เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2548 ผมและคุณสายัณห์ ได้ลงพื้นที่ไปเยี่ยมเยียน เพื่อนนักส่งเสริมการเกษตร และได้เขียนเล่าไปบ้างแล้ว วันนี้ขอเพิ่มเติมรายละเอียดของแปลงการผลิตพืชของเกษตรกรที่เริ่มต้นมาจากการผลิตผักปลอดภัย (GAP) ตามกระบวนการโรงเรียนเกษตรกร ตำบลคลองพิไกร อำเภอพรานกระต่าย จังหวัดกำแพงเพชร ซึ่งทีมงานได้เรียนรู้ในหลายประเด็น ทั้งประเด็นเทคนิคการทำงานในพื้นที่ของนักส่งเสริมการเกษตร และการพัฒนากระบวนการผลิตของเกษตรกร จากการผลิตพืชผักปลอดภัย สู่การยกระดับสู่การผลิตพืชอินทรีย์

          กระบวนการผลิตจากพืชปลอดภัย....สู่พืชอินทรีย์

          แปลงของเกษตรกรที่กำลังจะพัฒนาสู่การผลิตพืชอินทรีย์ เป็นของนางขวัญเรือน  ใจใหม่  หมู่ที่ 3 ตำบลคลองพิไกร  โดยคุณเสนาะ  ยิ้มสบาย นักวิชาการส่งเสริมการเกษตร ประจำตำบลได้กรุณานำผมและคุณสายัณห์ เดินเยี่ยมชม พร้อมทั้งให้รายละเอียด เนื่องจากเจ้าของแปลงไปขายผักที่โรงพยาบาลกำแพงเพชร (ทุกวันศุกร์) จึงไม่ได้สอบถามเจ้าของแปลง แต่ก็ได้รายละเอียดและภาพของแปลงมาฝาก ดังนี้ครับ

  • สภาพโดยทั่วไปของแปลง

                                        สภาพการปลูกพืชในแปลงของนางขวัญเรือน ใจใหม่ 

  • เตาผลิตน้ำส้มจากควันไม้ที่ผลิตไว้ใช้เองภายในแปลง ได้ทั้งถ่านไม้และสารไล่แมลง (ในภาพ ซ้าย : คุณสายัณห์ และ ขวา : คุณเสนาะ ยิ้มสบาย นักส่งเสริมฯ ตำบลคลองพิไกร)

                                        เตาผลิตน้ำส้มควันไม้ เพื่อไว้ไล่แมลง

  • ใช้แสงไฟล่อ เพื่อทำลายตัวเต็มวัยของแมลง และแมลงต่างๆ

                                        การป้องกันกำจัดแมลงโดยใช้แสงไฟล่อ

  • ภายในแปลง มีผึ้งมาทำรังเป็นตัวชี้วัดหนึ่งของความปลอดภัยจากสารเคมีป้องกันกำจัดแมลง

                                        ผึ้ง..ที่มาทำรังอยู่ภายในบริเวณสวน

          กระบวนการทำงานของนักส่งเสริมการเกษตร

          คุณเสนาะ ได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับหลักการทำงานของนักส่งเสริมการเกษตรในพื้นที่ เพิ่มเติม ดังนี้

  • ต้องมีความตั้งใจและรักในการทำงานเพื่อเกษตรกร
  • ต้องทำงานและติดตามส่งเสริมอาชีพการเกษตรในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง
  • เสียสละและอุทิศเวลาในการทำงาน ทุกวัน / เวลา ขึ้นอยู่กับเกษตรกร
  • ต้องประสานงานกับทุกหน่วยงานในพื้นที่ เพื่อร่วมมือกันทำงานให้เกษตกรประสบความสำเร็จในอาชีพการเกษตร
  • เรียนรู้และพัฒนาวิธีการทำงานอยู่ตลอดเวลา 
  • ฯลฯ

          ทีมงาน ได้เรียนรู้ให้หลายๆ เรื่อง  ทั้งกระบวนการผลิตพืชปลอดภัย/อินทรีย์ และการเรียนรู้ถึงการทำงานของเพื่อนนักส่งเสริม ที่อยู่แนวหน้า/หน้างาน ของกรมส่งเสริมการเกษตร ซึ่งนักส่งเสริมที่ทำงานก็รู้สึกดีใจ และภาคภูมิใจในความสำเร็จของงานที่ทำ แม้จะยังไม่สำเร็จเต็มพื้นที่ แต่ก็มีส่วนหนึ่งที่ได้พัฒนาและยกระดับไปในทิศทางที่ดี  คงเป็นสิ่งดีๆ (Bese  Practice) ทั้งของเจ้าหน้าที่และเกษตรกร ของตำบลคลองพิไกรที่มีอยู่  ซึ่งเราคงต้องค้นหาและนำมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับพื้นที่หรือเกษตรกรคนอื่นๆ  ที่ต้องการเรียนรู้ในกระบวนการผลิตพืชปลอดภัย/อินทรีย์ และนำไปขยายผลในพื้นที่อื่นๆ กันต่อไป

          ประมาณเดือนกุมภาพันธ์ 2549 ที่สำนักงานเกษตรอำเภอพรานกระต่าย จะเป็นเจ้าภาพในการประชุมรวมสายนักส่งเสริมการเกษตรของจังหวัดกำแพงเพชร ณ จุดการผลิตผักปลอดภัย และแปลงพืชอืนทรีย์ของตำบลคลองพิไกรนี้  ก็เป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่ทีมงานของกำแพงเพชร จะเปิดโอกาสให้เกษตรกรและนักส่งเสริมของตำบลคลองพิไกร นำเสนอองค์ความรู้ในการทำงาน/การผลิตพืช (โดยการเล่า) ให้แก่เพื่อนนักส่งเสริมการเกษตรของจังหวัดกำแพงเพชร ได้เรียนรู้ และนำความรู้ที่ได้ไปปรับใช้ประโยชน์ในการผลิตพืชปลอดภัยในพื้นที่ของตนเอง ต่อไป

วีรยุทธ  สมป่าสัก