งานนี้ ดร.ป๊อป ให้อาจารย์ผู้ควบคุมการฝึกปฏิบัติงานทางคลินิกกิจกรรมบำบัด หรือ ครูคลินิกกิจกรรมบำบัดศึกษา ตามหน่วยงานทั้งทั่วไทยจำนวน 34 ท่าน จาก 17 หน่วยงาน ทำการสอบกรณีศึกษาตามรายละเอียดข้างล่างนี้ (ต้องขอบคุณ อ.อริย มากครับที่ช่วยกรุณาเรื่องไอที)
ช่วงเช้า ได้ถอดบทเรียนจาก อ.วัฒนารี และนศ. กบ. รุ่นแรกของ ม.มหิดล ด้วยกระบวนการสอบกรณีศึกษาที่สำเร็จผล คือ
- ใช้เวลาฝึกฝนทักษะการให้บริการทางกิจกรรมบำบัดใน 1 ชม. กับทุกกรณีศึกษา
- ค้นคว้าหลักฐานเชิงประจักษ์ตามด้วยการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับอาจารย์ฯ ผู้รับบริการ และผู้ดูแล
- ตั้งสติและสร้างความมั่นใจในการเรียนรู้ทักษะการให้บริการทางกิจกรรมบำบัด ด้วยการบันทึกและประเมินตนเองในการให้เหตุผลทางคลินิกทุกกรณีศึกษา
- แบ่งกระบวกการเป็น 4 ขั้นตอนๆ ละ 15 นาที เริ่มจาก 1) การสร้างสัมพันธภาพ-แรงจูงใจ-คัดกรองความสามารถที่มีอยู่และผลกระทบของโรคต่อความสุขความสามารถในการทำกิจกรรมบำบัดการดำเนินชีวิต รวมทั้งการระลึกถึงกรอบอ้างอิงทางการแพทย์และกิจกรรมบำบัดที่เหมาะสม (15 นาที) 2) การประเมินข้อมูลที่จำเป็นในขอบเขตและองค์ประกอบของการพัฒนาความสุขความสามารถด้วยหลักฐานทางวิทยาศาสตร์และคุณภาพชีวิตที่เกี่ยวข้องกับสุขภาวะ (15 นาที) 3) การใช้สื่อกิจกรรมบำบัดที่เหมาะสมและเห็นการเปลี่ยนแปลงความก้าวหน้าเชิงบวกด้วยการประเมินซ้ำและเชื่อมโยงกับสถานการณ์ชีวิตจริง (15 นาที) และ 4) การบันทึกข้อมูลที่ครบถ้วนตามมาตรฐานวิชาชีพกิจกรรมบำบัด
ช่วงบ่าย ดร.ป๊อป ลองท้าทายความคิดของน้อง นศ. กบ. ในโจทย์ "จากสื่อทางการออกกำลังกายยืดหล้ามเนื้อช่วยลดอาการปวดหลังในคนทำงานคอมพิวเตอร์ นศ.กบ. คิดว่า จะปรับสือนี้ให้เพิ่มความสุขและคุณภาพชีวิตโดยกิจกรรมบำบัดอย่างไร" ต่อด้วยการคิดวิเคราะห์ว่า "ภาพลายเส้นดอกไม้จะนำมาเพิ่มความสุขและคุณภาพชีวิตได้อย่างไร" สุดท้ายด้วยโจทย์ "Well-being และ/หรือ Quality of Life ต่างกันอย่างไร ในคลิปกรณีศึกษาคู่หนึ่ง
คำตอบของนศ.กบ. ก็น่าสนใจและ ดร.ป๊อป ขอชื่นชมในความพยายามในการประยุกต์กรอบอ้างอิงทางกิจกรรมบำบัดสู่การเพิ่มความสุขพร้อมๆ กับคุณภาพชีวิต และนำเสนอเป็นข้อๆ ว่าภาพลายเส้นช่วยเรื่องจิตใจ การออกกำลังกาย/การออกแรงทำกิจกรรมการดำเนินชีวิตช่วยเรื่องร่างกาย
ดร.ป๊อป สรุปว่า "นักกิจกรรมบำบัดควรคิดนอกกรอบและบริการจัดการความเข้าใจต่อวัน (สภาวะปัจจุบัน) เวลาที่กำหนด สถานที่ที่แปลความรู้ได้ และบุคคลที่มีความเป็นผู้นำที่หลากหลายได้" ถ้าเป็น ดร.ป๊อป ตอบก็คือ "ปวดหลังจากการทำงานคอมพิวเตอร์ ก็เบี่ยงเบนความเจ็บปวดสู่การทำกิจกรรมวาดภาพลายเส้นที่ชอบและไม่จำกัดเวลา-รูปแบบ ลองท้าทายมากขึ้นจากการวาดเหนือศรีษะบนกระดานสู่การลงสี การปะติดอกไม้แห้ง จนประกวดได้รางวัลและขายได้ รวมทั้งเป็นการใช้เวลาว่างและการพักผ่อนที่ดี ลดความเจ็บปวดจากการนั่งทำงานคอมพิวเตอร์นานๆ อาจปรึกษานักกายภาพบำบัดในการออกกำลังกายแบบพลบำบัด (Therapeutic Exercise) ได้ แต่นักกิจกรรมบำบัดจะฝึกฝนทักษะชีวิต (Life Skills Exercise) ที่เกี่ยวข้องทั้งกาย ใจ และจิตสังคม จากกิจกรรมการดำเนินชีวิต (กิจกรรมที่มีคุณค่า มีเป้าหมาย มีความสามารถ และมีความสุข) ซึ่งต้องมีการประเมินเชิงคุณภาพของความเป็นอยู่ที่ดี/ความสุขก่อนและหลังฝึกฝนทักษะชีวิต ตามด้วยการประเมินเชิงคุณภาพสู่เชิงปริมาณด้วยแบบประเมินคุณภาพชีวิตที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพกายและจิต (Physical & Mental Health Related Quality of Life, HRQoL) ดังนั้นในกรณีศึกษาคุณตาคุณยายผู้ยากไร้ ได้มีการปรับสิ่งแวดล้อมทางร่างกายและความสามารถทางร่างกาย ส่งผลให้เกิดจิตใจที่มีความสุขและคุณภาพชีวิตที่สามารถวัดได้ภายหลัง ซึ่งแตกต่างจากกรณีศึกษาที่ต้องส่งเสริมสุขภาพจิต มักมีร่างกายที่พร้อมแล้ว ต้องพัฒนาจิตสังคมให้เกิดความสุขและคุณภาพชีวิตเช่นกัน
