ตัวละคร วรรณคดีเรื่องนี้ใช้โครงเรื่องแบบรักสามเส้าอันเกิดจาก

ชายหญิง 2 คู่ สุเทษณ์ มัทนา ชัยเสน จัณฑี สุเทษณ์รักมัทนา แต่มัทนา

ไม่รักตอบ จัณฑีรักชัยเสน แต่ชัยเสนไม่รักนางชัยเสนและมัทนาเป็นคู่ที่

ต่างฝ่ายต่างรักกัน ในความรักสามเส้าแบบนี้  จึงผู้ที่สมหวังและผิดหวัง

แต่ไม่ว่าจะเป็นฝ่ายผู้สมหวังหรือผู้ผิดหวัง ต่างก็ได้รับความทุกข์

โดยเสมอหน้ากัน เพราะต่างก็เป็นฝ่ายก่อทุกข์และรับผลแห่งความทุกข์

ซึ่งกันและกัน การดำเนินเรื่องของบทละครเรื่องนี้จึงเน้นน้ำหนักของ

แก่นเรื่องนี้ทั้งสิ้น ฉะนั้น ทั้งนางมัทนา ท้าวชัยเสน สุเทษณ์เทพบุตร 

และนางจัณฑี ต่างก็ปวดด้วยพิษแห่งความรัก มีพฤติกรรม

ชะตากรรมที่เปลี่ยนไปก็ด้วยความรักเป็นต้นเหตุ