บุคคล "ต้นแบบ"
ภาค 2 ของ External surveyor
ความเห็น
บทความในวันเดียวกัน
อ.นก ปรียาภรณ์ · 24 ธ.ค. 2548
ชายขอบ · 24 ธ.ค. 2548
Anonymous Anonymous · 24 ธ.ค. 2548
นาย ณรงค์ชัย คงยา · 24 ธ.ค. 2548
ชายขอบ · 24 ธ.ค. 2548
ชายขอบ · 24 ธ.ค. 2548
ชายขอบ · 24 ธ.ค. 2548
ธรรมะเรื่องกัลยาณมิตรนี้ อ.นพ.ธวัช จายนียโยธินมาบรรยายให้ พรพ. เมื่อวันที่ 7 เมษายน 2541 แล้วก็ได้ส่ง file ให้ผู้เข้าอบรมหลักสูตรศึกษาล่วงหน้า จึงขอคัดลอกมาเผยแพร่ไว้ ณ ที่นี้ ครับ
คำบรรยายเรื่องธรรมะกับการเป็นโค้ช โดย อ.นพ.ธวัช จายนียโยธิน
<p>
รู้สึกดึใจมากที่ได้มาพูด ได้มาพบพวกเราหลายคน ท่านประธานได้พูดไว้อย่างน่าประทับใจ คิดว่าน่าจะได้ร่วมงานกันต่อไป ตอนแรกผมคิดว่าจบแล้วจะไปทำอย่างอื่น แต่ดูแล้วมันเข้าท่าน่าจะไป รพ.นพรัตน์ด้วย
</p><p> ผมใช้เวลาเตรียมที่จะมาบรรยาย 3-4 อาทิตย์ แต่พอใจที่จะใช้คำว่าโค้ช มีความรู้สึกไม่ดีกับผู้ตรวจราชการหรือผู้นิเทศ เหมือนกับเป็นยักษ์ ยิ่งมีกระบองก็ยิ่งเกิดความรู้สึกที่ไม่ดี ชอบใช้การใช้คำว่าเป็นโค้ช
</p><p> ตามความหมายของโครงการ เราจะทำหน้าที่เป็นอะไร อยากจะใช้กับว่าผู้แนะนำ surveyor แปลว่าผู้สำรวจ ก็ดีเหมือนกัน หวังว่าคงจะตกลงกันได้ว่าจะเรียกอะไร
</p><p> กิจกรรมจริงๆ คือการเป็นผู้ประเมินจากภายนอกองค์กร พวกเราเข้าสังเกต ไปสำรวจ
</p><p> หน้าที่ของโค้ชตาม HA ทำหน้าที่เป็นผู้สำรวจ เราสำรวจอะไร ชอบใจมากที่เขียนว่าเราไม่ได้ไปจับผิดเขา แต่เราไปสำรวจดู
1. ความมุ่งมั่นในการพัฒนาแค่ไหน สำคัญมากเพราะเป็นปัจจัยสำคัญสู่ความสำเร็จ
2. คุณภาพของระบบงาน
3. ผลลัพธ์</p><p>
เราจะไปประเมินเมื่อร้องขอ ประทับใจมากว่าจะทำโดยที่เขาขอให้เราไปทำ เราจะไปดูอะไร เราก็ไปดูว่า รพ.ที่เขาเชิญเราไปดูนั้น ทางด้านโครงสร้างเป็นอย่างไร มีอะไรที่จะพัฒนาให้ดีขึ้น ดูกระบวนการทำงาน ผมเพิ่งไปแอบดูกระบวนการทำงานของ รพ.สมุทรสาคร รู้สึกมันดี และสุดท้ายคือดูผลลัพธ์ จะทำให้ดีขึ้นได้อย่างไร</p><p>
บทบาทของโค้ช
1. ให้ข้อเสนอแนะเพื่อปรับปรุงมาตรฐาน รพ.
2. เข้าร่วมประชุมเครือข่ายวิชาชีพต่างๆ
3. จัดทำแนวทางปฏิบัติเพื่อยกระดับมาตรฐานวิชาชีพ
4. เยี่ยม รพ.เพื่อประเมินโอกาสการพัฒนา
5. ประเมินว่า รพ.ได้ปรับปรุงตามข้อเสนอแนะที่ให้ไว้เพียงใดเพื่อการรับรองคุณภาพ
บทบาททั้งหลายเป็นไปในเชิงบวกทั้งนั้น</p><p>
คุณสมบัติของโค้ชที่พึงปรารถนา
1. เป็นผู้บรรลุวุฒิภาวะแบบไทย มีความสนใจในรูปลักษณ์ รู้จักเหตุผล อดทน จิตใจรับใช้สังคม
2. มีความรู้และประสบการณ์ในวิชาชีพนั้นๆพอสมควร
3. เป็นผู้เข้าใจเรื่องการเรียนการสอนของผู้ใหญ่ การบอกอะไรกับผู้ใหญ่ยากกว่าสอนเด็ก ผู้ใหญ่มีคุณสมบัติพิเศษคือถ้าเขาไม่ปรารถนาเขาจะไม่ทำ เราต้องมองว่าจะกระตุ้นให้เขาเกิด need ตรงไหน ถ้าเกิดขึ้นมาเขาจะรีบทำทันที ขอให้เราใช้วิจารณาญาณให้ดี เราจี้ตรงนั้นเขาจะทำทันทีไม่ต้องไปจี้มาก จะพูดกับผู้ใหญ่อย่าพูดเชิงลบเด็ดขาด ต้องใช้ความอดทนเป็นพิเศษ แม้จะเห็นว่าไม่ดีก็ให้บอกว่าดีไว้ก่อน แต่ไปกระซิบทีหลังว่าที่ว่าดีนั้นยังไม่ถึงขั้น
4. เป็นผู้เข้าใจความสำคัญและความเชื่อมโยงของบริการสาธารณสุขทั้ง 4 สาขา คงคำนึงถึงการส่งเสริมสุขภาพ การป้องกันโรค และการฟื้นฟูสภาพด้วย เช่น เมื่อรับผู้ป่วยอุจจาระร่วงอย่างแรง ควรจะรีบบอกให้ สสจ.ไปจัดการ เรื่องข้อมูลข่าวสาร เรื่องห้องชันสูตรซึ่งมีความสำคัญที่จะยืนยันการวินิจฉัยของแพทย์
</p><p>ธรรมะที่เอื้ออำนวยต่อการเป็นโค้ช
ความหมายของธรรมะคือ ธรรมชาติ หน้าที่ตามธรรมชาติ ผลที่ได้รับจากการปฏิบัติหน้าที่ คำสอนควรจะเรียกว่าศาสนา</p><p>
ก.กัลยาณมิตรธรรม
1) ปิโย น่ารัก ชวนให้อยากเข้าไปปรึกษาไถ่ถาม
2) ครุ น่าเคารพ ประพฤติสมควรแก่ฐานะ
3) ภาวนีโย น่ายกย่อง ทรงความรู้และภูมิปัญญา ควรเอาอย่าง
4) วัตตา จ รู้จักพูดให้ได้ผล เป็นที่ปรึกษาที่ดี (ผู้ใหญ่ไม่ชอบสั่ง)
5) วจนักขโม อดทนต่อถ้อยคำ พร้อมที่จะรับฟัง ไม่เบื่อง่าย (ฟังให้จบ ยิ้มเข้าไว้ ถ้าไม่อดทนจะไม่รู้ว่าเขาคิดอย่างไร)
6) คัมภีรัญจ กถัง กัตตา สามารถอธิบายเรื่องยุ่งยากซับซ้อนให้เข้าใจ (เป็นพรสวรรค์
7) โนจัฏฐเน นโยชเย ไม่แนะนำในเรื่องเหลวไหล
</p><p>ข.พรหมวิหาร 4 ธรรมประจำใจอันประเสริฐ
ผมเปลี่ยนจากเสือมาเป็นแมวได้อย่างไร ผมชอบล่าสัตว์ ผมบอกว่าสัตว์นั้นมันถึงที่ตายเพราะหันมามองไฟ ถ้าผมเดินช้าไปนิด หรือมันเดินเร็วไปหน่อยมันก็ไม่ตาย ท่านอ.จวนถามว่าจบหรือยัง ท่านบอกว่าสัตว์มันจะถึงที่ตายทำไมหมอต้องเอามือไปเปื้อนเลือด หลายต่อหลายคนขอก็ยังไม่ได้ พอมาเจอ อ.จวน ท่านไม่ได้บอกให้เลิก ผมหาเหตุผลตอบท่านไม่ได้จึงกัมลงกราบและวางปืนตั้งแต่นั้นมา ตั้งแต่นั้นวิถีชีวิตเปลี่ยน มันเกิดเมตตาธรรมขึ้นมาทีละน้อย เห็นนกก็สงสารมัน คิดว่าเมื่อก่อนทำไมฆ่าเขาได้ เห็นนกเกาะอยู่อยากรู้ว่าเป็นนักอะไรก็ยิงถาม เอามาปิ้งกิน เดี๋ยวนี้ทำอย่างนั้นไม่ได้เพราะธรรมะ
1) เมตตา ความรักใคร่ พวกเราควรจะมีเมตตา คงจะไม่เมตตากับผู้ที่มารับคำแนะนำจากเรา ให้แผ่เมตตาไปยังผู้มารับบริการด้วย วิชาระบาดวิทยามีการแลกเปลี่ยนกันทั่วโลก มีการแผ่ไปช่วยเหลือกันทั่วโลก
2) กรุณา ความสงสาร เราอยากให้ผู้มารับบริการได้พ้นจากความทุกข์โดยเร็วที่สุด
3) มุทิตา ความยินดี เวลาไปประเมินก็ควรจะดีใจด้วยกับ รพ. ที่มาตรฐานเขาดีขึ้นตามลำดับ
4) อุเบกขา ความวางใจเป็นกลาง เราไปให้ข้อเสนอแนะให้มาตรฐานเขาดีขึ้น ถ้าไม่ดีขึ้นก็ต้องวางใจให้เป็นกลาง ว่าอีกหน่อยเขาก็ต้องดีขึ้น ไม่ใช่ไปว่าให้เขาเสียหาย
</p><p>ค.อคติ
1) ฉันทาคติ ลำเอียงเพราะรัก
2) โทสาคติ ลำเอียงเพราะชัง
3) โมหาคติ ลำเอียงเพราะหลง
</p><p>ง. อิทธิบาท 4 คุณธรรมไปสู่ความสำเร็จ
1) ฉันทะ ความพอใจในคุณค่าของสิ่งที่เราทำ งานของเรามีประโยชน์ต่อมนุษยชาติ เราก็พอใจ ต่างจากตัณหาซึ่งเป็นความพอใจในรสชาด
2) วิริยะ ความพากเพียร
3) จิตตะ ความเอาใจใส่
4) วิมังสา ความไตร่ตรอง
การนำธรรมะไปสู่การปฏิบัติที่มั่นคงและยั่งยืน จะต้องใช้ปัญญาสัมปทา คือ ความถึงพร้อมซึ่งปัญญา ที่ช่วยให้เข้าใจชีวิตนี้ตามความเป็นจริง
</p><p> ควรจะรักษาศีล ฝึกจิตให้สงบ แล้วปัญญาจะเกิดขึ้น แต่มันไม่ได้เป็นเส้นตรง มันเป็นวง ก่อนที่จะเริ่มรักษาศีลจะต้องมีปัญญาหน่อยๆ
</p><p> ถ้าท่านรักษาศีล 5 ให้บริสุทธิ์ได้ครบ 24 ชม. จะเกิดความวิวิสมาหลาขึ้นในดวงจิต
</p>
สาธุ