หลักเกณฑ์การพิจารณาการกำหนดระบบอนุญาตในกฎ

4 เมษายน 2565

หลักเกณฑ์การพิจารณาการกำหนดระบบอนุญาตในกฎ : สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
(1) ใบอนุญาตในการประกอบกิจการ (the license to exercise an activity)...

ดู หลักเกณฑ์การพิจารณาการกำหนดระบบอนุญาตในกฎหมาย
สรุปจากปาฐกถาในหัวข้อพิเศษ “ทำไมประเทศไทยต้องทบทวนการอนุญาต” โดยศ.ดร.วิษณุ เครืองาม “โครงการทบทวนการอนุญาต Thailand’s Smart & Simple License” วันพุธที่ 14 พฤศจิกายน 2561 ณ ศูนย์ประชุมแห่งชาติสิริกิติ์
เป็น ระบบกฎหมายอนุญาต (License and Permits)
ในสาธารณรัฐจอร์เจีย ระบบอนุญาตเป็นระบบบังคับสำหรับการประกอบกิจการที่มีความเกี่ยวข้อง กับชีวิต ร่างกาย สุขภาพ การสาธารณสุข ความมั่นคงปลอดภัยของรัฐ ทรัพยากรธรรมชาติ หรือประโยชน์สาธารณะ โดยสาธารณรัฐจอร์เจียมีการตรากฎหมายกลางขึ้นใช้บังคับ เรียกว่า “The Law on Licenses and Permits” และมีการกำหนดบัญชีรายชื่อใบอนุญาต/การอนุญาตต่างๆ ที่อยู่ภายใต้กฎหมายนี้ (an exhaustive list)

กติกาของสหภาพยุโรป (European Community/Union : EU) ต้องการบริการที่โปร่งใส

EU มีกฎกติกาการบริการที่โปร่งใส เพื่อป้องกันการเรียกเงินใต้โต๊ะ หรือความไม่สะดวกด้วยประการใดๆ พร้อมทั้งยื่นข้อเสนอให้มิตรประเทศคู่ค้ารับพันธกรณีนี้ด้วย แต่จากรายงานข่าว 2564 ของ องค์การความโปร่งใสระหว่างประเทศ (Transparency International) เจ้าของรายงานการตรวจจับคอร์รัปชัน The Global Corruption Barometer ทั่วโลก ออกมาเปิดเผยการจ่ายคอร์รัปชันและการใช้ช่องทางติดต่อส่วนตัวของพลเมืองสมาชิกชาติยุโรป 27 ชาติ EU พบว่ามีการใช้ทั้ง 2 วิธีเพื่อให้เข้าถึงการรักษาพยาบาลระหว่างเกิดวิกฤตโควิด-19

หลักการสำคัญของ WTO (World Trade Organization)

WTO จัดตั้งขึ้นตามความตกลงมาร์ราเกชจัดตั้งองค์การการค้าโลก เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2538 (ปี 1995)โดยเป็นผลมาจากการเจรจาการค้าพหุภาคีรอบอุรุกวัย ภายใต้ข้อตกลงระหว่างประเทศว่าด้วยภาษีศุลกากร และ การค้า (GATT) มีสมาชิกจัดตั้งเริ่มแรก 76 ประเทศ
(1) กำหนดให้ใช้มาตรการทางการค้าระหว่างประเทศโดยไม่เลือกประติบัติ (Non-Discrimination) คือให้การปฏิบัติต่อสินค้าจากประเทศสมาชิกอย่างเท่าเทียมกัน (Most-favoured Nation Treatment : MFN) กล่าวคือ แต่ละประเทศ จะต้องเรียกเก็บภาษีศุลกากร หรือ ค่าธรรมเนียม หรือใช้มาตรการใดๆ กับสินค้าที่นำเข้าจากประเทศสมาชิกอื่นๆ เท่าเทียมกันทุกประเทศ และปฏิบัติต่อสินค้านำเข้า เท่าเทียมกับสินค้าภายในประเทศ (National Treatment) ไม่ว่าจะเป็นการเก็บภาษีภายใน หรือการกำหนดกฎระเบียบต่างๆ
(2) การกำหนดและบังคับใช้มาตรการทางการค้าจะต้องมี ความโปร่งใส (transparency) โดยประเทศสมาชิกจะต้องพิมพ์เผยแพร่กฎระเบียบ เกี่ยวกับมาตรการทางการค้าต่อสาธารณชน และแจ้งให้ประเทศสมาชิกอื่นๆ ทราบเมื่อมีการเปลี่ยนแปลง เพื่อความโปร่งใสและสร้างความมั่นใจให้แก่ผู้ประกอบการค้าระหว่างประเทศ
(3) คุ้มครองผู้ผลิตภายในด้วยภาษีศุลกากรเท่านั้น (tariff-only protection) โดยหลักการแล้ว WTO ห้ามใช้มาตรการจำกัดการนำเข้าและส่งออกทุกชนิด ยกเว้นกรณีที่สอดคล้องกับบทบัญญัติของ WTO มีสิทธิ์ใช้ข้อยกเว้นในกรณีฉุกเฉินและจำเป็น (necessary exceptions and emergency action) ประเทศสมาชิกสามารถใช้มาตรการคุ้มกันชั่วคราว ในกรณีที่มีการนำเข้ามากผิดปกติ และสามารถจำกัดการนำเข้าเพื่อจุดประสงค์ในการแก้ไขการขาดดุลการชำระเงินระหว่างประเทศ หรือในกรณีที่เป็น ข้อยกเว้นทั่วไป เช่น เพื่อรักษาสุขภาพของประชาชน สัตว์ และพืช เพื่อศีลธรรมอันดี และเพื่อความมั่นคงภายใน เป็นต้น
(4) ส่งเสริมการแข่งขันทางการค้าที่เป็นธรรม (fair competition) ประเทศสมาชิกสามารถเก็บภาษีตอบโต้การทุ่มตลาด และ การอุดหนุน จากสินค้านำเข้าได้ หากมีการไต่สวนตามกฎเกณฑ์ของ WTO แล้วพบว่า ประเทศผู้ส่งออกมีการทุ่มตลาด หรือให้การอุดหนุนจริง และก่อให้เกิดความเสียหายต่ออุตสาหกรรมภายใน นอกจากนี้ ยังห้ามไม่ให้ ประเทศสมาชิกอุดหนุนการผลิตและการส่งออกจนบิดเบือนกลไกตลาด
(5) ให้มีการรวมกลุ่มทางการค้าเพื่อลดภาษีระหว่างกันได้ หากมีวัตถุประสงค์เพื่อขยายการค้า แต่มีเงื่อนไขว่าการรวมกลุ่มต้องไม่มีจุดประสงค์เพื่อกีดกันการนำเข้าสินค้าจากประเทศนอกกลุ่ม (no trade blocs) และเมื่อรวมกลุ่มกันแล้วต้องไม่กระทบต่อผลประโยชน์เดิมของประเทศนอกกลุ่ม
(6) มีกระบวนการยุติข้อพิพาททางการค้า (trade dispute settlement mechanism) เมื่อมีกรณีข้อขัดแย้งทางการค้า ให้หารือเพื่อหาทางยุติข้อพิพาท  หากไม่สามารถหาข้อสรุปได้ให้นำเรื่องเข้าสู่กระบวนการยุติข้อพิพาทของ WTO โดยการยื่นเรื่องต่อองค์กรระงับข้อพิพาท (dispute settlement body: DSB) ของ WTO เพื่อจัดตั้งคณะผู้พิจารณาขึ้นพิจารณากรณีดังกล่าว และรายงานผลให้ประเทศสมาชิกอื่นร่วมกันพิจารณาบังคับให้เป็นไปตามผลการพิจารณาของคณะผู้พิจารณา หากไม่ปฏิบัติตามคำตัดสิน ประเทศ ผู้เสียหายสามารถทำการตอบโต้ทางการค้าได้
(7) ให้สิทธิพิเศษแก่ประเทศกำลังพัฒนาในการปฏิบัติตามพันธกรณี (special and differential treatment : S&D) ผ่อนผันให้ประเทศกำลังพัฒนามีระยะเวลาในการปฏิบัติตามพันธกรณีที่ยาวนานกว่า จำกัดการนำเข้าได้หากมีจุดประสงค์เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจ และรักษาเสถียรภาพดุลการชำระเงิน และให้โอกาสประเทศพัฒนาแล้วให้สิทธิพิเศษทางศุลกากร (GSP) แก่ประเทศกำลังพัฒนาได้ แม้จะขัดกับหลัก MFN ก็ตาม

สหภาพยุโรป (European Union) ออกกฎหมายใหม่เพื่อปกป้องข้อมูลส่วนบุคคล

กฎหมายฉบับนี้มีชื่อว่า "General Data Protection Regulation" หรือเรียกกันย่อๆ ว่า "GDPR" โดยมีผลบังคับใช้ในวันศุกร์ที่ 25 พฤษภาคม 2018
General Data Protection Regulation 2016 (Regulation 2016/679) แทนที่ Data Protection Directive 1995 (Directive 95/46/EC) EU Commission รับรองแล้ว

ตัวกฎหมายมีการเปลี่ยนแปลงข้อตกลงของบริษัทต่างๆ ในการจัดเก็บ, บันทึก และประมวลผลข้อมูลจำนวนมากที่มาจากประชากรที่อยู่ใน EU โดยมีการกำหนดให้เปิดเผยว่าข้อมูลที่บริษัทจะจัดเก็บไปมีอะไรบ้าง และพวกเขาจะนำข้อมูลดังกล่าวไปใช้ใครต่อหรือไม่

กฎหมายฉบับนี้จะมีผลบังคับใช้ใน 28 ประเทศ ได้แก่ กรีซ, โครเอเชีย, เช็กเกีย, ไซปรัส, เดนมาร์ก, เนเธอร์แลนด์, บัลแกเรีย, เบลเยียม, โปรตุเกส, โปแลนด์, ฝรั่งเศส, ฟินแลนด์, มอลตา, เยอรมนี, โรมาเนีย, ลักเซมเบิร์ก, ลัตเวีย, ลิทัวเนีย, สเปน, สโลวาเกีย, สโลวีเนีย, สวีเดน, สหราชอาณาจักร (หรือที่คนนิยมเรียกว่า อังกฤษ), ออสเตรีย, อิตาลี, เอสโตเนีย, ไอร์แลนด์ และฮังการี ซึ่งทั้งหมดเป็นสมาชิกของ EU
ซึ่งกฎหมาย GDPR ถือเป็นสิ่งที่สร้างผลกระทบครั้งใหญ่ต่อการเก็บข้อมูลที่จะกลายเป็นหลักฐานบนโลกออนไลน์ หรือ Digital Footprint ในอนาคต และยังสร้างผลกระทบต่อวิธีการปกป้องข้อมูลของเราจากผู้ให้บริการและแอปต่างๆ อีกด้วย

อ้างอิง
หลักเกณฑ์การพิจารณาการกำหนดระบบอนุญาตในกฎหมาย, 2561, https://www.krisdika.go.th/data/article77/filenew/03-2-2.pdf 

In Clip: สุดอึ้ง!ผลการสำรวจความโปร่งใสพบ 1 ใน 5 ของชาวยุโรปชาติ EU ยอมจ่ายสินบน-ใช้คอนเนกชันเพื่อเข้าถึงการรักษาพยาบาล, ผู้จัดการออนไลน์, 15 มิถุนายน 2564, https://mgronline.com/around/detail/9640000057836 

รู้จัก WTO, PMTW, https://www.pmtw.moc.go.th/aboutwto 

กฎหมาย GDPR คืออะไร? ตอบทุกข้อสงสัยที่คนใช้อินเทอร์เน็ตทั่วโลกต้องรู้, Techsauce, 28 พฤษภาคม 2561, 
https://techsauce.co/tech-and-biz/what-is-gdpr-eu-privacy-regulation 

GDPR ฉบับภาษาไทย, https://www.senate.go.th/assets/portals/185/fileups/348/files/Publication%20-%20PT%20-%20GDPR%20Thai%20Version.pdf 

Thailand Data Protection Guidelines 1.0 : แนวปฏิบัติเกี่ยวกับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล โดย ปิยะบุตร บุญอร่ามเรือง, ปิติ เอี่ยมจำรูญลาภ, ชวิน อุ่นภัทร และ ฐิติรัตน์ ทิพย์สัมฤทธิ์กุล,  National Library of Thailand Cataloging in Publication Data, ข้อมูลทางบรรณานุกรมของสำนักหอสมุดแห่งชาติ, ISBN 978-616-407-369-2, https://www.law.chula.ac.th/wp-content/uploads/2019/06/tdpg.pdf  

สหภาพยุโรปเสนอร่างกฎหมายดิจิทัลใหม่ 2 ฉบับ ป้องกันการผูกขาดบริการออนไลน์, กรมยุโรป กระทรวงการต่างประเทศ, 23 ธันวาคม 2563, https://europetouch.mfa.go.th/th/contentสหภาพยุโรปเสนอร่างกฎหมายดิจิทัลใหม่-2-ฉบับ?cate=5d6abf7c15e39c3f30001465