้น กระผมใคร่ขอเรียนว่ากระผมจำเป็นต้องตอบ ไม่ขอรับการเสนอชื่อให้ดำรงตำแหน่งอธิการบดี ด้วยเหตุผลว่าวิธีการสรรหาดังกล่าว จะไม่ช่วยทำให้การปฎิบัติหน้าที่ในตำแหน่งอธิการบดีเพื่อการปฏิรูประบบต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการนำมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ออกนอกระบบราชการ สามารถดำเนินการได้อย่างราบรื่น โดยอธิการบดีที่มาจากการสรรหาโดยวิธีการที่ใช้อยู่
จุดอ่อนของวิธีการสรรหาดังกล่าวนี้ คือ สภามหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ไม่ได้กำหนดภารกิจที่ต้องการให้ผู้ที่จะเข้ามาดำรงตำแหน่งอธิการบดีปฏิบัติไว้เป็นลายลักษณ์อักษรอย่างชัดเจน และถามผู้ได้รับการเสนอชื่อว่ายินดีปฏิบัติงานตามภารกิจที่มอบหมายหรือไม่ ซึ่งวิธีการที่เป็นอยู่นี้ก็เป็นไปตามแนวทางที่ปฏิบัติอยู่เดิมในมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์และมหาวิทยาลัยอื่นๆ มีผลทำให้เมื่อได้ตัวอธิการบดีเข้าบริหารงาน ก็จะเกิดปัญหาความขัดแย้งกับบุคลากรจำนวนหนึ่ง ในมหาวิทยาลัยที่ไม่ต้องการการเปลี่ยนแปลง บุคลากรเหล่านั้นก็จะกล่าวหาว่าอธิการบดีมีนโยบายที่ไม่สอดคล้องกับความต้องการของบุคลากร ทั้งๆ ที่นโยบายนั้นเป็นของสภามหาวิทยาลัย ไม่ใช่ของอธิการบดี แต่ในกระบวนการสรรหาอธิการบดี ไม่มีวิธีการดำเนินการให้ชัดเจนว่าได้มีการกำหนดนโยบายไว้แล้วโดยสภามหาวิทยาลัย แล้วจึงสรรหาอธิการบดีเข้ามาทำหน้าที่บริหารงานตามนโยบายนั้นๆ ถ้าบุคลากรผู้ใดไม่เห็นด้วยกับนโยบาย ก็จะต้องไปต่อสู้กับสภามหาวิทยาลัยซึ่งเป็นองค์กรนโยบาย มิใช่ต่อสู้กับอธิการบดี
สภาพปัญหาเหล่านี้เกิดขึ้นในแทบทุกมหาวิทยาลัย หากอธิการบดีต้องการบริหารงานเพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลง และหากกระผมเข้าทำหน้าที่อธิการบดีในมหาวิทยาลัยใดมหาวิทยาลัยหนึ่ง กระผมก็มีนิสัยและความเชื่อที่จะทำเช่นนั้น ซึ่งหากวิธีการสรรหาอธิการบดีไม่เปิดช่องทางให้สามารถทำงานสร้างการเปลี่ยนแปลงได้อย่างแท้จริง การเข้าไปดำรงตำแหน่งอธิการบดีของผู้มีนิสัยและความเชื่อในการบริหารงานเพื่อการเปลี่ยนแปลงเช่นนี้ ก็มีแต่จะสร้างความไม่ราบรื่นขึ้นในมหาวิทยาลัยนั้นๆ
ด้วยเหตุดังกล่าว กระผมจึงจำเป็นขอไม่รับการเสนอชื่อเพื่อพิจารณาให้ดำรงตำแหน่งอธิการบดีมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
ขอแสดงความนับถือ
(ศาสตราจารย์นายแพทย์ วิจารณ์ พานิช)
เลขานุการผอ. สกว.
โทร. 642-5186-9 ต่อ 132
ไม่ได้ต้องการนำมาโต้แย้ง ผิด-ถูก แต่ต้องการแสดงว่าในขณะนั้นผมคิดอย่างไร ซึ่งไม่จำเป็นต้องเหมือนกับความเห็นของผมในขณะนี้
วิจารณ์ พานิช
6 ส.ค. 50
