ธมฺมนีติ ๓๕๔ ปกิณฺณกกถา

ภาษิตของพ่อ

ธมฺมนีติ ๓๕๔ ปกิณฺณกกถา

อสนฺตุฏฺโฐ ยติ นฏฺโฐ  สนฺตุฏฺโฐ ปิ มหีปติ
สลชฺชา คณิกา นฏฺฐา  นิลฺลชฺชา สุกุลคตาฯ

กาพย์ยานี ๑๑

นักพรตไม่สันโดษ  ก็มีโทษถึงฉิบหาย
ราชาจักวอดวาย  เพราะสันโดษโปรดสิ่งมี
หญิงชั่วละละอาย  ก็ฉิบหายน่าบัดสี
อันสกุลนารี  หมดยางอายบรรลัยเลย

อธิบายศัพท์

นักพรต :  ผู้ประพฤติพรต ผู้ประพฤติตาทลัทธิศาสนา

สันโดษ :  ความยินดีหรือพอใจเท่าที่ตนมีอยู่หรือเป็นอยู่, มักน้อย

ฉิบหาย :  สูญหมด เสียหมด

วอดวาย :  ตาย

บัดสี :  น่าอับอายขายหน้า เป็นที่น่ารังเกียจ

สกุลนารี :  หญิงผู้ดีมีสกุล

ยางอาย :  ความกระดากอาย

บรรลัย :  วอดวาย ย่อยยับ

ถอดความ

นักบวชที่ไม่รู้จักความพึงพอใจในสิ่งที่ตนเป็นอยู่ก่อให้เกิดโทษเสียหายร้ายแรง  พระเจ้าแผ่นดินเสื่อมเสียเพราะพอใจในสิ่งที่เป็นอยู่ (ไม่พัฒนาบ้านเมืองให้เจริญรุ่งเรืองยิ่งขึ้น) หญิงชั่ว (นางคณิกา) ไม่มีความละอายก็น่าอับอายเป็นที่น่ารังเกียจ หญิงสาวจากตระกูลผู้ดีมีสกุลหากไม่มีความกระดากอายเป็นสิ่งที่เลวร้ายที่สุด

กุหลาบสีส้ม

ขอบคุณภาพดอกกุกลาบสวยๆจากสวนของคุณอภิวันท์ สรรพศิริ และภาพจากอินเทอร์เน็ต