ภาวะที่ฟันหลุดออกจากเบ้าฟัน (avulsed teeth)

   เวลาที่เกิดอุบัติเหตุหรือการบาดเจ็บ ในบางครั้งอาจจะมีเรื่องของ ”ฟัน” เข้ามาเกี่ยวข้อง เช่น ฟันบิ่น ฟันหัก ฟันโยก หรือฟันหลุดออกจากเบ้าฟัน  เป็นภาวะฉุกเฉินอย่างหนึ่งที่พบได้ไม่บ่อยนัก ฟันที่หลุดออกมานั้น บางกรณีสามารถนำกลับเข้าไปยึดในเบ้าฟันได้ (replantation) แต่จะต้องมีการดูแลเบื้องต้นที่เหมาะสมและพาผู้ป่วยมาพบทันตแพทย์ในเวลาที่รวดเร็ว ในที่นี้จึงได้นำหลักการดูแลเบื้องต้นเมื่อเกิดภาวะนี้มาให้อ่านกันค่ะ 

  • ถ้าพบฟันหลุดจากเบ้าฟัน ตรวจดูให้แน่ใจว่าเป็น “ฟันแท้” เพราะหากเป็นฟันน้ำนม จะไม่มีการนำกลับไปใส่ในเบ้าฟัน (เนื่องจากอาจทำอันตรายต่อหน่อฟันแท้ได้)
  • ในการหยิบจับตัวฟัน พยายามจับในส่วน “ตัวฟัน” หลีกเลี่ยงการจับส่วน “รากฟัน”
  • หากฟันเลอะสิ่งสกปรก ให้ผ่านน้ำสะอาดประมาณ 10 วินาที แล้วนำฟันกลับเข้าไปใส่ในเบ้าฟันดังเดิม
  • หากไม่สามารถนำฟันใส่กลับในเบ้าฟันได้ ให้เก็บฟันในสารตัวกลางที่เหมาะสม ได้แก่ นม น้ำเกลือ น้ำลาย (อมไว้ที่ข้างแก้มของผู้ป่วย)
  • พาไปพบทันตแพทย์ให้เร็วที่สุด

ทั้งนี้จะต้องอธิบายผู้ป่วยหรือผู้ปกครองให้เข้าใจ การใส่ฟันกลับคืนเบ้าฟันอาจประสบความสำเร็จหรือล้มเหลวได้เนื่องจากปัจจัยหลายอย่าง เช่น ระยะเวลาที่ฟันอยู่นอกช่องปาก,สารตัวกลางที่ใช้แช่ฟัน, พัตนาการของฟัน(ปลายรากปิดหรือเปิด) บางกรณีอาจจะต้องทำการรักษาคลองรากฟันหลังจากนั้น

avulsion

ที่มา Guidelines for the management of traumatic dental injuries. ll. Avulsion of permanent teeth, Dental truamatology 2007;23;130-136

ภาพจาก http://www.dentaltraumaguide.org/Permanent_Avulsion_Description.aspx

http://www.iadt-dentaltrauma.org/2011/

ธัญญารัตน์