ความหมายของวาทกรรมประชาธิปไตย ตอนที่ 6

3. ตัวหมายที่ล่องลอย ( free floating signifier), ตัวหมายถึงที่หลากหลาย (multiple signifieds), และของแทนที่ (substituted referent)

3. ของแทนที่ ( substituted referent)

เนื่องจากตัวหมายถึงอันหลากหลาย (multiple signifieds) เพราะคำว่าวาทกรรมประชาธิปไตยได้มาอยู่ในมือของผู้คนอันมีความหลากหลายทางวัฒนธรรม และได้นิยามประชาธิปไตยไปตามวัฒนธรรมตามกลุ่มชาติพันธุ์ ชนชั้น และเพศของตัวแล้ว เมื่อหาวาทกรรมประชาธิปไตยในประวัติศาสตร์ของตนเองไม่เจอ ดังนั้นจึงได้ยึดถืออะไรก็ได้ที่แสดงถึงลักษณะของวาทกรรมประชาธิปไตยไว้ก่อน เพื่อจะได้ “ยึดถือ” สิ่งนั้นเป็นสิ่งที่แทนถึงวาทกรรมประชาธิปไตย โดยปกติแล้วสิ่งที่ยึดถือวาทกรรมประชาธิปไตยอาจแบ่งได้เป็น 2 อย่างก็คือ 1. รูปลักษณ์เอกสาร หนังสือ เช่น ตำรารัฐศาสตร์ ปรัชญาการเมือง รัฐธรรมนูญ คำอธิบายศัพท์ทางกฎหมาย ไปจนถึงนวนิยาย เรื่องสั้น บทกวี เป็นต้น 2. ถาวรวัตถุ เช่น อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย อนุสรณ์สถาน 14 ตุลาคม บ้าง ตลอดจนราชดำเนิน สนามหลวง โรงแรมรัตนโกสินทร์บ้าง

อย่างไรก็ตาม ของที่ทดแทนประชาธิปไตยเหล่านี้อาจเป็นของตลก หรือเล่นๆ หากผู้คนพยายามจะใฝ่หาวาทกรรมประชาธิปไตยที่แท้จริง เพราะหลายผู้คนไม่ว่าจะเป็นชนชั้นไหนก็ตาม ต่างมุ่งมาดปรารถนาที่จะเห็นวาทกรรมประชาธิปไตยที่เป็นสถาบันทางการเมืองด้วยกันทั้งนั้น กระนั้นวาทกรรมประชาธิปไตยยังคงเป็นสิ่งที่เป็นนามธรรม, คลุมเครือ, ถูกลิดรอนครั้งแล้วครั้งเล่าจากชนชั้นนำแบบดั้งเดิม ไม่ว่าเจ้าขุนมูลนาย, ทหารเผด็จการ, นายทุน เรื่อยไปจนถึงชนชั้นนำกลุ่มใหม่ ไม่ว่าจะเป็นชนชั้นกลางแบบดั้งเดิมและชนชั้นกลางกลุ่มล่าง แต่อย่างน้อยของทดแทนก็อาจช่วยให้เราสามารถสัมผัสกับตัวตน ความเป็นรูปธรรม การกอดรัดสัมผัสทำให้เราสามารถจูบคลำ และสำเหนียกถึงวาทกรรมประชาธิปไตยได้ อย่างนี้เราจะทำอะไรให้กับความหมายของวาทกรรมประชาธิปไตยดี?

 

หนังสืออ้างอิง

เกษียร เตชะพีระ. การเมืองวัฒนธรรมว่าด้วยประชาธิปไตย : บทนำเปรียบเทียบเชิงทฤษฎี ในรััฐศาสตร์สาร ปีที่ 19 ฉบับที่ 1 มีนาคม 2537

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน การวิจารณ์เพลง หนัง หนังสือ และสังคมร่วมสมัย



ความเห็น (0)