จารีต ความเชื่อ นาฏศิลป์ไทยกับเพลงหน้าพาทย์
ความพิเศษทางนาฏศิลป์ไทยโขนละครนั้น นอกจากจะเป็นนาฏศิลปแล้วยังเป็นลัทธิอีกอย่างหนึ่งด้วย คือ เป็นลัทธิที่มีพีธีกรรมเป็นของตนเอง โดยเหตุที่นาฏศิลปไทยมีความผูกพันใกล้ชิดกับศาสนาฮินดูตั้งแต่แรกเริ่ม ทางจารีตของโขนละครไทยจะหนักไปทางไสยศาสตร์หรือศาสนาฮินดู เทพเจ้าอันเป็นที่นับถือทางโขนละคร คือ พระเป็นของศาสนาฮินดู อันได้แก่ พระอิศวร พระนารายณ์ พระพรหม และพระพิฆเนศวร นอกจากนั้นยังมีเทพเจ้าอีกองค์หนึ่ง เช่น พระประโคนธรรพ์ซึ่งมีสิ่งที่เคารพแสดงออกด้วยหัวโขนได้แก่ พระภรตฤษี ซึ่งเป็นศีรษะฤษีหน้าทอง พระฤษีนารอด ซึ่งเป็นศีรษะฤษีกระดาษเขียนสี พระพิราพซึ่งเป็นหัวโขนยักษ์ พระรามพระลักษมณ์ซึ่งเป็นหัวโขน เทริด โนราและรัดเกล้า อันเป็นศิลราภรณ์ของนางกษัตริย์ ในละคร หัวโขนอื่นๆที่ใช้ในการแสดงถือเป็นสิ่งที่ควรเคารพทั่งสิ้น หากจะจับต้องต้องทำด้วยความเคารพ
รูปศีรษะครู
