โรงพยาบาลรามาธิบดี เป็นโรงพยาบาลตติยภูมิขนาดใหญ่ที่รับส่งต่อรักษาโรคหัวใจเด็กทุกชนิดจากทั่วทุกภูมิภาค การตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจ (Echocardiography) ปัจจุบันมีแพทย์ นักเทคโนโลยีหัวใจและทรวงอกเป็นผู้ตรวจ ภายใต้ลักษณะ Comprehensive echocardiography คือ เน้นตรวจหาพยาธิสภาพหลักของโรคและวัดค่าพารามิเตอร์เฉพาะที่เกี่ยวข้องเพื่อนำไปสู่การวางแผนเลือกแนวทางรักษาซึ่งเป็นลักษณะการตรวจที่กระชับเวลาโดยเฉพาะการตรวจ Pediatric echocardiography ที่ส่วนใหญ่เน้นการตรวจโครงสร้างกายวิภาคของหัวใจและหลอดเลือด ดังนั้นเวลาที่ใช้ในการตรวจนอกจากบ่งบอกความเร็วหรือช้าแล้วยังสะท้อนความสามารถในการรองรับปริมาณการตรวจในแต่ละวันด้วยซึ่งในแง่การพัฒนาคุณภาพบริการข้อมูลเวลามีความสำคัญไม่น้อยไปกว่าจำนวนผู้ตรวจและจำนวนเครื่อง อย่างไรก็ตามยังไม่มีการศึกษาและรายงานระยะเวลาที่ใช้ในการตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจเด็กที่โรงพยาบาลรามาธิบดีอย่างชัดเจนว่าส่วนใหญ่ใช้เวลากี่นาที การให้คำแนะนำผู้มารับบริการและการพัฒนาคุณภาพอาศัยเพียงการประมาณระยะเวลาคร่าวๆ โดยบุคลากรซึ่งส่วนใหญ่จะให้ค่าตัวเลขที่แตกต่างกันออกไปและเพื่อให้ได้คิวนัดตรวจที่เร็วการนัดหมายมักลืมคำนึงถึงประเภทผู้ป่วยและความยากง่ายของโรค สิ่งเหล่านี้อาจก่อให้เกิดความไม่สอดคล้องของจำนวนผู้ป่วยกับเวลาที่ใช้จริงจนอาจส่งผลให้ผู้ป่วยต้องเสียเวลารอตรวจนานกว่าปกติหรืออาจต้องปิดทำการเกินเวลาจนกระทบกับแผนกอื่นที่เกี่ยวข้องได้ สาขาวิชาโรคหัวใจ ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล เล็งเห็นถึงความสำคัญของปัญหา การศึกษาวิจัยและการจัดการเวลาอย่างเหมาะสมซึ่งจะเป็นข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาคุณภาพบริการให้สอดคล้องกับมาตรฐาน(1,2) จึงสร้างงานวิจัยนี้ขึ้น

ระยะเวลาที่ใช้ในการตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจเด็กโรงพยาบาลรามาธิบดี
(The Performance time of Pediatric Echocardiography in Ramathibodi Hospital) 

บทนำ: ระยะเวลาในการตรวจสะท้อนความสามารถในการรองรับปริมาณการตรวจในแต่ละวันซึ่งเป็นข้อมูลที่มีความสำคัญแต่ยังไม่มีการศึกษาแพร่หลาย

วัตถุประสงค์: ศึกษาเปรียบเทียบระยะเวลาในการตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจเด็ก

วิธีการศึกษา: ศึกษาวิจัยแบบย้อนหลัง จากข้อมูลเวลาที่ปรากฏในภาพการตรวจ โดยนำเสนอระยะเวลาในการตรวจด้วยสถิติเชิงพรรณนา Mean +/- SD และเปรียบเทียบระยะเวลาที่ใช้ในการตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจในผู้ป่วยแต่ละประเภท ทั้งผู้ป่วยเก่าและใหม่แยกชนิดความซับซ้อนของโรคหัวใจด้วยสถิติ Mann-Whitney test

ผลการศึกษา: พบว่าการตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจเด็ก 200 ราย อายุ 1 วัน – 14 ปี ของโรงพยาบาลรามาธิบดีส่วนใหญ่ใช้เวลาน้อยกว่า 30 นาที (77%) โดยผู้ป่วยโรคหัวใจชนิดไม่ซับซ้อนใช้เวลาน้อยกว่าโรคหัวใจชนิดซับซ้อนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (17.8 +/- 0.05 vs 27.4 +/-1.8 minutes, P-value < 0.05) ทั้งนี้พบว่ากลุ่มผู้ป่วยโรคหัวใจชนิดซับซ้อนที่เป็นผู้ป่วยใหม่ไม่เคยได้รับการตรวจมาก่อนใช้เวลานานกว่ากลุ่มที่เคยได้รับการตรวจแล้วอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (33.7 +/- 2.84 vs 21.1 +/- 1.84 minutes, P-value < 0.05) ในจำนวนนี้มีเพียง 6% ที่ใช้เวลาตรวจเกินหนึ่งชั่วโมง 

สรุป:  การตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจเด็ก โรงพยาบาลรามาธิบดี ส่วนใหญ่ใช้เวลาน้อยกว่า 30 นาที โดยผู้ป่วยโรคหัวใจชนิดไม่ซับซ้อนใช้เวลาน้อยกว่าโรคหัวใจชนิดซับซ้อน และในกลุ่มนี้พบว่าผู้ป่วยใหม่ไม่เคยได้รับการตรวจมาก่อนใช้เวลานานกว่ากลุ่มที่เคยรับการตรวจแล้ว

คำสำคัญ : ระยะเวลาตรวจ, เด็ก, ตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจ

 

ที่มา https://he01.tci-thaijo.org/index.php/MNSTMedJ/article/view/257255/173658