GotoKnow
  • เข้าระบบ
  • สมัครสมาชิก
  • แผงจัดการ
  • ออกจากระบบ
GotoKnow

บทความดีๆน่าอ่าน

เชื้อเพลิงทั้งสามอย่างนี้ เมื่อถึงเวลาหนึ่งก็จะเข้ามาผสมผสานกัน และโลกก็จะเคลื่อนจากยุคของเชื้อเพลิงที่ใช้ไม้ฟืน (ประกอบด้วยคาร์บอนล้วน ๆ) ในอดีตอันไกลโพ้น เข้าสู่ยุคของไฮโดรเจน (่ไม่มีคาร์บอน)

แผนที่นำทางเทคโนโลยีเชื้อเพลิงอนาคต

เมื่อเร็ว ๆ นี้ประเทศไทยได้เป็นตัวตั้งตัวตีในการดำเนินกิจกรรม foresight สำหรับภูมิภาคเอเซียแปซิฟิกเกี่ยวกับเรื่องเชื้อเพลิงสำหรับอนาคต

งานนี้ใช้ทั้งวิธีการจำลองภาพอนาคตคล้ายกับบริษัทเชลล์ และวิธีการที่ค่อนข้างใหม่ที่เีรียกว่า การทำแผนที่เทคโนโลยี (technology roadmapping) เพื่อสร้างเส้นทางพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ ที่เป็นไปได้จริง

เป็นแนวทาง “สมานฉันท์” ระหว่างสมองซีกซ้ายกับซีกขวา หรือศาสตร์และศิลป์...

พบว่าเส้นทางหลักของเชื้อเพลิงอนาคตมีอยู่สามสาย คือเชื้อเพลิงชีวภาพ (biofuels) ฟอสซิลนอกระบบที่ไม่ใช่น้ำมัน (unconventional hydrocarbons) และไฮโดรเจน (hydrogen)

ทั้งนี้มิได้หมายความว่า แหล่งพลังงานอื่นเช่น แสงอาทิตย์ น้ำ ลม ความร้อนใต้ผิวโลก หรือแม้กระทั่งนิวเคลียร์จะไม่มีความสำคัญ หากแต่ถ้ามองในมิติของการนำมาใช้เป็นเชื้อเพลิงขับเคลื่อนยานยนต์แล้ว ในที่สุดก็จะต้องมีเทคโนโลยีเข้ามาแปรสภาพพลังงานให้เป็นเชื้อเพลิงที่กล่าวถึงเหล่านี้

เทคโนโลยีเหล่านี้ทุกอย่างมีการเริ่มพัฒนาอยู่แล้วในปัจจุบัน แต่ยังติดอุปสรรคที่จำกัดไม่ให้นำมาใช้ได้อย่างเต็มที่ ครั้งนี้เป็นก้าวสำคัญที่ประเทศไทยได้พาตัวเองเข้าไปอยู่ในเครือข่ายที่จะร่วมวิัจัยและพัฒนากับนานาประเทศต่อไป จนนำมาใช้ได้อย่างจริงจังในอนาคต

แผนที่เทคโนโลยีไม่ได้บอกเพียงแค่ทางเดินของเทคโนโลยี หากแต่ชี้ให้เห็นความเป็นไปได้ในการแบ่งปันทรัพยากรระหว่างนานาประเทศเพื่อให้เกิดความมั่นคงทางพลังงาน (energy security) ในภูมิภาค ตลอดจนแนวโน้มและอุปสรรคของการร่วมพัฒนาเทคโนโลยีสำคัญที่เป็นคอขวด

นอกจากนี้ยังบอกข้อควรระวัง และสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงไม่ให้เกิดขึ้นอีกด้วย เช่น ความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของการพัฒนาเชื้อเพลิงชีวภาพ Diesohol หรือในการเข้าสู่สังคมไฮโดรเจน ต้องสร้างอะไรขึ้นใหม่เพื่อรองรับ และจะมีทางผ่านอะไรบ้างที่ต้องระมัดระวัง

ข้อสรุปคือ เชื้อเพลิงทั้งสามอย่างนี้ เมื่อถึงเวลาหนึ่งก็จะเข้ามาผสมผสานกัน และโลกก็จะเคลื่อนจากยุคของเชื้อเพลิงที่ใช้ไม้ฟืน (ประกอบด้วยคาร์บอนล้วน ๆ) ในอดีตอันไกลโพ้น เข้าสู่ยุคของไฮโดรเจน (่ไม่มีคาร์บอน) ในอนาคต 20-25 ปีข้างหน้าหรือไกลกว่านั้น ตามแผนภาพข้างล่างนี้

ทั้งนี้ก็ด้วยแรงผลักด้ันจากปรากฏการณ์โลกอุ่นขึ้น เพราะเรากำลังใช้กรรมที่เคยปล่อยคาร์บอนออกสู่บรรยากาศมากเกินไปนั่นเอง!

เส้นทางจากไม้ฟืนสู่ไฮโดรเจน (ข้อมูลจากโครงการ Foresighting Future Fuel Technology โดยศูนย์คาดการณ์เทคโนโลยีเอเปค ศูนย์บริหารจัดการเทคโนโลยี ร่วมกับศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ, 2006)

ถ้าจะเปรียบเทียบกับยอดเขาของฮับเบิร์ท ก็คงจะเห็นว่าเส้นทางเชื้อเพลิงแบบผสมผสานนี้ยังต่อยอดขึ้นไปได้เรื่อย ๆ ไม่ได้ดิ่งลงไปตามการพยากรณ์การลดลงของน้ำมัน การทำ foresight โดยวิธีการ roadmapping แบบนี้เน้นภาพอนาคตที่พึงปรารถนา แต่จะต้องมีรายละเอียดของแผนการลงมือปฏิบัติ (action plan) บรรจุอยู่ด้วยเสมอ อนาคตนั้นจึงจะเิกิดขึ้นจริง (เพื่อลดความซับซ้อนจึงไม่ได้แสดงในภาพ)

คงต้องฝากทิ้งท้ายตามที่เคยมีผู้กล่าวว่า อุปสรรคสำคัญของวิธีคิดแบบมองอนาคตหรือ foresight ก็คือ ในยามเมื่อทุกอย่างดำเนินไปด้วยดีวิธีนี้มักไม่ค่อยมีคนนึกถึงหรือต้องการ

แต่พอสถานการณ์เริ่มเลวร้ายลง พอนึกจะทำ foresight ก็พบว่าสายเสียแล้ว

 

ท้ายนี้ขอขอบคุณบทความดๆของพี่ นเรศ ดำรงชัย ที่แอบ copy มาให้อ่าน อิๆ ผมชอบมากๆ อ่านแล้วมีสาระดีจริง เหมือนที่จารย์ วัฒน์ สอนเปี๊ยบเลย....

 

สัมบายดี

wasabii <p> </p>

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

คำสำคัญ (keywords): nunubkk
หมายเลขบันทึก: 53320
เขียน:
แก้ไข:
อ่าน:
สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ

ความเห็น (0)