มุคลีเสาะห์

จงหาความรู้ต่อไป

         

        ความหมายของเทคโนโลยีการศึกษา  มีอยู่หลายทัศนะ  ดังต่อไปนี้

                องค์กรร่วมสาขาเทคโนโลยีทางการศึกษา  ประเทศอังกฤษ (Council  for  Educational Technology  for the United Kingdom - CET)  อธิบายว่า "เทคโนโลยีทางการศึกษาหมายถึงการพัฒนาการนำไปใช้และการประเมินระบบ  วิธีการดำเนินงาน  และอุปกรณ์ต่าง ๆ ทั้งนี้เพื่อทำให้การเรียนรู้ของคนเราให้ดีขึ้น"

                ดร.วิจิตร  ศรีสอ้าน  ให้ความหมายว่า  เทคโนโลยีทางการศึกษา  เป็นศาสตร์ที่ว่าด้วยวิธีการทางการศึกษา  ครอบคลุมระบบการนำวิธีการ  มาปรับปรุงประสิทธิภาพของการศึกษาให้สูงขึ้น  โดยครอบคลุมองค์ประกอบ 3 ประการ คือ วัสดุ  อุปกรณ์หรือเครื่องมือ  วิธีการ

                ดร. เปรื่อง  กุมุท  ได้กล่าวถึงทางการศึกษา  ไม่ใช่เครื่องมือ  แต่เป็นแผนการหรือวิธีการทำงานอย่างเป็นระบบ  ให้บรรลุผลตามแผนการ

                ศูนย์บทเรียนโปรแกรมแห่งชาติ  ประเทศอังกฤษ (National  Centre  for  Programmed  Learning , UK) อธิบายว่า "เทคโนโลยีทางการศึกษาคือ การนำความรู้ทางวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวกับเรื่องการเรียนรู้  และเงื่อนไขของการเรียนรู้  มาใช้เพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพและประสิทธิผลของการสอนและการฝึกอบรม  แต่ถ้าหากปราศจากหลักการทางวิทยาศาสตร์แล้ว  เทคโนโลยีทางการศึกษาจะแสวงหาวิธีดำเนินการโดยการทดลองเพื่อเสริมสร้างสถานภาพองการเรียนรู้ให้ดีขึ้น"

                คณะกรรมาธิการสาขาเทคโนโลยีการสอน  ประเทศสหรัฐอเมริกา  (The  Commission on Instructional Technology . USA)  ได้อธิบายว่า  "เทคโนโลยีทางการศึกษาคือการนำแนวความคิดที่เป็นระบบไปใช้ในการออกแบบ  ดำเนินการ  และประเมินกระบวนการเรียนการสอนทั้งกระบวนการในรูปของวัตถุประสงค์เฉพาะ  ซึ่งมีพื้นฐานมาจากผลการวิจัยเกี่ยวกับการเรียนรู้และการสื่อความหมายของมนุษย์เรา  อีกทั้งนำเอาทรัพยากรมนุษย์และทรัพยากรอื่น ๆ มาผสมผสานกัน ทั้งนี้เพื่อก่อให้เกิดประสิทธิภาพของการเรียนรู้ที่สูงยิ่งขึ้น"

                Edgar  Dale  กล่าวว่า  เทคโนโลยีทางการศึกษา  ไม่ใช่เครื่องมือ  แต่เป็นแผนการหรือวิธีการทำงานอย่างเป็นระบบ  ให้บรรลุตามแผนการ

                ครรซิต  มาลัยวงษ์  กล่าวว่า  "การใช้เทคโนโลยีสำหรับผู้ที่อยู่ในวงการศึกษา  ก็คงจะเรียกว่า เทคโนโลยีทางการศึกษา ส่วนผู้ที่อยู่ในวงการธุรกิจและอุตสาหกรรม  อาจเรียกว่า  เทคโนโลยีสารสนเทศ  ซึ่งมองว่า  เทคโนโลยีทางการศึกษา  และเทคโนโลยีสารสนเทศ  เป็นการใช้เทคโนโลยีลักษณะเดียวกัน  แต่มีจุดมุ่งหมายแตกต่างกัน" 

                ชัยยงค์ (2523)  อธิบายถึง เทคโนโลยีทางการศึกษาไว้อย่างละเอียดว่า  "เทคโนโลยีเป็นระบบการประยุกต์ผลิตกรรมทางวิทยาศาสตร์  (วัสดุ) และผลิตกรรมของวิศวกรรม (อุปกรณ์) โดยยึดหลักทางพฤติกรรมศาสตร์ (วิธีการ) มาช่วยในการเพิ่มประสิทธิภาพทางการศึกษาทั้งในด้านบริหารด้านวิชาการ และด้านบริการ" หรืออีกนัยหนึ่ง เทคโนโลยีทางการศึกษา เป็นระบบการนำวัสดุ  อุปกรณ์และวิธีการมาใช้ในการปรับปรุงระบบการศึกษาเพื่อให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น  วัสดุ (Material) หมายถึงผลิตกรรมทางวิทยาศาสตร์  สิ่งที่มีการผุผังสิ้นเปลืองได้ง่าย  เช่น ชอร์ค ดินสอ  ฟิล์ม  กระดาษ  ส่วนอุปกรณ์ (Equipment) หมายถึงผลิตกรรมทางวิศวกรรมที่เป็นเครื่องมือค่าง ๆ เช่น  โต๊ะกระดานดำ  เก้าอี้  เครื่องฉาย  เครื่องเสียง  เครื่องรับโทรทัศน์  ฯลฯ  และวิธีการ (Technique)  หมายถึงระบบ  กระบวนการ  กิจกรรมต่าง ๆ ที่ต้องคำนึงถึงหลักจิตวิทยา  หลักสังคมวิทยา  ภาษา ฯลฯ  ที่นำมาใช้ในการศึกษา  เช่น  การสาธิต  ทดลอง  กลุ่มสัมพันธ์  เป็นต้น

                จากความหมายของเทคโนโลยีทางการศึกษาตามที่กล่าวมานั้น   ต่างเน้นให้เห็นได้อย่างชัดเจนว่า  บทบาทและหน้าที่หลักของเทคโนโลยีทางการศึกษาคือ  การพัฒนาประสิทธืผลของกระบวนการของการเรียน

http://www.mcupl.th.edu/main/media/media01.html#top

ความหมายของสื่อการเรียนรู้
คำว่า "สื่อ" (Media) เป็นคำที่มาจากภาษาละตินว่า "medium" แปลว่า "ระหว่าง" หมายถึง สิ่งใดก็ตามที่บรรจุ
ข้อมูลเพื่อให้ผู้ส่งและผู้รับสามารถสื่อสารกันได้ตรงตามวัตถุประสงค์ เมื่อมีการนำสื่อมาใช้ในกระบวนการเรียน การสอนก็เรียกสื่อนั้นว่า "สื่อการเรียนการสอน" (Instruction Media) หมายถึง สื่อชนิดใดก็ตามที่บรรจุเนื้อหา หรือสาระการเรียนรู้ซึ่งผู้สอนและผู้เรียนใช้เป็นเครื่องมือสำหรับการเรียนรู้เนื้อหา หรือ สาระนั้น ๆ .......การเรียนการสอนในภาพลักษณ์เดิม ๆ มักจะเป็นการถ่ายทอดสาระความรู้จากผู้สอนไปยังผู้เรียน โดยใช้สื่อ การเรียนการสอนเป็นตัวกลางในการถ่ายทอดความรู้ ความคิด ทักษะและประสบการณ์ให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ ปัจจุบันเป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไปแล้วว่าการเรียนรู้ไม่ได้จำกัด อยู่ เฉพาะในห้องเรียน หรือในโรงเรียน ผู้สอนและผู้เรียนสามารถเรียนรู้จากสื่อต่าง ๆ อย่างหลากหลาย สามารถเรียนรู้ได้ทุกเวลาและทุกสถานที่ สื่อที่นำมาใช้เพื่อการเรียนรู้ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน จึงเรียกว่า "สื่อการเรียนรู้" ซึ่งหมายถึงทุกสิ่ง ทุกอย่างที่มีอยู่รอบตัวไม่ว่าจะเป็นวัสดุ ของจริง บุคคล สถานที่ เหตุการณ์ หรือความคิดก็ตาม ถือเป็น สื่อ การเรียนรู้ทั้งสิ้น ขึ้นอยู่กับว่าเราเรียนรู้จากสิ่งนั้น ๆ หรือนำสิ่งนั้น ๆ ข้ามาสู่การเรียนรู้ของเราหรือไม่

	http://area.obec.go.th/pathumthani1/nikhom/page1.html
	เทคโนโลยี พจนานุกรม Meriam-Webster (www.m-w.com/cgi-bin/dictionary) ได้ให้รากศัพท์ของคำว่า "technology" ไว่าว่า technology มาจากคำภาษากรีก tekhnologia หมายถึง การกระทำอย่างเป็นระบบของศิลปะ (systematic treatment of an art ) โดยมาจากคำ tekhne (art,skill) + -o- + -logia (logy) และได้ให้ความหมายไว้ 3 ประเด็น คือ - a: การประยุกต์ใช้ความรู้ในเชิงปฏิบัติโดยเฉพาะอย่างยิ่งในสาขาวิชาเฉพาะ (เช่น เทคโนโลยีทางการแพทย์); b: สมรรถนะที่เอื้อประโยชน์โดยการประยุกต์ใช้ความรู้ในเชิงปฏิบัติ (เช่น เทคโนโลยี เพื่อช่วยประหยัดน้ำมันของรถยนต์) - การกระทำเพื่อให้งานสำเร็จลุล่วงไปได้โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้วยการใช้กระบวนการ วิธีการ หรือความรู้ด้านเทคนิค (เช่น เทคโนโลยีใหม่ในการจัดเก็บข้อมูล) - ลักษณะพิเศษของขอบเขตสาขาวิชาเฉพาะ (เช่น เทคโนโลยีการศึกษา)     สมาคมการศึกษาเทคโนโลยีระหว่างประเทศ (International Technology Education Association : ITEA) ได้ให้ความหมายของ technology ไว้ 2 ประเด็น (www.emsc.nysed.gov/technology/nclb/definition.html) ได้แก่ - นวัตกรรมของมนุษย์ในการกระทำซึ่งรวมถึงการก่อเกิดความรู้และกระบวนการ ในการพัฒนาระบบเพื่อการแก้ปัญหาและขยายขีดความสามารถของมนุษย์ - นวัตกรรม ความเปลี่ยนแปลง หรือการดัดแปลงของสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติเพื่อ สนองความจำเป็นและความต้องการของมนุษย์      นอกจากนี้ หากจะดูจากพัฒนาการของประดิษฐกรรมและการใช้เทคโนโลยีระยะ ต่าง ๆ ที่ผ่านมาทำให้เข้าใจความหมายตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตสถาน (2542: 538) ได้ว่า เทคโนโลยี "วิทยาการที่เกี่ยวกับศิลปะในการนำเอา วิทยาศาสตร์ประยุกต์มาใช้ให้เกิดประโยชน์ในทางปฏิบัติและอุตสาหกรรม"      ดังนั้น จากความหมายที่กล่าวมาแล้วจึงสรุปได้ดังนี้               เทคโนโลยีเป็นการนำแนวคิด หลักการ เทคนิค ความรู้ ระเบียบวิธี กระบวนการ ตลอดจนผลผลิตทางวิทยาศาสตร์ทั้ง ในด้านสิ่งประดิษฐ์และวิธีการปฏิบัติมาประยุกต์ใช้เพื่อขยาย ขีดความสามารถของมนุษย์ ช่วยให้การทำงานดีขึ้น และเพื่อ เพื่อประสิทธิ์ภาพและประสิทธิผลของงานนั้นให้มีมากยิ่งขึ้น ิ เทคโนโลยีในวงการศึกษา การใช้เทคโนโลยีในวงการศึกษาสามารถใช้ได้ทั้งในเรื่องของการบริหารจัดการ ภายใน สถาบันการศึกษาและในการเรียนการสอน ดังนี้      - การบริหารจัดการ สถาบันการศึกษาสามารถใช้เทคโนโลยีเพื่อช่วยใน การบริหารจัดการด้านต่าง ๆ เช่น การจัดทำงบประมาณ สร้างฐานข้อมูลผู้สอน และผู้เรียน สร้างเว็บไซต์ของสถาบัน สร้างฐานข้อมูลห้องสมุดให้เป็นห้องสมุด อิเล็กทรอนิกส์ ฯลฯ      - ผู้สอน/ผู้ทบทวน การใช้เทคโนโลยีในฐานะผู้สอน/ผู้ทบทวน จะใช้ ในลักษณะ เหมือนการบรรยายโดยครูผู้สอนในการให้ข้อมูลสารสนเทศ ใช้ในการสาธิตตามกระบวนการขั้นตอน และใช้ในการปฏิบัติเพื่อให้ผู้เรียน แก้ปัญหา ตอบคำถาม หรือ กระทำตามกระบวนการ       - การสำรวจ ผู้เรียนสามารถใช้เทคโนโลยีเพื่อการสำรวจข้อมูลสารสนเทศ ใช้เพื่อการเรียนรู้แบบค้นพบ เรียนรู้ข้อเท็จจริง หลักแนวคิด กระบวนการ และกลยุทธ์ต่าง ๆ       - อุปกรณ์เครื่องมือ เทคโนโลยีในลักษณะของอุปกรณ์เครื่องมือจะไม่เหมือน กับ การใช้เป็นผู้สอนหรือการสำรวจ แต่จะเป็นการใช้เพื่อเป็นสื่อในการเรียนการสอน และ สร้างชิ้นงาน เช่น ใช้ซอฟต์แวร์ประมวลคำเพื่อพิมพ์รายงาน ใช้กล้องดิจิทัลเพื่อ ถ่ายภาพประกอบเนื้อหาบทเรียน ใช้เครื่องวิชวลไลเชอร์นำเสนอภาพจาก คอมพิวเตอร์ฯลฯ       - การสื่อสาร ใช้ในการติดต่อสื่อสารภายในระหว่างสถาบันกับผู้สอนและผู้เรียน เพื่อ ลดความสิ้นเปลืองกระดาษ สื่อสารภายนอกกับผู้ปกครองนักเรียนและสถาบัน การศึกษาต่าง ๆ ิ เทคโนโลยีกับการเรียนรู้        ด้วยการใช้งานในลักษณะดังกล่าวทำให้จำเป็นต้องมีการเรียนรู้กับเทคโนโลย ีเพื่อนำมาใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยทั่วไปแล้วจะมีการเรียนรู้เทคโนโลยี ใน 3 ลักษณะ ได้แก่      - การเรียนรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยี (learning about technology) เป็นการ เรียนรู้ในเรื่องของเทคโนโลยี เช่น เรียนรู้เกี่ยวกับระบบการทำงานของ คอมพิวเตอร์ เรียนรู้ว่าคอมพิวเตอร์ใช้เพื่อการประมวลผล เก็บบันทึก ค้นคืนสารสนเทศได้อย่างไร เครื่องพิมพ์เลเซอร์และเครื่องพิมพ์แบบ พ่นหมึกมีการทำงานอย่างไร เทคโนโลยีการสื่อสารมีรูปแบบใดบ้าง ช่องทางสื่อสารมีลักษณะเป็นอย่างไรและประกอบด้วยอุปกรณ์ใดบ้าง ฯลฯ วิชาเพื่อการเรียนการสอนเกี่ยวกับเทคโนโลยีมีหลายวิชา เช่น วิชาคอมพิวเตอร์เบื้องต้น วิชาเครือข่ายดิจิทัล หรืออาจเรียนรู้จาก เว็บไซต์ เช่น www.intel.com ที่นำเสนอในเรื่องต่่าง ๆ เพื่อการเรียนรู้ด้วยตนเองในลักษณะมัลติมีเดีย      - การเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยี (learning by technology) เป็นการใช้ ้เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือเพื่อการเรียนรู้ เช่น การใช้คอมพิวเตอร์เพื่อการ ประมวลผล การใช้ซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์ในการสร้างบทเรียน การใช้ ้อินเทอร์เน็ตเพื่อการค้นคว้า การใช้เวิลด์ไวด์เว็บเป็นสื่อในลักษณะการสอบ บนเว็บ การเรียนการสอนในลักษณะอีเลิร์นนิง และการทัศนศึกษาเสมือนด้วยแหล่งการเรียนรู้เสมือนจากเว็บไซต์ต่าง ๆ เป็นต้น      - การเรียนรูุ้้ไปกับเทคโนโลยี (learning with technology) เป็นการเรียนรู้ เกี่ยวกับความเจริญก้าวหน้าของเทคโนโลยี ได้แก่ การเรียนรู้ว่าขณะนี้เทคโนโลยีมี ความก้าวไกลไปในลักษณะและรูปแบบใดบ้างทั้งทางด้านวัสดุ อุปกรณ์ และวิธีการ เช่น ซอฟต์แวร์โปรแกรมใหม่ ๆ เครื่อง tablet PC ซึ่งเป็นคอมพิวเตอร์ไร้สายที่ผู้ใช้ สามารถเขียนลงบนจอภาพได้ กล้องดิจิทัลเพื่อถ่ายภาพและเว็บแค็ม (webcam) เพื่อใช้ส่งภาพขณะสนทนาบนอินเทอร์เน็ต ฯลฯ เมื่อเรียนรู้ถึงความใหม่ทันสมัย เทคโนโลยีแล้วจะนำมาประยุกต์ใช้ในวงการต่าง ๆ ได้อย่างไรบ้าง เช่น การใช้กล้อง วีดิทัศน์ถ่ายภาพการสอนส่งไปบนอินเทอร์เน็ตเพื่อให้ผู้เรียนในสถานบันการศึกษาอื่น เห็นภาพและได้ยินเสียงการสอน การใช้เครือข่ายไร้สายด้วยเทคโนโลยี Wi-fi ทั้งใน และนอกห้องเรียนแพทย์สามารถใช้ tablet PC เพื่อเขียนสั่งยาคนไข้และส่งไปยัง ห้อง ยาได้ทันที หรือใช้ในการค้นคว้าข้อมูลทางอินเทอร์เน็ตขณะปรึกษาปัญหา ด้านสุขภาพเหล่านี้เป็นต้น   [ข้อมูลจาก : เทคโนโลยีและการสื่อสารเพื่อการศึกษา : รศ.ดร.กิดานันท์ มลิทอง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]  ความหมายของ "เทคโนโลยีการศึกษา" (education technology)                        ได้มีนักการศึกษาได้ให้ความหมายของเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา ดังนี้ . วิจิตร ศรีสะอ้าน (2517 : 120-121)             เป็นการประยุกต์เอาเทคนิค วิธีการ แนวความคิด อุปกรณ์และเครื่องมือใหม่ ๆ มาใช้เพื่อช่วยแก้ปัญหาทางการศึกษาทั้งในด้านการขยายงานและด้านการปรับปรุง คุณภาพของการเรียนการสอน . คาร์เตอร์ วี กูด (Carter V.Good ,1973)            เป็นการนำหลักการทางวิทยาศาสตร์มาประยุกต์ใช้ เพื่อการออกแบบ และส่งเสริมระบบการเรียนการสอนโดยเน้นที่วัตถุประสงค์ทางการศึกษาที่สามารถวัดได้ อย่างถูกต้องแน่นอน มีการยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลางการเรียน รวมถึงเทคนิคการสอนโดย ใช้อุปกรณ์ต่าง ๆ เช่น เครื่องคอมพิวเตอร์ สื่อการสอนต่าง ๆ ในลักษณะของสื่อประสม และ การศึกษาด้วยตนเอง . กิดานันท์ (2543)           เป็นการประยุกต์เอา เทคนิค วิธีการ แนวความคิด วัสดุ อุปกรณ์ และสิ่งต่าง ๆ อันสืบเนื่องมาจากเทคโนโลยีมาใช้ในวงการศึกษา         จากการที่นักการศึกษาและนักวิชาการท่านต่าง ๆ ด้ให้ความหมายของ เทคโนโลยีการศึกษาไว้มากมาย หลายแง่มุมเพื่ออธิบายภาพลักษณ์ของ เทคโนโลยีการศึกษา เป็นที่น่าสนใจอย่างหนึ่งว่า ความหมายของคำนี้ได้มี พัฒนการ และเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัยตามการพัฒนาเทคโนโลยีีนับตั้งแต่ปี ีพ.ศ.2506เป็นต้นมาจนถึงความหมายที่ใช้กันในปัจจุบันตามที่สมาคมเทคโนโลยี ีและสื่อสารการศึกษา (Association for Educational Communications and Technology: AECT) แห่งสหรัฐอเมริกาได้ให้ความหมาย ไว้เมื่อปี พ.ศ.2537 ว่า (Seels&Richey, 1994:9)                   "เทคโนโลยีการศึกษาเป็นทฤษฎีและการปฏิบัติของ การออกแบบ การพัฒนา การใช้ การจัดการ และการประเมินของ กระบวนการและทรัพยากรสำหรับการเรียนรู้"     [ข้อมูลจาก : เทคโนโลยีและการสื่อสารเพื่อการศึกษา : รศ.ดร.กิดานันท์ มลิทอง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย] ี้