โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง - Chronic obstructive pulmonary disease (COPD)
คือกลุ่มของโรคที่ทำให้มีความผิดปกติของทางเดินหายใจ จนมีการแคบลงอย่างเรื้อรัง ซึ่งโรคนี้เป็นโรคไม่ติดต่อ เป็นสาเหตุของการเสียชีวิตมากที่สุดอันดับ 4 ในปี พ.ศ.2545 และเป็นโรคที่ใช้ค่าใช้จ่ายในการรักษาสูงอีกด้วย
สาเหตุ
- สูบบุหรี่
- มีประวัติเคยเป็นวัณโรค
- ติดเชื้อ HIV จากการสูบบุหรี่
- การใช้ถ่าน ฟืน
- การทำเหมืองแร่ ถ่านหิน
- สูดดมมลพิษในอากาศ
- จากพันธุกรรม
อาการ
ระยะที่ 1 Mild COPD: ไอเรื้อรัง มีเสมหะ
ระยะที่ 2 Moderate COPD: ไอเรื้อรัง มีเสมหะ เหนื่อย หอบเวลาออกแรง
ระยะที่ 3 Severe COPD: หอบเหนื่อยแม้เวลาพัก มีภาวะหัวใจล้มเหลว หอบบ่อยรุนแรง
ระยะที่ 4 Severe acute exaceration: หอบเหนื่อยขณะพัก มีการใช้กล้ามเนื้อเสริมการหายใจ
คุณภาพชีวิตในผู้ป่วย COPD
ด้านร่างกาย – อาการหายใจเหนื่อยหอบเริ่มรุนแรง ใช้กล้ามเนื้อช่วยในการหายใจ ความสามารถในการทำงานของร่างกาย และความทนทานของร่างกายลดลง
ด้านจิตสังคม – การทำกิจวัตรประจำวันทำได้ลดน้อยลง และส่งผลต่อการมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมในสังคมด้วย เนื่องจากกลัวการต่อต้านจากคนในสังคม ทำให้ขาดความมั่นใจ
ด้านเศรษฐกิจ – การเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลอย่างต่อเนื่องทำให้ขาดบทบาทการทำงาน ไม่มีรายได้ และยังต้องเสียค่าใช้จ่ายในการรักษาสูง
บทบาทนักกิจกรรมบำบัด
- คุณภาพชีวิตและความสามารถในการทำกิจกรรมการดำเนินชีวิต โดยเน้นถึงความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันเป็นหลัก จากนั้นให้เสริมแรงจูงใจโดยการหากิจกรรมที่ชอบมากระตุ้นความสามารถ โดยกิจกรรมนั้นๆต้องไม่หนักมาก และควรสังเกต Heart rate, breathing rate, and oxygen saturation ตลอดการทำกิจกรรม จากนั้นวางแผนการรักษา
- ฟื้นฟูสมรรถภาพปอดแบบประยุกต์
- ออกกำลังกายร่างกายส่วนบนโดยการใช้แรงต้าน (resistance exercise)
- ทำการประเมินซ้ำเพื่อนำข้อมูลการบำบัดมาวิเคราะห์ และวางแผนการรักษาเพิ่มเติมกับสหวิชาชีพอื่นๆต่อไป
