บุญข้าวประดับดิน เป็นประเพณีตามฮีต ๑๒ คอง ๑๔ ของภาคอีสานและ สปป.ลาว ซึ่งเป็นพิธีกรรมปฏิบัติเพื่อบูชาบรรพบุรุษและเจ้ากรรมนนายเวรตามคติความเชื่อทางพระพุทธะศาสนา โดยมีตำนานความเป็นมาเล่าไว้ว่า ครั้งสมัยพุทธกาลญาติของพระเจ้าพิมพิสาร ในวันแรม ๑๔ ค่ำ เดือน ๙ เกิดได้ยินเสียงของเปรตเจ้ากรรมนายเวร ร้องโหยหวนเพื่อขอส่วนบุญส่วนกุศล พระเจ้าพิมพิสารจึงกราบทูลแด่พระพุทธเจ้า ตั้งแต่นั้นมาจึงถือว่าเป็นวันนรกเปิดเพื่อให้ดวงวิญญาณต่างๆออกมาขอส่วนบุญ ซึ่งวันนั้นจะมีวิธีการทำบุญอุทิศส่วนบุญแก่ดวงวิญญาณที่มาขอส่วนบุญ ทางภาคอีสานนั้นจะนำห่อข้าวห่อกับที่ทำด้วยใบตองไปวางไว้บริเวรกำแพงวัดหรือกำแพงศาลาเพื่อเป็นการอุทิศให้ดวงวิญญาณที่มารอรับ ซึ่งจะนำมาวางไว้ประมาณช่วง ตีหนึ่งถึงตีสี่ โดยเชื่อว่าเป็นเวลาที่นรกเปิด เมื่อถึงรุ่งเช้าของวันนั้นก็จะมีการทำบุญตักบาตรกรวดน้ำรับพรอุทิศส่วนบุญส่วนกุศลให้แก่ผู้ล่างลับไปเหล่านั้น
