คำนำ

นับตั้งแต่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2540มีผลใช้บังคับ  ปวงชนชาวไทยก็ได้รู้จักกับคำว่า “สิทธิ” ทั้งในด้านความหมายและขอบเขตการในไปใช้มากขึ้น  ที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะในรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันได้มีการระบุคุ้มครองสิทธิในด้านต่างๆไว้เป็นจำนวนมาก  ถึงกับสามารถกล่าวได้ว่านับตั้งแต่เปลี่ยนแปลงการปกครองมา  ยังไม่มีรัฐธรรมนูญฉบับใดจะสามารถบัญญัติรับรองหลักการพื้นฐานของการคุ้มครองสิทธิได้ครอบคลุมและมากเท่ารัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน
สิทธิที่ได้รับการรับรองไว้ในรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันนี้ต่างถูกปัจเจกชนหยิบยกมาใช้คุ้มครองสิทธิของตนแตกต่างกันไปในหลายลักษณะตามความต้องการของแต่ละบุคคล  ซึ่งก็ปรากฏว่ามีหลายครั้งที่การอ้างสิทธิของปัจเจกชนคนหนึ่งจะมีผลกระทบไปถึงปัจเจกชนอีกคนหนึ่ง  ซึ่งประเด็นที่จะนำมาศึกษากันในครั้งนี้จะมุ่งไปที่ผลกระทบต่อสิทธิของผู้ต้องหาในคดีอาญาอันเกิดจากการเสนอข่าวของหนังสือพิมพ์  เนื่องจากในปัจจุบันการนำเสนอข่าวอาชญากรรมของหนังสือพิมพ์หลายฉบับมักจะลงรูปและเนื้อหาที่เป็นการระบุตัวบุคคลอย่างชัดแจ้งไว้เป็นส่วนหนึ่งของการนำเสนอข่าวด้วย  โดยที่คนในสังคมเองก็รู้สึกว่าเป็นเรื่องเหล่านี้เป็นเรื่องธรรมดาทั่วไป  ประเด็นนี้สร้างความสงสัยว่าการนำเสนอข่าวในลักษณะดังกล่าวจะถือเป็นการละเมิดสิทธิและศักดิ์ศรีของผู้ต้องหาหรือไม่  ประการใด  เพราะในขณะที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2540  ได้บัญญัติหลักพื้นฐานในการประกันสิทธิของผู้ต้องหาไว้ว่า “ในคดีอาญา  ต้องสันนิษฐานไว้ก่อนว่าผู้ต้องหาหรือจำเลยไม่มีความผิด  ก่อนมีคำพิพากษาอันถึงที่สุดแสดงว่าบุคคลใดได้กระทำความผิด  จะปฏิบัติต่อบุคคลนั้นเสมือนเป็นผู้กระทำความผิดมิได้”  แต่ในทางปฏิบัติแล้วผู้ต้องหาในคดีอาญากลับถูกล่วงละเมิดสิทธิดังกล่าวโดยหนังสือพิมพ์  หลักการในรัฐธรรมนูญถูกละเลยคล้ายกับว่าศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ได้ถูกทำลายลงเพียงเพราะบุคคลตกเป็นผู้ต้องหาในคดีอาญา
ท้ายที่สุด  ผู้ทำการศึกษาหวังเป็นอย่างยิ่งว่าผลจากการศึกษาครั้งนี้จะขยายผลไปถึงการใช้สิทธิประเภทอื่นๆ  ที่ผู้ใช้สิทธิพึงใช้ด้วยความระมัดระวัง  ไม่ใช้สิทธิของตนเกินเลยไปกระทบต่อสิทธิของบุคคลอื่น  เพื่อที่คนในสังคมจะสามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างมีสุขภายใต้สังคมที่เคารพต่อสิทธิมนุษยชน

นรุตม์  เจียมสมบูรณ์
25 มีนาคม 2547