“ซุปเปอร์อีเอ็มเอส” คืออะไร?
รับผิดชอบข้อมูลโดย เอกอนันต์ ยุวเบญจพล
[email protected]
แม้ยังไม่มีการนิยามอย่างเป็นทางการว่า “ซุปเปอร์อีเอ็มเอส” คืออะไร
คำว่าซุปเปอร์อีเอ็มเอส นี้ตั้ง/เรียกโดย ดร.ชลอ ลิ้มสุวรรณ เพื่อสื่อถึงการตายของกุ้งเลี้ยงในบ่อ ที่กุ้งตายช่วงก่อน 45 วัน และมีความรุนแรงความเสียหายกุ้งตายมากกว่าโรคอีเอ็มเอส หรือ ตายด่วนเดิม
ในช่วงนี้นักวิชาการ นักวิจัยจากทุกภาคส่วนต่างกำลังหาสาเหตุ ลักษณะอาการตายแบบนี้ว่าเกิดจากอะไร เบื้องต้นมองความน่าจะเป็นว่าเกิดจากอะไรได้บ้าง เช่น เชื้อโรคสายพันธุ์ใหม่หรือการกลายพันธุ์ของเชื้อที่ทำให้เกิดโรคอีเอ็มเอส EMS หรือ การแปลงร่างของทีพีดีTPD (โรคกุ้งตัวใส หรือ Translucent Post-Larvae Disease (TPD) หรือบางกลุ่มเรียกว่าHighly Lethal Vibrio Disease" (HLVD) ซึ่งเป็นเชื้อวิบริโอ พาราฮีโมลัยติคัส สายพันธุ์ที่สร้างสารพิษได้
ลักษณะการตาย :
คล้ายตายด่วน EMS อีเอ็มเอส แต่รุนแรงมากกว่า (ตับและตับอ่อนโดนทำลาย)โดยเฉพาะหลังการถ่ายน้ำ กุ้งจะตายเร็วมาก (พบกุ้งตายช่วงฝนตกติดต่อกัน และ พบว่าพื้นที่ความเค็มต่ำมีความเสียหายมากเช่นกันถ้าถ่ายน้ำ)
คำแนะนำ/การป้องกันปัญหานี้ ท่าน อาจารย์ ดร.ชลอ ลิ้มสุวรรณ (ผู้เชี่ยวชาญด้านการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำของประเทศไทย)ได้ชี้แนะ คือ
ใช้รูปแบบเดียวกันกับการป้องกัน อีเอ็มเอส แต่ต้องทำทุกอย่างเข้มข้นกว่า เนื่องจากเรียกว่า “ซุปเปอร์ อีเอ็มเอส”
การป้องกัน จึงต้องซุปเปอร์ด้วย นั่นคือ เตรียมบ่ออย่างเข้มข้น เตรียมน้ำอย่างละเอียด การจัดการระหว่างเลี้ยงต้องดีเยี่ยม นอกจากนี้ ควรมีความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน เพื่อผลักดันให้หาสาเหตุที่แท้จริง ว่าอะไรคือสาเหตุของการเกิดซุปเปอร์อีเอ็มเอส และแนะนำวิธีแก้ไขปัญหา นี้ถือเป็นประเด็นที่สำคัญ
ข้อมูลเพิ่มเติม ในประเด็นซุปเปอร์อีเอ็มเอส คือ ได้นำกุ้งตายกุ้งป่วยในบ่อที่เกิดปัญหาไปตรวจ ผลคือไม่พบเชื้อ ทีพีดี(TPD) หรือ ไม่พบเชื้อเอชแอลวีดี(HLVD) แต่พบเชื้อวิบริโอพาราฮีโมลัยติคัส สายพันธุ์ที่สร้างสารพิษได้(เชื้ออีเอ็มเอส)
และล่าสุด มีเอกสารงานวิจัยที่แจ้งว่าพบ วิบริโอพาราฮีโมลัยติคัส ที่เป็นสาเหตุของโรคทีพีดี มีการปรับตัว มียีนสร้างสารพิษ และยีนต้านทานยา เช่นกัน ข้อมูลนี้ทำให้รู้ว่าเชื้อโรคในปัจจุบันมีการปรับตัวที่อาจส่งผลให้เกิดความรุนแรงเกิดความเสียหายต่อกุ้ง และยากต่อการรักษาเมื่อเกิดปัญหา
การหาวิธีพิสูจน์
สรุปได้ว่า ซุปเปอร์อีเอ็มเอส น่าจะเป็นการตายที่เกิดจากเชื้อวิบริโอ พาราฮีโมลัยติคัส
อ้างอิงจาก
https://aquaasiapac.com/2025/02/05/translucent-post-larvae-disease-a-deadly-vibrio-infection-affecting-farmed-shrimp/
https://www.thansettakij.com/business/trade-agriculture/604602
https://www.bangkokbiznews.com/business/economic/1119634
https://today.line.me/th/v3/article/wJwjQwR
ชลอ ลิ้มสุวรรณ. (2568, 23 พฤษภาคม). การบรรยายสรุปประเด็นและเสริมมุมมองแนวทางการจัดการในอุตสาหกรรมกุ้งไทย. การสัมมนาวิชาการ สหกรณ์ผู้เลี้ยงกุ้งลุ่มน้ำท่าทอง, โรงแรมไดมอนด์, จังหวัดสุราษฎร์ธานี.
