กลุ่มตัวอย่างที่ดีจะต้องเป็นตัวแทนของประชากร
ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง
ประชากร คือ สมาชิกทั้งหมดที่อยู่ในกรอบที่เกี่ยวข้องกับปัญหาวิจัย
กลุ่มตัวอย่าง คือ สมาชิกส่วนหนึ่งของประชากร และกลุ่มตัวอย่างที่ดีนั้นจะต้องเป็นตัวแทนของประชากร โดยความจำเป็นของการใช้กลุ่มตัวอย่างคือมีความเป็นไปได้ในการเก็บข้อมูล มีความประหยัดและมีประสิทธิภาพ
หลักการสุ่มกลุ่มตัวอย่าง
- สมาชิกเป็นตัวแทนที่ดีของประชากร
- มีคุณลักษณะสำคัญเหมือนประชากร
- สมาชิกทุกหน่วยมีโอกาสได้เป็นกลุ่มตัวอย่างเท่ากัน
- กลุ่มตัวอย่างต้องมีขนาดใหญ่เพียงพอ
เทคนิคการสุ่มกลุ่มตัวอย่าง
- อาศัยหลักความน่าจะเป็น (probabilistic sampling) คือ สมาชิกทุกหน่วยมีโอกาสเป็นกลุ่มตัวอย่างเท่ากัน
- ไม่อาศัยหลักความน่าจะเป็น (non-probabilistic sampling) คือ สมาชิกมีคุณสมบัติที่จะเป็นผู้ให้ข้อมูลได้ตรงปัญหาวิจัย สามารถแบ่งได้เป็น
- สุ่มอย่างง่าย คือ ประชากรเป็นเอกพันธ์ สมาชิกทุกหน่วยมีโอกาสเท่าเทียมกัน ใช้การจัดฉลาก ใช้ตารางเลขสุ่ม
- สุ่มเป็นระบบ คือ ประชากรเป็นเอกพันธ์ ประชากรเรียงในบัญชีตามธรรมชาติ / ระบบใด ๆ กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างที่ต้องการ หาระยะห่างโดยนำประชากรตั้งหารด้วยขขนาดตัวอย่าง กำหนดเลขที่เริ่มต้นของตัวอย่าง กำหนดกลุ่มตัวอย่างทั้งหมดเป็น a,a+i,a+2i,...จนครบ
- สุ่มแบบยกกลุ่ม คือ ประชากรอยู่เป็นกลุ่มโดยธรรมชาติในกลุ่มหนึ่งมีความหลากหลายภายในกลุ่ม แต่ระหว่างกลุ่มในประชากรมีความเหมือน ๆ กัน นักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 1 ของโรงเรียนแห่งหนึ่งมี 10 ห้อง ถ้าจัดเข้าห้องตามลำดับการมารายงานตัวห้องละ 30 คน เต็มห้องแล้วขึ้นห้องใหม่ แต่ละห้องมีความหลากหลายในเพศและสติปัญญา ระหว่างห้องเรียนมีความคล้ายคลึงกัน ใช้สุ่มห้องเรียนมา 3 ห้อง ได้นักเรียน 90 คน แต่ละห้องมีความหลากหลายในเพศ และสติปัญญา ระหว่างห้องเรียนมีความคล้ายคลึงกัน การสุ่มแบบยกกลุ่มอาจใช้การสุ่มอย่างง่ายหรือการสุ่มแบบเป็นระบบร่วมด้วย โดยเปลี่ยนหน่วยการสุ่มจากคน มาเป็นห้อง
- สุ่มแบบแบ่งชั้น คือ ประชากรมีความเป้นวิวิะพันธ์โดยธรรมชาติที่แบ่งเป็นชิ้นหรือพวก แต่ละชั้นมีความเป็นเอกพันธ์ต่างชั้นมีความเป็นวิวิธพันธ์ ในการสุ่มต้องการได้ตัวแทนประชากรทุกชั้น หลังจากจัดชั้นแล้วจึงหาวีธีสุ่มอย่างง่ายหรือเป็นระบบก็ได้
- สุ่มแบบหลายชั้น คือ ถ้าปปะชากรมีขอบเขตกว้าง อาจวางแผนสุ่มกลุ่มตัวอย่างจาำกแต่ละพื้นที่ เช่น ถ้าต้องการได้นักเรียน ป.6 ของประเทศไทย อาจจะต้องแบ่งเป็น 6 เขต ตามภูมิภาค แต่ละภาคสุ่ม 1-2 จังหวัด แต่ละจังหวัดสุ่มอำเภอแบบแบ่งชั้นจังหวัดละ 2 อำเภอ แต่ละอำเภอสุ่มมา 2 โรงเรียน เป็นต้น
