ศิลปวัฒนธรรม “วันดีวันเสียล้านนา ตอน วันเสียประจำเดือน” เรียบเรียงโดย หนานกำไฟ
ต่อเนื่องจากฉบับแล้วนะครับกับความเชื่อของชาวล้านนาเกี่ยวกับฤกษ์ยาม ที่ในฉบับที่แล้ว(ฉ.182 วันที่ 1-15 กันยายน 2556) หนานกำไฟเสนอเรื่อง มื้อจั๋นวันดี ซึ่งใช้กับงานพิธีมงคลไปแล้ว เมื่อทราบวันดีไปแล้วก็ต้องรู้วันเสียด้วย หลักการไล่วันเสียประจำแต่ละเดือนอย่างนี้
วันเสียประจำเดือนของล้านนา
|
เดือน |
เดือน |
เดือน |
เดือน |
วันเสีย |
|
|
เดือน เกี๋ยง (1) |
ห้า (5) |
เก้า (9) |
ระวิ-จั๋นตัง |
เสียอาทิตย์กับจันทร์ |
|
|
เดือน ยี่ (2) |
หก (6) |
สิบ (10) |
อังการัง |
เสียอังคารวันเดียว |
|
|
เดือน สาม (3) |
เจ็ด (7) |
สิบเอ็ด (11) |
โสริกุรุ |
เสียเสาร์กับพฤหัสบดี |
|
|
เดือน สี่ (4) |
แปด (8) |
สิบสอง (12) |
สุโขพุทธา |
เสียศุกร์กับพุธ |
|
|
|
|||||
|
เมื่อทราบวันดีแล้ว ก็ควรจะทราบยามหรือเวลาอันเป็นมงคลของแต่ละวันด้วย ดังนี้ |
|
วัน |
ยามดี / ยามไม่ดี |
|
วันอาทิตย์ |
ยามเช้า ไม่ดี ยามสายและยามใกล้เที่ยง ดีมาก ยามบ่ายและยามเย็น ไม่ดี ยามใกล้ค่ำ ดีมาก |
|
วันจันทร์ |
ยามเช้า ยามสาย และยามใกล้ที่ยง ไม่ดี ยามเที่ยงและยามบ่าย ดีมาก ยามเย็น ยามใกล้ค่ำ และยามค่ำ ไม่ดี |
|
วันอังคาร |
ยามเช้าและยามสาย ดีมาก ยามใกล้เที่ยง ยามเที่ยง และยามบ่าย ไม่ดี ยาม เย็นและยามใกล้ค่ำ ดีมาก ยามค่ำ ไม่ดี |
|
วันพุธ |
ยามเช้า ยามสาย และยามใกล้เที่ยง ไม่ดี ยามเที่ยงและยามบ่าย ดีมาก ยามบ่าย- เย็น ยามใกล้ค่ำ และยามค่ำ ไม่ดี |
|
วันพฤหัสบดี |
ยามเช้าและยามสาย ไม่ดี ยามใกล้เที่ยงและยามเที่ยง ดีมาก ยามบ่าย-เย็นและใกล้ค่ำ ไม่ดี ยามค่ำ ดีมาก |
|
วันศุกร์ |
ยามเช้าไม่ดี ยามสายดีมาก ยามใกล้เที่ยงและยามเที่ยงไม่ดี ยามบ่ายและยามเย็นไม่ดี ยามใกล้ค่ำและยามค่ำดีมาก |
|
วันเสาร์ |
ยามเช้าและยามสาย ดีมาก ยามใกล้เที่ยงและยามเที่ยง ไม่ดี ยามบ่าย-เย็น ดีมากยามใกล้ค่ำและยามค่ำ ไม่ดี |
เมื่อพูดถึงหลักการให้ฤกษ์สำหรับออกรถ ออกเดินทาง ขึ้นบ้านใหม่ โบราณท่านมักจะใช้ดิถีฤกษ์ไชยหรือดิถีฤกษ์ชัยเป็นหลักใหญ่สำหรับการคำนวณหา ฤกษ์ แต่อย่างไรก็ตามก็ต้องดูดิถีอื่นๆประกอบอีกมากมายหลายอย่าง เช่น นักษัตร หรือฤกษ์บน-ล่างตามนักษัตรที่ดาวจันทร์ทั้งดวงชาตาเดิมและดวงจร กับฤกษ์ล่างที่คำนวณจากดิถีของวัน เช่นวันทินกาล วันบอด วันภาณฤกษ์ วันฟู วันจม วันพิลา ฯลฯ และดูกาลโยคประจำปีอีก เช่น วันอธิบดี วันโลกาวินาศ ฯลฯ และวาร เช่น วันอังคาร วันเสาร์งดเว้นเด็ดขาดสำหรับการออกเดินทาง ออกรถใหม่ เข้าบ้านใหม่, ฯลฯ อีกทั้งก็ต้องดูดาวจรในวันที่จะทำการนั้นๆว่ามีทรรศนะสัมพันธ์ องศา โยคเกณฑ์ดีร้ายต่อกันอย่างไร แล้วก็ต้องดูว่าเป็นวันจันทร์ดับ อมาวสี ดาวเคราะห์เป็นอัสตะ (ดับ)พักร์ มนฑ์ เสริด เกิดคราส แพ้เคราะห์ยุทธ อาทิตย์-จันทร์ทรงกลด นี่ก็ต้องห้ามในการให้ฤกษ์ออกรถ ขึ้นบ้านทั้งนั้น
