Case study 2: เคสวัย 70 ปี ที่เป็นสมองเสื่อมมา 3 ปี ไม่อยากออกสังคม เงียบอยู่คนเดียว เดิมเป็นทนายความ และเครียดด้วยภาวะหนี้สินสะสมจากคดีความที่ไม่สำเร็จ แต่อยากช่วยครอบครัวทำงานแบบกิจกรรมยามว่าง ชอบปลูกต้นไม้ทานได้
1.วิเคราะห์ตาม PEOP ดังนี้
| P | E | O | P |
|
Self -เป็นโรคสมองเสื่อม (Dementia)มา 3 ปี -จ่อจ่อกิจกรรมต่างได้ไม่นาน -ไม่สามารถทำสิ่งใหม่ๆได้ -ทำกิจวัตรประจำวันเองได้ พึ่งพาตนเองได้ -มีอาการหลงลืม Mental -Cognitive Lv.3 -Emotion : รู้สึกเครียดเนื่องจากมีหนี้สินสะสมจากคดีความที่ไม่สำเร็จ -Personality : Introvert -Psychosocial skill : Self-management skill Stress management : มีปัญหาการจัดการภาวะเครียด |
Physical -สวน Social ครอบครัว |
Work: อดีตเคยทำงานเป็นทนายความ Leisure: ชอบปลูกต้นไม้ทานได้ Social participation :ไม่ออกสังคม เงียบอยู่คนเดียว |
ability |
P+E= Motivation: อยากช่วยครอบครัวทำงาน
P+E+O+P=Role transformation: เปลี่ยนบทบาทจากคนทำงานเป็นผู้สูงอายุสมองเสื่อม
2.วิเคราะห์ตาม OBP-In depth (PEOP+MOHO)
Volition Subsystem
- Personal causation : เชื่อในความสามารถตนเองคือ สามารถปลูกต้นไม้ทานได้
- Value : ให้คุณค่าของการทำงาน ให้คุณค่ากับการปลูกต้นไม้ทานได้
- Interests : สนใจในการปลูกต้นไม้ทานได้
Habituation Subsystem
- Internalized Roles : แม่/พ่อ หรือ ย่า/ยาย หรือ ปู่/ตา
- Roles Change : เปลี่ยนจากคนทำงานเป็นผู้สูงอายุสมองเสื่อม
- Habits : Introvert
Performance Subsystem
- Objective physical : stress ,dementia
- Subjective experience : มีประสบการณ์ในการทำงานเป็นทนายความ
3. Job analysis : การปลูกผักบุ้งจีนในกระถาง
| กิจกรรมที่ทำในงาน | องค์ประกอบที่เกี่ยวข้อง |
| เตรียมเมล็ดพืช | orientation, attention, memory, planning, reasoning, problem solving, metacognition |
| เตรียมดินลงกระถาง | orientation, attention, memory, planning, reasoning, problem solving, metacognition |
| หยอดเมล็ดพืช | orientation, attention, memory, planning, reasoning, problem solving, metacognition |
| รดน้ำ | orientation, attention, memory, planning, reasoning, problem solving, metacognition |
4.ประเมินเพิ่มเติม
การประเมินด้านความรู้ความเข้าใจ
- Allen cognitive level เพื่อดูความสามารถในการทำกิจกรรมในชีวิตประจำวันที่สัมพันธ์กับระดับความรู้ความเข้าใจ
- Clinical Dementia Rating (CDR) Scale เพื่อดูระดับความรุนแรงของโรค
- Mini-Mental State Examination (MMSE) เพื่อคัดกรองระดับภาวะสมองเสื่อม
การประเมินทางจิตเวช
- แบบประเมินโรคซึมเศร้า 9 คำถาม (9Q)
5.การคิดและการให้เหตุผลทางคลินิก
(Clinical Reasoning)
Scientific Reasoning
Diagnosis Clinical reasoning:
Occupational Imbalance: เนื่องจากผู้รับบริการเป็นผู้สูงอายุ จึงมีปัจจัยเสี่ยงในการเป็นโรคสมองเสื่อม ส่งผลต่อการเกิดข้อจำกัดต่างๆในการทำกิจวัตรประจำวัน
Occupational Deprivation: เนื่องจากผู้รับบริการเป็นโรคสมองเสื่อม มักมีปัญหาในเรื่องความจำระยะสั้น มีบุคลิคที่เปลี่ยนไปจึงขาดการปฏิสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อม
Occupational injustice: ผู้รับบริการอาจมีบุคลิกเปลี่ยนไป เช่น จากเดิมที่เป็นคนสุขุมพูดน้อย อาจกลายเป็นคนยิ่งเก็บตัว ส่งผลให้มีปัญหาด้านการเข้าร่วมทางสังคม
-
Narrative Clinical reasoning:
“ไม่อยากออกสังคม เงียบอยู่คนเดียว” สะท้อนให้เห็นถึง อุปนิสัย habit : Introvert หรืออาจสะท้อนให้เห็นถึงรอยโรค ในระระที่นึกคำพูดที่จะสื่อสารไม่ออกเนื่องจากภาวะสมองเสื่อม
“มีภาวะหนี้สินสะสมจากคดีความที่ไม่สำเร็จ” สะท้อนให้เห็นถึง ภาวะเครียด การล้มเหลวจากการเคยทำงานที่ไม่ประสบผลสำเร็จ
“อยากช่วยครอบครัวทำงาน” สะท้อนให้เห็นถึง การให้ความสำคัญกับครอบครัวถึงแม้ว่าไม่ชอบเข้าสังคม
“ชอบปลูกต้นไม้ทานได้” สะท้อนให้เห็นถึงการให้คุณค่าของการปลูกต้นไม้ เห็นคุณค่าของการทำอะไรแล้วควรเกิดประโยชน์ตามมา
6. Intervention Plan
Problem list
- ผู้รับบริการไม่ทราบวิธีในการจัดการความเครียด
- ผู้รับบริการมีบุคลิกเงียบ ไม่ชอบเข้าสังคม
Short term goal
- ผู้รับบริการมีความเครียดลดลง 2 ระดับ จากการทำกิจกรรมปลูกผักทานได้ ภายในระยะเวลา 1 สัปดาห์
- ผู้รับบริการมีความถี่ของการปฏิสัมพันธ์กับคนในครอบครัวเพิ่มขึ้น จาก 1 เป็น 2 ภายในระยะเวลา 1 เดือน
Long term goal
ผู้รับบริการสามารถทำงานในลักษณะกิจกรรมยามว่างได้ด้วยตนเองโดยคงไว้ซึ่งความสามารถในที่เหลืออยู่
Intervention Plan
Goal 1: ผู้รับบริการมีความเครียดลดลง 2 ระดับ จากการทำกิจกรรมปลูกผักทานได้ ภายในระยะเวลา 1 สัปดาห์
FoR/Model : MOHO Model ,Cognitive Disability Model
Therapeutic media : therapeutic use of self
Approach : The Nature-based Stress Management, Relaxation techniques (mindfulness and breathing techniques)
Intervention implementation
- ใช้ The Nature-based Stress Management ซึ่งเป็นการผ่อนคลายโดยใช้ธรรมชาติที่บ้านของผู้รับบริการเอง ใช้กิจกรรมในรูปแบบการทำสวน ในที่นี้คือ การปลูกผักทานได้
- เยี่ยมชมธรรมชาติ โดยการมองไปรอบๆบ้าน เดินสำรวจธรรมชาติ ร่วมกับใช้วิธี mindfulness and breathing techniques คือ การกำหนดลมหายใจเข้าออกลึกๆ หายใจเข้าท้องป่อง หายใจออกท้องยุบ
Goal 2: ผู้รับบริการมีความถี่ของการปฏิสัมพันธ์กับคนในครอบครัวเพิ่มขึ้น จาก 1 เป็น 2 ภายในระยะเวลา 1 เดือน
FoR/Model : MOHO Model ,Cognitive Disability Model,
Psychosocial rehabilitation model
Therapeutic media : therapeutic use of self
Approach : Self-management, Cognitive exercise,
Intervention implementation
- 1. ให้คนในครอบครัว มีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมปลูกพืชทานได้กับผู้รับบริการ คือกระตุ้นการถามให้ผู้รับบริการได้คิด เช่น ปลูกต้นไม้ ใช้อุปกรณ์อะไรบ้าง แล้วมีขั้นตอนอย่างไร นอกจากนี้อาจช่วยผู้รับบริการในงานหนักๆ เช่น ขุดดินใส่กระถาง
- 2. ให้ผู้รับบริการทำ Cognitive exercise โดยทำ dual task activity เช่น ปลูกต้นไม้ไปด้วยลบเลขจาก 100 ทีละ 7 ไปด้วย หรือ บอกชื่อผลไม้ให้มากที่สุด ขึ้นอยู่กับความสามารถของผู้รับบริการ โดยมีคนในครอบครัวกระตุ้นการถามตอบอีกเช่นกัน
Re-evaluation :
- ประเมินดูอาการโรคสมองเสื่อม ดูการดำเนินของโรคว่าดีขึ้นหรือแย่ลง หรือไม่เปลี่ยนแปลง โดยใช้แบบประเมิน IQCODE (Informant Questionnaire on Cognitive Decline in the Elderly)
- ประเมิน self-assessed work ability โดยใช้The Work Ability Index (WAI)
- ประเมินคุณภาพชีวิต โดยใช้แบบประเมิน health related quality of life (HRQOL)
Reference
IJERPH
| Free Full-Text | Nature-Based Stress Management Course for Individuals at
Risk of Adverse Health Effects from Work-Related Stress—Effects on Stress
Related Symptoms, Workability and Sick Leave | HTML [Internet]. [cited 2016 Oct 15]. Available from:
http://www.mdpi.com/1660-4601/11/6/6586/htm
Laakkonen M-L, Kautiainen H, Hölttä E, Savikko N, Tilvis RS, Strandberg TE, et
al. Effects of Self-Management Groups for People with Dementia and Their
Spouses—Randomized Controlled Trial. J Am Geriatr Soc. 2016 Apr 1;64(4):752–60.
Novel occupational therapy interventions
may improve quality of life in older adults with dementia | International
Archives of Medicine | Full Text [Internet]. [cited 2016 Oct 17]. Available
from:
https://intarchmed.biomedcentral.com/articles/10.1...
สมองเสื่อม Dementia
- หาหมอ.com [Internet]. [cited 2016 Oct
17]. Available from:
http://haamor.com/th/%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84%E...