“พระธาตุดินแทน”
- ได้ยินชื่อว่าพระธาตุ คนมักนึกถึงเจดีย์ก่ออิฐถือปูน มียอดแหลม”
- บอกได้เลยว่าไม่ใช่ที่นี่แน่นอน".
“พระธาตุดินแทน”
- พระธาตุดินแทน ชื่อก็บอกอยู่แล้วว่าเป็นดิน พระธาตุที่นี่จึงมีลักษณะเป็นกองดินขนาดใหญ่ ไม่มีลวดลายสลักเสลาอะไรที่จะบอกว่าเป็นพระธาตุเลย ใครไม่รู้มาเห็นเข้า อาจจะนึกว่าเป็นภูเขาดินธรรมดาๆลูกหนึ่ง
- พระธาตุแห่งนี้ มีอายุราว 200 ปี เป็นพระธาตุองค์เดียวในประเทศไทยที่เกิดจากการนำดินมากองสูงจนเกือบเป็นเนินเขาขนาดย่อม ตามตำนาน บอกว่า พระธาตุองค์นี้ เกิดจากการที่มีพระธุดงค์รูปหนึ่งมาหยุดพักที่หมู่บ้านแสงภา และสอนชาวบ้านว่าถ้าไม่อยากให้เกิดเภทภัยใดๆ จะต้องถือปฏิบัติตน 3 ข้อ คือ ห้ามผิดศีล, ห้ามฆ่าสัตว์ตัดชีวิต และ ห้ามเล่นไสยศาสตร์ หลังจากนั้นก็ประกาศให้ชาวบ้านมาช่วยกันสร้างพระธาตุให้แล้วเสร็จภายใน 3 ปี

"รอยพระพุทธบาท...ที่วัดพระธาตุดินแทน"
- ในระหว่างการนำดินมากองทับถมกันจนเป็นองค์พระธาตุนั้น ชาวบ้านหลายคนได้นำเอาปืนแก๊บ ปืนเพลิง ดาบ เสียม อาวุธต่างๆ และของศักดิ์สิทธิ์มาใส่ไว้ในองค์พระธาตุด้วย เพื่อเป็นการแสดงเจตนารมณ์ที่จะเลิกฆ่าสัตว์ตัดชีวิตอย่างจริงๆจังๆ
- หลังจากสร้างพระธาตุเสร็จ พระธุดงค์ท่านได้ให้ชาวบ้านรับศีลและสาบานต่อหน้าพระธาตุดิน–แทนว่าจะยึดถือพระธาตุดินแห่งนี้เป็นที่สักการบูชา โดยจะปฏิบัติตามคำสัตย์ที่ได้ให้ไว้ทั้ง 3 ประการ และให้ถือเอาวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ของทุกปีเป็นวันทำบุญพระธาตุ สืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน
- ชาวบ้านหลายคนบอกว่า พระธาตุองค์นี้มีความศักดิ์สิทธิ์มาก เวลาที่ชาวบ้านมีทุกข์ร้อน ก็จะมาขอพรด้วยการตักดินใส่ถังแล้วนำไปเทบนองค์พระธาตุ เพื่ออธิษฐานขอพรให้สำเร็จดังใจหวัง จึงไม่แปลกที่ดินบนองค์พระธาตุแห่งนี้จะพอกพูนขึ้นทุกปีๆ จนกลายเป็นภูเขาดินที่ใหญ่โตมากๆ
- ความศรัทธาที่ชาวบ้านแสงภามีต่อองค์พระธาตุดินแทนนั้นแทบไม่ต้องพูดถึง ขนาดแค่จะใส่รองเท้าขึ้นไปบนองค์พระธาตุพวกเขายังไม่ทำเลย....
- เราเดินขึ้นองค์พระธาตุโดยไม่ลืมที่จะตักดินใส่ถังขึ้นไปเพื่ออธิษฐานขอพรด้วย สิ่งหนึ่งที่เราขอพรจากองค์พระธาตุ คือ ขอให้มีชีวิตที่มั่นคง ไม่หลงในอบาย มีทางสายกลาง และสัมมาทิฐิเป็นที่ตั้งในเส้นทางการเดินทางของชีวิต....เพียงแค่นี้ ก็น่าจะเพียงพอแล้ว สำหรับการเป็นมนุษย์และชาวพุทธที่ดี.....หลังอธิษฐานขอพรองค์พระธาตุแล้ว ชาวบ้านแนะนำให้เดินอ้อมไปยังด้านหลังขององค์พระธาตุ ซึ่งมีบันไดดินเป็นทางขึ้นไปสู่ รอยพระพุทธบาทบนแท่นหิน ที่ชาวบ้านบอกว่ามีความศักดิ์สิทธิ์ไม่น้อยไปกว่าองค์พระธาตุเลย

“บันไดดินขึ้นสู่รอยพระพุทธบาท”
- รอยพระพุทธบาทที่พระธาตุดินแทน เป็นรอยพระพุทธบาทขนาดเล็กแต่มีร่องชัดอยู่บนหินก้อนโต ห่างจากองค์พระธาตุไปประมาณ 200 เมตร เป็นอีกสิ่งมหัศจรรย์ของที่นี่เช่นเดียวกัน
