องค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี

1 ข้อมูลสะท้อนคุณลักษณะตำบล
1.1ประวัติความเป็นมาของตำบล
ในสมัยรัชกาลที่ 1 ได้มีคนไทยเชื้อสายโยนก อพยพมาจากเมืองเชียงแสน แล้วมารวมตัวกัน ณ ทะเลสาบแห่งหนึ่งใน ตำบลคุ้งพยอม อำเภอบ้านโป่ง ซึ่งในทะเลสาบดังกล่าวพบปลาหมอเป็นจำนวนมาก ทำให้ชาวบ้านตั้งหมู่บ้านขึ้นว่าชุมชนหนองปลาหมอ ต่อมาหมู่บ้านใหญ่ขึ้นจึงได้ตั้งเป็น ตำบลหนองปลาหมอ จนถึงปัจจุบันนี้ ต่อมามีคนย้ายมาจากตำบลสร้อยฟ้า อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี และตำบลเขาสามสิบหาบ อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี และย้ายมาจากที่อื่น ๆ เช่น ตำบลบ้านม่วง อำเภอบ้านโป่ง ตำบลบ้านเลือก อำเภอโพธาราม ตำบลคูบัว อำเภอเมืองราชบุรี อำเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี มีภาษาพูดหลายภาษา เช่น ภาษาไทย ภาษาญวน ภาษามอญ และได้แยกเป็น ต.เขาขลุง
1.2พื้นที่และขอบเขต
ชุมชนบ้านหนองปลาหมอ หรือองค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ตั้งอยู่หมู่ที่ 5 ตำบลหนองปลาหมอ อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี อยู่ทางทิศตะวันตกของอำเภอบ้านโป่ง อยู่ห่างจากอำเภอบ้านโป่งประมาณ 15 กิโลเมตร มีเนื้อที่รวม 30.60 ตางรางกิโลเมตร หรือประมาณ 19,125 ไร่ และมีอาณาเขตติต่อกับตำบลต่าง ๆ ดั้งนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับ อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี
ทิศใต้ ติดต่อกับ อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี
ทิศตะวันออก ติดต่อกับ ตำบลคุ้งพยอม อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี
ทิศตะวันตก ติดต่อกับ ตำบลเขาขลุง อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี
พื้นที่และขอบเขตปรากฏดังแผนที่ ดังนี้

1.2.1 ลักษณะภูมิประเทศ
สภาพโดยทั่วไป พื้นที่เป็นที่ราบลุ่มพื้นดินอุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การทำการเกษตรกรรมและเลี้ยงสัตว์
1.2.2 ลักษณะภูมิอากาศ
ลักษณะภูมิอากาศเป็นแบบร้อนชื้น เป็นพื้นที่ราบลุ่มเหมาะแก่การทำเกษตร ทำนา ทำสวน ทำไร่ และเลี้ยงสัตว์ไม่มีแม่น้ำไหลผ่าน แต่มีน้ำที่ใช้ในการเกษตรจากแหล่งน้ำธรรมชาติ คลอง หนองน้ำและระบบชลประทานอย่างเพียงพอสามารถ ทำนาได้ปีละ 2 ครั้ง
1.2.3 ลักษณะดิน
เป็นดินร่วนปนทราย เหมาะแก่การทำเกษตร ทำนา ทำสวน ทำไร่
1.3 การปกครองระดับหมู่บ้าน
ตำบลหนองปลาหมอ แบ่งเขตการปกครองระดับหมู่บ้านเป็น 16 หมู่บ้าน และมีกำนัน ผู้ใหญ่บ้านประจำหมู่ต่าง ๆ ดังนี้
| หมู่ที่ | ชื่อหมู่บ้าน | ผู้ใหญ่บ้าน |
| 1 | บ้านหนองปลาหมอ | ผู้ใหญ่ สายชล อินชื่น |
| 2 | บ้านหนองปลาหมอ | ผู้ใหญ่ สรายุทธ ธรรมจง |
| 3 | บ้านฟากหนอง | ผู้ใหญ่ เฉลียว จันทรเสม |
| 4 | บ้านหนองทราย | ผู้ใหญ่ มาลี รู้ระวัง |
| 5 | บ้านดอนกระทือ | ผู้ใหญ่ ธราพงษ์ จันทิมา |
| 6 | บ้านบ่อเจ๊ก | ผู้ใหญ่ ไพรสนฑ์ ผานนาค |
| 7 | บ้านหัวบ้านใหม่ | ผู้ใหญ่ ชยาภัสร์ จำปาทอง. |
| 8 | บ้านโคกสูง | ผู้ใหญ่ ยอดชาย จันทร์รวม |
| 9 | บ้านตลาดนก | ผู้ใหญ่ ณัฐพล ยอดยิ่ง |
| 10 | บ้านหนองตะพาบน้ำ | ผู้ใหญ่ เสน่ห์ สระจันทร์ |
| 11 | บ้านหนองหิน | ผู้ใหญ่ ชวลิต จำปาทอง |
| 12 | บ้านหนองจิกโพรง | กำนัน ไพร ชมโลก |
| 13 | บ้านสระตะโก | ผู้ใหญ่ อำนาจ นาเครือ |
| 14 | บ้านห้วย | ผู้ใหญ่ โสภณ สุธาพจน์ |
| 15 | บ้านมาบแค | ผู้ใหญ่ ธนาธิป พัฒนวงศ์ไทย |
| 16 | บ้านแพะ | ผู้ใหญ่ อภิชาติ ทรัพย์เย็น |
ภาพแสดงตำแหน่งหมู่บ้านในตำบลหนองปลาหมอ

1.4 ครัวเรือนและประชากร
หมู่บ้านในตำบลหนองปลาหมอที่มีจำนวนครัวเรือนมากที่สุด 3 ลำดับแรก ได้แก่ บ้านมาบแค จำนวน 302 ครัวเรือน บ้านโคกสูง จำนวน 300 ครัวเรือน และ บ้านดอนกระทือ จำนวน 252 ครัวเรือน ส่วนหมู่บ้านที่มีครัวเรือนน้อยที่สุดคือ บ้านหนองจิกโพรง มีทั้งสิ้น 53 ครัวเรือนดังนี้
| หมู่ที่ | ชื่อหมู่บ้าน | ครัวเรือน | ประชากร | รวม | |
| ชาย | หญิง | ||||
| 1 | บ้านหนองปลาหมอ | 115 | 175 | 186 | 361 |
| 2 | บ้านหนองปลาหมอ | 124 | 184 | 236 | 420 |
| 3 | บ้านฟากหนอง | 56 | 103 | 104 | 207 |
| 4 | บ้านหนองทราย | 112 | 164 | 207 | 371 |
| 5 | บ้านดอนกระทือ | 252 | 296 | 297 | 593 |
| 6 | บ้านบ่อเจ๊ก | 151 | 186 | 220 | 406 |
| 7 | บ้านหัวบ้านใหม่ | 155 | 189 | 234 | 423 |
| 8 | บ้านโคกสูง | 300 | 426 | 453 | 879 |
| 9 | บ้านตลาดนก | 177 | 273 | 267 | 540 |
| 10 | บ้านหนองตะพาบน้ำ | 67 | 150 | 138 | 288 |
| 11 | บ้านหนองหิน | 119 | 178 | 210 | 388 |
| 12 | บ้านหนองจิกโพรง | 53 | 95 | 94 | 189 |
| 13 | บ้านสระตะโก | 143 | 237 | 243 | 480 |
| 14 | บ้านห้วย | 105 | 199 | 121 | 411 |
| 15 | บ้านมาบแค | 302 | 445 | 517 | 962 |
| 16 | บ้านแพะ | 103 | 136 | 174 | 310 |
| รวม | 2,346 | 3,445 | 3,792 | 7,237 | |
1.5 ช่วงอายุและจำนวนประชากร
ช่วงอายุของคนในตำบลหนองปลาหมอที่มีจำนวนประชากรมากที่สุด 3 ลำดับแรก ได้แก่ ช่วงอายุ 25-39 ปี รองลงมาคือ ช่วงอายุ 60 ปีขึ้นไป และ ช่วงอายุ 40-49 ปีดังนี้
| ช่วงอายุ | ชาย(คน) | หญิง(คน) | รวม | หมายเหตุ |
| 0-4 ปี | 176 | 145 | 321 | |
| 5-14 ปี | 382 | 356 | 738 | |
| 15-24 ปี | 429 | 474 | 903 | |
| 25-39 ปี | 794 | 759 | 1,553 | |
| 40-49 ปี | 532 | 611 | 1,143 | |
| 50-59 ปี | 503 | 607 | 1,110 | |
| 60 ปีขึ้นไป | 614 | 815 | 1,429 |
1.6 ระบบการศึกษา
ระบบการศึกษาของตำบลหนองปลาหมอ ประกอบไปด้วย 1) ที่อ่านหนังสือพิมพ์ประจำหมู่บ้านจำนวน 4 แห่ง 2) โรงเรียนสังกัดสำนักงานประถมศึกษา 3) ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 4) โรงเรียนระดับประถมศึกษา 5) โรงเรียนระดับมัธยมศึกษา (ตอนปลาย) มีรายละเอียดดังนี้
| แห่งที่ | ชื่อ | ระดับ | จำนวนครู | จำนวนนักเรียน |
| 1 | โรงเรียนวัดหนองหิน | ประถมศึกษา | 3 | 37 |
| 2 | โรงเรียนชุมชนวัดหนองปลาหมอ | ประถมศึกษา | - | - |
| 3 | โรงเรียนวัดมาบแค | ประถมศึกษา | - | - |
| 4 | โรงเรียนวัดสระตะโก | ประถมศึกษา | - | - |
| 5 | โรงเรียนหนองปลาหมอพิทยาคม | มัธยมศึกษา | - | - |
| 6 | ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กหนองปลาหมอ | เตรียมอนุบาล | 2 | 20 |
| 7 | ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กมาบแค | เตรียมอนุบาล | 2 | 20 |
| 8 | ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กสระตะโก | เตรียมอนุบาล | 2 | 21 |
| 9 | โรงเรียนสังกัดสำนักงานประถมศึกษา | กศน. | - | - |
| 10 | ที่อ่านหนังสือพิมพ์ประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 2 | - | - |
| 11 | ที่อ่านหนังสือพิมพ์ประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 3 | - | - |
| 12 | ที่อ่านหนังสือพิมพ์ประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 6 | - | - |
| 13 | ที่อ่านหนังสือพิมพ์ประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 14 | - | - |
ตำแหน่งแสดงสถานที่ระบบการศึกษา

1.7 ระบบสาธารณสุข
ระบบสาธารณสุขของตำบลหนองปลาหมอ ประกอบด้วย 1) โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองปลาหมอ 2) โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสระตะโก 3) ร้านขายยาแผนปัจจุบัน 4) สถานพยาบาลเอกชนและมี อาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) ทั้งสิน จำนวน 146 คน โดยมีรายละเอียดดังนี้
| แห่งที่ | ชื่อ | จำนวนบุคคลากร |
| 1 | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองปลาหมอ | 4 คน |
| 2 | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสระตะโก | 5 คน |
| 3 | ร้านขายยาแผนปัจจุบัน (เทียนชัย เภสัช) | 1 คน |
| 4 | ร้านขายยาแผนปัจจุบัน(หนองปลาหมอ เภสัช) | 1 คน |
| 5 | หนองปลาหมอคลีนิคเวชกรรม | 1 คน |
ตำแหน่งแสดงสถานที่ระบบสาธารณสุข

1.8 ระบบเศรษฐกิจ
ระบบเศรษฐกิจของตำบลหนองปลาหมอ ประกอบด้วย
| ประเภท/อาชีพ | ร้อยละ/ของพื้นที่ |
| เกษตรกรรม | ร้อยละ 83.36 |
| รับจ้าง | ร้อยละ 22.16 |
| ประมง | ร้อยละ 1.16 |
| ปศุสัตว์ | ร้อยละ 6.64 |
1.9 ระบบพานิชย์และกลุ่มอาชีพ
ระบบพานิชย์ตำบลหนองปลาหมอ ส่วนใหญ่ประกอบไปด้วย ร้านขายอาหาร รองลงมาคือขายของชำ และ ร้านขายอุปกรณ์ต่าง ๆ รายละเอียดดังนี้
| แห่งที่ | ชื่อร้านค้า | ลักษณะกิจการ |
| 1 | เตี๋ยวไก่ชายทุ่งเจ้จุก | ร้านขายอาหาร |
| 2 | 7-Eleven | ร้านขายของชำ |
| 3 | สายบัว ฮาร์ดแวร์ | ร้านขายอุปกรณ์ อะไหล่รถ |
| 4 | โชคไพศาล | ร้านขายของชำ |
| 5 | ร้านขายลูกชิ้นพี่ตา | ร้านขายอาหาร |
| 6 | ร้านขายของชำป้าสุรินทร์ | ร้านขายของชำ |
| 7 | ปั้มน้ำมัน พี.ที. | สถานีบริการน้ำมัน |
| 8 | ปั๊มน้ำมัน ปตท. | สถานีบริการน้ำมัน |
| 9 | ป้าเอี้ยน | ร้านขายข้าวแกง |
| 10 | ดูดี บาย กิ๊ฟ | ร้านขายผลิตภัณฑ์เสริมความงาม |
| 11 | เจ๋งเป้งโฟน | ร้านขายโทรศัพท์มือถือ |
| 12 | ร้านลุงอ้วนอาหารป่า ก๋วยจับ | ร้านขายอาหาร |
| 13 | ไซเรนช็อบ | จำหน่าย ไซเรน และ อุปกรณ์กู้ภัย |
| 14 | ส้มตำบ้านนา | ร้านขายอาหาร |
| 15 | ถูกดี มีมาตรฐาน ป้าไล | ร้านขายของชำ |
| 16 | ร้านจ่าโอ๋ กุ้งเผา | ร้านอาหาร |
| 17 | ข้าวแกงปักษ์ใต้ หนองปลาหมอ | ร้ายอาหาร |
| 18 | ร้านอาหารขนุนทอง | ร้านอาหาร |
| 19 | 7-Eleven | ร้านขายของชำ |
| 20 | ปั๊มปตท.หนองปลาหมอ | สถานีบริการน้ำมัน |
| 21 | SR Sound Audio | ร้านเครื่องเสียงสเตอริโอ |
| 22 | ไก่เเดงบ้านทุ่ง | ร้านขายอาหาร |
| 23 | ร้านขายปุ๋ยอุปกรณ์ตกปลา | ร้านขายของชำ |
| 24 | ร้านน้องแพท ส้มตำ อาหารตามสั่ง | ร้านขายอาหาร |
| 25 | ร้านก๋วยเตี๋ยวต้มยำไข่by ตะมุตะมืด | ร้านขายอาหาร |
| 26 | เอ๋กาแฟโบราณ | ร้านขายอาหาร |
| 27 | ร้านลุงจวบ | ร้านขายของชำ |
| 28 | ร้านอุดมการเกษตร | ร้านขายอุปกรณ์การเกษตร |
| 29 | ร้านสินค้าราคาถูก | ร้านขายของชำ |
| 30 | บ้านขนม | ร้านขายของชำ |
| 31 | เต็ง ๑ การเกษตร | ร้านขายอุปกรณ์การเกษตร |
| 32 | ร้านโลแซ | ร้านขายของชำ |
ด้านกลุ่มอาชีพ ประกอบด้วยกลุ่มวิสาหกิจชุมชนจำนวน 2 แห่ง กลุ่ม OTOP จำนวน 1 แห่ง รายละเอียดดังตาราง
| แห่งที่ | ชื่อกลุ่มวิสาหกิจ/กลุ่ม OTOP | ลักษณะกิจกรรม |
| 1 | กลุ่มผลิตภัณฑ์น้ำนมบัวหิมะ | ผลิตครีมจากบัวหิมะ |
| 2 | กลุุ่มองค์กรสตรี | กลุ่มที่ส่งเสริมกิจกรรมสำหรับสตรี |
| 3 | กลุ่มกำนันผู้ใหญ่บ้านตำบลหนองปลาหมอ | กลุ่มที่กำนันผู้ใหญ่บ้านตำบลหนองปลาหมอใช้ปรึกษาในการทำงานต่างๆ |
| 4 | กลุ่มผลิตทองม้วนสมหวัง | ผลิตทองม้วนกรอบขาย |
ตำแหน่งแสดงสถานที่ระบบพานิชย์และกลุ่มอาชีพ

1.10 ระบบอุตสาหกรรม
ระบบอุตสาหกรรมของตำบลหนองปลาหมอ โดยมีรายละเอียดดังตาราง
| แห่งที่ | ชื่อ | ลักษณะกิจการ |
| 1 | ห้างหุ้นส่วนจำกัด โกวิท ถังเหล็ก | ผลิตถังประปะ |
| 2 | บริษัท มั่นคงรุ่งเรือง จำกัด | โรงสีข้าว รับชื้อ-ขายข้าว |
| 3 | บริษัท เทพนครสตีล โปรดัก จำกัด | ผลิตภัณฑ์แตนเลส เหล็ก |
| 4 | โรงสีรัตนา | โรงสีข้าว รับชื้อ-ขายข้าว |
| 5 | บริษัทโล้วเฮงหมงมอเตอร์เซอร์วิส (สาขา) | ขายรถมอเตอร์ไซต์ |
| 6 | โรงงานผลิตน้ำดื่มแฟนซีคราฟ | ผลิตน้ำดื่มตราแฟนซีคราฟ |
| 7 | พรเจริญ เซฟตี้ | โรงงานผลิตกระจก |
| 8 | หนุ่มโรงสีแข้งทอง | โรงสีข้าว รับชื้อ-ขายข้าว |
ตำแหน่งแสดงสถานที่ระบบอุตสาหกรรม

1.11 ทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และสถานที่ท่องเที่ยวชุมชน
ประเภทแหล่งน้ำ
แหล่งน้ำของตำบลหนองปลาหมอ ส่วนใหญ่ประกอบคลองสาธารณะ คลองชลประทาน บ่อบาดาล แท้งน้ำประปาหมู่บ้าน รายละเอียดดังตาราง
| แห่งที่ | ชื่อ | ตั้งอยู่หมู่บ้าน |
| 1 | คลองชลประทาน สี่แยกบ้านหนองจิกโพรง | ระหว่างหมู่ 12 กับจังหวัดกาญจนาบุรี |
| 2 | คลองชลประทานคลองบ้านบ่อเจ๊ก | ระหว่างหมู่ 6 กับ หมู่ 16 |
| 3 | คลองชลประทานบ้านสระตะโก | ระหว่างหมู่ 13 กับหมู่10 |
| 4 | คลองสาธารณะบ้านห้วย | หมู่ 14 |
| 5 | คลองชลประทานหลังวัดหนองปลาหมอ | ระหว่าง หมู่ 5,7,8 |
| 6 | แท้งน้ำประปาหมู่บ้าน | ทั้งหมู่ที่ 16 |
ประเภทพื้นที่สาธารณะ หรือป่าไม้ชุมชน
พื้นที่สาธารณะของตำบลหนองปลาหมอ ส่วนใหญ่ประกอบด้วย สถานที่ออกกำลังกายประจำหมู่บ้านรายละเอียดดังตาราง
| แห่งที่ | ชื่อ | ตั้งอยู่หมู่บ้าน |
| 1 | สนามกีฬาโรงเรียนชุมชนวัดหนองปลาหมอ | หมู่ที่ 5 |
| 2 | สนามกีฬาโรงเรียนวัดหนองหิน | หมู่ที่ 11 |
| 3 | สนามกีฬาโรงเรียนวัดสระตะโก | หมู่ที่ 13 |
| 4 | สนามกีฬาโรงเรียนวัดมาบแค | หมู่ที่ 15 |
| 5 | สนามกีฬาโรงเรียนหนองปลาหมอพิทยาคม | หมู่ที่ 8 |
| 6 | ลานกีฬา | หมู่ที่ 2 |
| 7 | สวนสาธารณะและลานกีฬา | หมู่ที่ 11 |
| 8 | สระน้ำสาธารณะ | หมู่ที่ 4 |
| 9 | สถานที่ออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 1 |
| 10 | สถานที่ออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 2 |
| 11 | สถานที่ออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 3 |
| 12 | สถานที่ออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 4 |
| 13 | สถานที่ออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 5 |
| 14 | สถานที่ออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 6 |
| 15 | สถานที่ออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 7 |
| 16 | สถานที่ออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 8 |
| 17 | สถานที่ออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 9 |
| 18 | สถานที่ออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 10 |
| 19 | สถานที่ออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 11 |
| 20 | สถานที่ออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 12 |
| 21 | สถานที่ออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 13 |
| 22 | สถานที่ออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 14 |
| 23 | สถานที่ออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 15 |
| 24 | สถานที่ออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน | หมู่ที่ 16 |
สถานที่ท่องเที่ยวชุมชน
สำหรับสถานที่ท่องเที่ยวชุมชนของตำบลหนองปลาหมอ ส่วนใหญ่ประกอบด้วย คาเฟ่ร้านอาหาร รายละเอียดดังตาราง
| แห่งที่ | ชื่อ | ลักษณะ | ตั้งอยู่หมู่บ้าน |
| 1 | บ้านนากาแฟ | คาเฟ่ ร้านอาหาร | หมู่ที่ 8 |
| 2 | เถียงนาคาเฟ่ | คาเฟ่ ร้านอาหาร | หมู่ที่ 6 |
| 3 | ฟาร์มสุขเล็กๆ | ฟาร์มผักออแกนิค | หมู่ที่ 9 |
| 4 | Cafe the net กาแฟเดอะเน็ต | คาเฟ่ ร้านอาหาร | หมู่ที่ 13 |
| 5 | หอม หอม Specialty Coffee & Burger | คาเฟ่ ร้านอาหาร | หมู่ที่ 5 |
| 6 | Café Amazon หนองปลาหมอ | คาเฟ่ ร้านอาหาร | หมู่ที่ 2 |
| 7 | Sriwichit Farm (ศรีวิจิตร์ฟาร์ม) | ฟาร์มเห็ด | หมู่ที่ 2 |
| 8 | ณ ทรี ฟาร์ม- Na Tree Farm | คาเฟ่ ร้านอาหาร | หมู่ที่ 11 |
ตำแหน่งแสดงสถานที่ทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และสถานที่ท่องเที่ยวชุมชน

1.12 ศาสนา ประเพณี วัฒนธรรม และภูมิปัญญา
ด้านศาสนา
ประชากรของตำบลหนองปลาหมอ ส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ ร้อยละ 99.9 รองลงมานับถือศาสนาคริสต์ ร้อยละ 0.1 และมีศาสนสถานและสถานที่สำคัญในพื้นที่ ได้แก่
| แห่งที่ | ศาสนาสถาน/สถานที่สำคัญ | ตั้งอยู่หมู่บ้าน |
| 1 | วัดหนองหิน | หมู่ที่ 11 |
| 2 | วัดหนองปลาหมอ | หมู่ที่ 5 |
| 3 | วัดชมภูพล | หมู่ที่ 16 |
| 4 | วัดสระตะโต | หมู่ที่ 13 |
| 5 | วัดมาบแค | หมู่ที่ 15 |
ตำแหน่งแสดงสถานที่ศาสนา

ด้านประเพณี วัฒนธรรม
ไทยวน, ไทยเชื้อสายจีน
ด้านภูมิปัญญาท้องถิ่น และภาษาถิ่น
การปลูกข้าวหอมมะลิ และการทำจักสาน
2 ข้อมูลองค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ
2.1 ความเป็นมาและการก่อตั้ง
ได้รับการยกฐานะเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลและมีฐานะเป็นนิติบุคคลและเป็นราชการบริหารส่วนท้องถิ่น ตามพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ.2537 กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศจัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอให้เป็นองค์การบริหารส่วนตำบล เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม ปัจจุบันเป็นองค์การบริหารส่วนตำบล ขนาดกลาง ตั้งอยู่หมู่ที่ 5 ตำบลหนองปลาหมอ อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี อยู่ทางทิศตะวันตกของอำเภอบ้านโป่ง อยู่ห่างจากอำเภอบ้านโป่งประมาณ 15 กิโลเมตร

2.2 คณะผู้บริหาร



2.3 โครงสร้างหน่วยงาน

2.4 วิสัยทัศน์ พันธกิจ เป้าประสงค์ และยุทธศาสตร์องค์กร
วิสัยทัศน์
“ สังคมอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข ด้วยความเสมอภาค เป็นธรรม และมีภูมิคุ้มกันต่อการเปลี่ยนแปลง”
พันธกิจ
1) สร้างสังคมเป็นธรรมและเป็นสังคมที่มีคุณภาพ ทุกคนมีความมั่นคงในชีวิต ได้รับการคุ้มครองทางสังคมที่มีคุณภาพและทั่วถึงและเท่าเทียม มีโอกาสเข้าถึงทรัพยากรและกระบวนการยุติธรรมอย่างเสมอภาค ทุกภาคส่วนได้รับการเสริมพลังให้สามารถมีส่วนร่วมในกระบวนการพัฒนา ภายใต้ระบบบริหารจัดการรัฐที่โปร่งใสเป็นธรรม
2) พัฒนาคุณภาพคนไทยให้มีคุณธรรม เรียนรู้ตลอดชีวิต มีทักษะและการดำรงชีวิตอย่างเหมาะสมในแต่ละช่วงวัย สถาบันทางสังคมและชุมชนท้องถิ่นมีความเข้มแข็ง สามารถปรับตัวรู้เท่าทันกับการเปลี่ยนแปลง
3) พัฒนาฐานการผลิตและบริการให้เข้มแข็งและมีคุณภาพฐานความรู้ ความคิดสร้างสรรค์ และภูมิปัญญา สร้างความมั่นคงด้านอาหารและพลังงาน ปรับโครงสร้างการผลิตการบริโภคให้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม พร้อมสร้างความเชื่อมโยงกับประเทศในภูมิภาคเพื่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจและสังคม
4) สร้างความมั่นคงของฐานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สนับสนุนการมีส่วนร่วมของชุมชน รวมทั้ง
เป้าประสงค์ และยุทธศาสตร์องค์กร
สร้างภูมิคุ้มกันเพื่อรองรับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและภัยพิบัติทางธรรมชาติจุดยืนทางยุทธศาสตร์ ขององค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ จากประเด็นความเชื่อมโยงของยุทธศาสตร์ที่สำคัญของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 11 ยุทธศาสตร์ชาติ และยุทธศาสตร์จังหวัด จะเห็นได้ว่ามีความเชื่อมโยงกันอย่างชัดเจนในการนำมาเป็นแนวทางกำหนดประเด็นยุทธศาสตร์การพัฒนาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งการกำหนดประเด็นยุทธศาสตร์การพัฒนาที่ชัดเจนจะเป็นการเตรียมการพัฒนา เป็นการนำภูมิคุ้มกันที่มีอยู่ พร้อมทั้งเร่งสร้างภูมิคุ้มกันในท้องถิ่นให้แข็งแรงขึ้น เพื่อเตรียมความพร้อมคน สังคม และระบบเศรษฐกิจของชุมชนให้ปรับตัวรองรับผลกระทบจากสภาวการณ์เปลี่ยนแปลงได้อย่างเหมาะสม โดยให้ความสำคัญกับการพัฒนาคน สังคมเศรษฐกิจภายในชุมชนให้มีคุณภาพ ใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ภายในชุมชนอย่างคุ้มค่าและเกิดประโยชน์สูงสุด รวมทั้งสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจด้วยฐานความรู้ เทคโนโลยี นวัตกรรม และความคิดสร้างสรรค์ บนพื้นฐานการผลิตการบริโภคที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งจะนำไปสู่การพัฒนาเพื่อประโยชน์สุขที่ยั่งยืนของชุมชนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง องค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ จึงได้กำหนดจุดยืนยุทธศาสตร์ (Positioning) คือ “ ผู้นำเกษตรปลอดภัย เป็นแหล่งปลูกข้าวพันธุ์ดี”
2.5 ความโดดเด่นขององค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ
องค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลที่มีความโดดเด่นในเรื่องกลุ่มผลิตภัณฑ์น้ำนมบัวหิมะ เพราะเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ สามารถสั่งผลิตภัณฑ์ได้ที่ เพจ : ครีมบัวหิมะ Kefir Beauty and Spa Products

3 ข้อมูลหมู่บ้าน/ชุมชน
3.1 ความเป็นมาของหมู่บ้าน/ชุมชน
ประวัติของหมู่บ้านหนองจิกโพรงเขาเรียกกันว่าบ้านหนองจิกโพรง ก็มีความว่า เมื่อร้อยปีที่หมู่บ้านนี้เป็นหนองน้ำกว้างใหญ่เป็นที่ดอนส่วนน้อยมีที่อยู่อาศัยไม่ค่อยมีในหนองน้ำนั้นก็มีต้นจิกใหญ่อยู่ต้นหนึ่งเป็นโพรงใหญ่คนสามารถเข้าไปยืนอยู่ได้หมู่บ้านหนองจิกโพรงให้ในสมัยนั้นมีหมู่บ้านร้อยกว่าหลังคาเรือนซึ่งมีประชากรซึ่งมีประชากรหนาแน่นและต่อมาประชากรก็แยกย้ายทำมาหากินที่อื่นกันหมด

ลักษณะภูมิประเทศ
พื้นที่ทั้งหมด 572 ตารางกิโลเมตร มีอาณาเขต ดังนี้
ทิศเหนือ จรด ตำบลโคกตะบอง อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี
ทิศใต้ จรด หมู่ 6 ตำบลหนองปลาหมอ อำเภอบ้านโป่ง
ทิศตะวันออก จรด บ้านทุ่งสระ อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี
ทิศตะวันตก จรด หมู่ 11 ตำบลหนองปลาหมอ อำเภอบ้านโป่ง
การปกครอง
1. นายไพร ชมโลก ตำแหน่ง กำนันตำบลหนองปลาหมอ
2. นายบุญมา หอมสุด ตำแหน่ง ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน
3. นางสาวกรรณิกา โพธิ์มั่น ตำแหน่ง ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน
4. นายสีไพร พิมพ์ทอง ตำแหน่ง สมาชิกอบต.
ข้อมูลสภาพสังคมและวัฒนธรรม
ส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธและนิยมไปทำบุญตักบาตรที่วัดหนองหินหมู่ที่ 11 เนื่องในหมู่บ้านไม่มีวัดการใช้ภาษาท้องถิ่นหมู่บ้านมีลักษณะเป็นสังคมชนบทมีการช่วยเหลือซึ่งกันและกันมีความสามัคคีหากมีการเจ็บไข้ได้ป่วยไปรักษาในเขตอำเภอบ้านโป่งหรือสถานีอนามัยในตำบล
ประเพณีหลักในชุมชน
- วันทำบุญขึ้นปีใหม่
- วันมาฆบูชา
- วันวิสาขบูชา
- อาสาฬหบูชา
- วันสงกรานต์
- วันเข้าพรรษา
- วันทำบุญกลางบ้าน
- ประเพณีลอยกระทง
3.2 ภูมิปัญญา
- นายกูล อินทะแสน มีความสามารถด้านปุ๋ยและดิน
- นายบ่าย แต่งวัด มีความสามารถด้านยาแผนโบราณ
- นางบุญส่ง สีแสง มีความสามารถในการนวดกดจุด
- นางแสวน โพธิ์มั่น มีความสามสามารถด้านการจักสาน
- นายบุญมา หอมสุด มีความสามารถด้านไฟฟ้า และการประปา
3.3 สถานการณ์ปัญหา
เกิดการระบาดของโรคโควิด-19 ทำให้เศรษฐกิจ การดำรงชีวิตประจำวันมีอุปสรร
การสานตะกร้าหวาย

ประวัติส่วนตัว
ชื่อ : นางแสวน โพธิ์มั่น เป็นชาว ไท-ยวน อายุ 74 ปี
รายละเอียด
ปัจจุบันย่าแสวนได้ทำอาชีพรับจ้างสานตะกร้าหวาย เพราะความรู้ติดตัวมาจากสมัยตอนเป็นสาว ย่าแสวนเล่าว่า เมื่อตอนเป็นสาว แม่สานเข็ง (ตะกร้า)ขาย โดนสมัยนั้นได้ตัดไม้ไผ่แก่มาผ่าซีกและผ่าแบ่งเป็นเสี้ยวเล็ก ๆ นำไม้ไผ่ที่ได้ไปแช่น้ำเพื่อให้ไม้ไผ่นิ่มจะทำให้สานง่ายขึ้น ต่อมามีการประกาศไม่ให้ตัดไม้ทำลายป่าจึงทำให้จากไม้ไผ่ เป็นเส้นพลาสติกและกลายมาเป็นหวายในปัจจุบัน ส่วนวิธีทำหรือลายสานบนตะกร้าก็จะแตกต่างกันแล้วแต่ความถนัดของคนสาน ย่าแสวนสานได้ 2 ลาย คือ ลายข้าวหลามตัด และลายวน เมื่อสานเสร็จจะมีโรงงานมารับไปขายต่อ รายได้ในการสานตะกร้าจะคิดราคาเป็นใบและแต่ขนาด ขนาดเล็กราคา 10-24 บาทต่อใบ ขนาดใหญ่ราคา 34-43 บาทต่อใบ ใน 1 เดือนย่าแสวนจะสานได้ประมาณ 70-100 ใบ
สัมภาษณ์ วิถีชีวิตของคนไท-โยนก (ไท-ยวน)
รายละเอียด
เป็นคนชาวไท-โยนก (ไท-ยวน) เล่าว่าบรรพบุรุษได้อพยพมาจากเชียงแสน มาตั้งถิ่นฐานในจังหวัดราชบุรี โดยคนไท-ยวน จากเมืองเชียงแสน ที่มาตั้งบ้านเรือนอยู่นั้น ต่อมามีการขยายครัวเรือนออกไปตั้งหลักแหล่งอยู่อีกหลายพื้นที่ ได้แก่ อำเภอเมือง อำเภอโพธาราม อำเภอปากท่อ อำเภอบางแพ อำเภอจอมบึง อำเภอสวนผึ้ง และอำเภอบ้านโป่ง อยู่ที่ตำบลหนองปลาหมอ
อาชีพ
เกษตรกรรม
การแต่งกาย
เอลักษณ์ของชาวไท-ยวน จากเมืองเชียงแสน ผู้หญิงจะเสื้อม่อฮ่อมและใส่ "ผ้าซิ่นตีนจก" ผู้ชายจะใส่เสื้อม่อฮ่อมและมีผ้าขาวม้าคาดเอว ในปัจจุบันตำบลหนองปลาหมอไม่มีผู้สืบถอดการทอผ้าจึงต้องซื้อผ้าจากตำบลคูบัว จังหวัดราชบุรี โดยซิ่นตีนจกคูบัวราชบุรี มี สี ดำ แดง เขียว อันเป็นเอกลักษณ์ ราคาตั้งแต่ 700 บาทขึ้นไป ในปัจจุบันคนในตำบลหนองปลาหมอ และในหมู่บ้านไม่นิยมใส่ซิ่นตีนจกในการใช้ชีวิตประจำวัน แต่มักจะใช่ในงานมงคล หรืองานสำคัญเพราะผ้าที่มีราคาสูงและไม่สะดวกในการใช้ชีวิตประจำวัน

อาหารพื้นเมือง การรับประทานอาหารจะใช้"ถ้วยหรือจาน" ใส่ใน "สะโตก" ที่ทำด้วยไม้ หวาย หรือไม้ไผ่ โดยอาหารพื้นเมืองจะเป็น น้ำพริกปลาทู ผักลวก แกงโฮะ น้ำปูดำ ขนมหวาน คือ ขนมด้วง ขนมถั่วแปบ

ภาษา
ภาษาที่ใช้ในท้องถิ่น ส่วนใหญ่เป็นภาษายวน และภาษากลาง
คำศัพท์ภาษายวนน่ารู้
ปู่ ตา - ย่า ยาย ภาษายวนเรียกว่า ป้อคุณ แม่คุณ
พ่อ - แม่ ภาษายวนเรียกว่า อีป้อ อีแม่
เดิน ภาษายวนเรียกว่า ย่าง
วิ่ง ภาษายวนเรียกว่า แล่น
หัวเราะ ภาษายวนเรียกว่า ไข้หัว
ฟักทอง ภาษายวนเรียกว่า นั่มแก้ว
แตงโม ภาษายวนเรียกว่า มะเต้า
จอบ ภาษายวนเรียกว่า หัวรั๋ว
ขวาน ภาษายวนเรียกว่า ฝาน
วัฒนธรรมและประเพณี
การไหว้ผีบรรพบุรุษ
การทำบุญกลางบ้าน
การถวายสลากภัต
การลงแขกเกี่ยวข้าว,การรำหน้าวัว
การทำขวัญข้าว
การใช้วัวนวดข้าว
การทำบุญทานหางข้าว
คลิปการแหล่ทำขวัญข้าว และวิถีชีวิต ของคนไท-ยวน หนองปลาหมอ
- https://www.youtube.com/watch?v=KK6rrVWdF20
- https://www.youtube.com/watch?v=MztxclHp-Yo
- https://www.youtube.com/watch?v=1xodRyxO2o4
อ้างอิง
- http://www.nongplamore.go.th/index.php?option=com_simplestforum&view=topiclist&forumId=2
- http://www.nongplamore.go.th/attachments/196_%E0%B9%81%E0%B8%9C%E0%B8%99%E0%B8%A2%E0%B8%B8%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2.pdf
- แผนพัฒนาหมู่บ้าน บ้านหนองจิกโพรง หมู่ที่ 12 ตำบลหนองปลาหมอ อำเภอบ้านโป่ง