จิตใจ ถ้าแยกออกมาจะเป็นคำว่า 'จิต' และ 'ใจ' ซึ่งคำว่าจิตนี้ ผู้เขียนตีความว่าคือส่วนของสมองที่คอยควบคุมความรู้สึกนึกคิดเอาไว้ ซึ่งจิตและใจจะทำงานร่วมกัน
ดังในภาพที่มีทั้งสมองศูนย์อารมณ์(limbic brain) ซึ่งประกอบด้วยอารมณ์พื้นฐานอย่าง กลัว เศร้า โกรธ เมื่อเราพบเจอสถานการณที่ต้องเผชิญกับความรู้สึกเหล่านี้ สมองก็จะสั่งการให้แสดงออกโดยมาจากพื้นฐานอารมณ์ดังกล่าว
สมองความรู้สึก(sensorimotor brain)ที่ทำงานร่วมกับความคิด ความทรงจำ และการสื่อสาร และสมองส่วนหน้า(frontal brain)ที่เกี่ยวกับความรู้คิดขั้นพื้นฐานและความรู้ความเข้าใจขั้นสูงอันประกอบด้วยการตัดสินใจ(decision making)และการแก้ไขปัญหา(problem solving) ซึ่งเมื่อรวมกันแล้วจะเรียกว่าการตัดสิน(judgement)ที่เป็นไปในเชิงบวก โดยในส่วนของสมองส่วนหน้านั้นอาจมีการทำงานที่ผิดเพี้ยนไปบ้างซึ่งคนทั่วไปก็เป็นได้ และจะทำให้เกิดความคิดวิบัติ(thinking error) ซึ่งสามารถแก้ไขได้ด้วยวิธีCBT , MI , 5Why โดยวิธีข้างต้นเป็นวิธีการแก้ไขความคิดด้วยการตั้งคำถามย้อนกลับเพื่อให้ได้วิธีการและคำตอบ โดยที่นักกิจกรรมบำบัดจะไม่ใส่ความคิดของตนลงไปแล้วเปิดโอกาสให้ผู้รับบริการได้คิดและตัดสินใจเอง
......................
3H : Head Heart Hand
จากการที่เห็นลูกศรมีสองด้าน ผู้เขียนขอตีความว่าอวัยวะทั้งสามนั้นทำงานร่วมกันกลับไปกลับมาได้
โดยหัวแทนความคิด หัวใจคืออารมณ์ความรู้สึก และมือคือการกระทำ(ลงมือทำ) และทั้งหมดคือตัวของบุคคล(self) แต่3Hนั้นไม่อาจเกิดขึ้นได้ถ้าขาดประสบการณ์ที่ผ่านมาจากการเข้าสังคมแล้วถูกสังคมนั้นหล่อหลอม เรียนรู้เรื่องอารมณ์ความรู้สึก การเรียนรู้ในอดีตจนถึงปัจจุบัน และการเคลื่อนไหวที่เป็นไปอย่างราบเรียบ
แต่ถึงจะบอกว่าเป็นตัวของบุคคล แต่แท้จริงแล้วตัวเราไม่ได้เป็นแค่ของเราเท่านั้น ฉะนั้นลูกศรจากหัวใจจึงพุ่งตรงไปยังคำว่าครอบครัวที่เรียกได้ว่าเป็นจุดเริ่มต้นของความเป็นตัวตนทั้งหมด
........................
Comfort zone ในความคิดของผู้เขียนคือบริเวณที่เราอยู่แล้วเรารู้สึกสบายใจ ไม่ว่าจะเป็นการใช้เวลากับตัวเองหรือสิ่งที่ชอบ เช่น การกอดหรือให้กำลังใจตนเอง ได้อยู่ในที่พักที่คุ้นเคย เวลาที่หยิบหูฟังขึ้นมาแล้วจมสู่โลกแห่งเสียงเพลง หรือการที่ได้หลุดเข้าไปในเนื้อเรื่องของหนังสือเล่มโปรด เป็นต้น
ส่วน Safe zone ไม่ใช่สถานที่แต่เป็นผู้คน (แต่สำหรับบางคนก็อาจเป็นสถานที่จริงๆ อันนี้เราไม่ว่ากัน) สำหรับผู้เขียน การที่ใครบางคนทำให้เรารู้สึกปลอดภัยและไว้วางใจที่จะอยู่ด้วยไม่ว่าจะทุกข์หรือสุข คนๆนั้นคือคนที่เรามองว่าเขาหรือเธอคือเซฟโซนของเราค่ะ
และโซนสุดท้ายก็คือChallenging zone ซึ่งเป็นโซนที่แค่ได้ยินชื่อก็ชวนให้หวั่นใจแล้ว แต่ถ้ามองในแง่ดีก็ถือว่าการท้าทายนั้นเป็นการเปิดประตูบานใหญ่ให้ก้าวข้ามความกลัวแล้วออกไปทำอะไรใหม่ๆ ที่ไม่เคยพบเจอหรือทำมาก่อน แต่ขึ้นชื่อว่าความท้าทายมันคงต้องเป็นสิ่งที่ยากสำหรับแต่ละคนอยู่แล้ว ดังนั้นถ้าหากพลาดไปก็จะกลายเป็นข้อเสีย จากความท้าทายคงกลายเป็นความเสี่ยงไปในทันที
เครดิตภาพ : อ.ผศ.ดร.ก.บ.ศุภลักษณ์ เข็มทอง
