เพลงไทยสากลที่ดัดแปลงทำนองตะลุงมีหลายเพลง แต่ที่ตั้งชื่อบ่งชี้ทำนองตะลุงได้แก่เพลงกราวตะลุงและเพลงตะลุงเข้ากรุง สำหรับเพลงไทยสากลจังหวะตะลุงนั้นมีมาก
 
เพลงตะลุงและจังหวะตะลุง 
 
๑. ตะลุงเป็นทั้งทำนองไทยและจังหวะไทย
๒. ตะลุง ถ้าสะกดว่า “ตลุง” จะเป็นคำซึ่งไม่มีอยู่ในสารบบคำไทยของราชบัณฑิตยสถาน
๓. ตะลุงซึ่งเป็นทำนองเพลงไทยนั้น ดั้งเดิมเป็นเพลงพื้นเมืองภาคใต้ซึ่งมาจากเพลงหนังตะลุงและเพลงมโนห์รา (หรือมโนห์ราชาตรีซึ่งก็คือละครชาตรีเรื่องมโนห์ราของภาคใต้ที่มีเอกลักษณ์แตกต่างไปจากละครของภาคกลาง) บรรเลงด้วยเครื่องดนตรีหนังตะลุงหรือมโนห์รา (ปี่นอก ซอด้วง ซออู้ กลองทัด ฉิ่ง ทับและฆ้องโหม่ง) ต่อมานักดนตรีไทยภาคกลางนำเพลงตะลุงมาปรับปรุง (หรือแต่งใหม่) เล่นรวมอยู่ในเพลงสิบสองภาษา เรียกว่าออก “ภาษาตะลุง” ตัวอย่างเช่นเพลงกราวตะลุงหรือเพลงบ้องตัน เป็นต้น ส่วนที่แต่งใหม่เช่นเพลง “นครศรีธรรมราช” ครูบุญยงค์ เกตุคง (พ.ศ. ๒๔๖๓-๒๕๓๙ ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง ดนตรีไทย พ.ศ. ๒๕๓๑) แต่งจากเพลงชั้นเดียวไม่ทราบชื่อซึ่งอยู่ท้ายเพลงชาตรีในชุดสิบสองภาษาและเรื่องนางหงส์ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๐ ทำนองเพลงมีสำเนียงตะลุงของทางใต้
 
 
๔. ตะลุงซึ่งเป็นจังหวะไทยนั้น เป็นจังหวะลีลาศที่คนไทยคิดขึ้นเอง เรียกว่า “ตะลุงเทมโป้ (TALOONG TEMPO)” หรือที่เรียกกันสั้นๆว่าจังหวะ “ตะลุง” เป็นจังหวะลีลาศประเภทเบ็ดเตล็ดที่คนไทยคิดประดิษฐ์ขึ้น โดยบรมครูทางด้านดนตรีท่านหนึ่ง คือ ครูล้วน ควันธรรม ได้เรียบเรียงเสียงประสาน และแต่งเพลงในจังหวะตะลุงไว้มากมายหลายเพลง โดยดัดแปลงจากทำนองดนตรีของชาวไทยภาคใต้ ที่ประกอบการแสดงหนังตะลุงให้เป็นจังหวะดนตรีสากลขึ้น และครูสง่า ล้อมวงศ์พาณิชย์ เป็นผู้คิดรูปแบบการเต้นจังหวะตะลุงขึ้น
 
 
เพลงไทยสากลที่ดัดแปลงทำนองตะลุงมีหลายเพลง แต่ที่ตั้งชื่อบ่งชี้ทำนองตะลุงได้แก่เพลงกราวตะลุงและเพลงตะลุงเข้ากรุง
 
เพลงกราวตะลุง
 
เพลงกราวตะลุงดัดแปลงทำนองเพลงกราวตะลุงหรือเพลงบ้องตัน ซึ่งเป็นเพลงออกภาษาตะลุง ยังไม่มีข้อมูลผู้แต่ง
 
"จำกูจะไป ให้มันถึงเรือน ไปเตือนบ้องตัน มันทำเฉยแหะ... อ๋อ... ทำเฉย ไปเตือนบ้องตัน มันทำเฉยแหะ...
รีบมองบ้องตัน ให้มันฝันเห็น จะกระโดดโลดเต้น เอามือตีแปะ...
ฝ่ายว่าบ้องตัน... เสียขวัญตื่นนอน... พาเมียรีบจร... ลงจากเคหา... ถือหอกกำยำ... ด้ามยาวสามวา... เข้าดงพงป่า... จะไปหาเนื้อทราย ...
เสียงนกร้องบอก หัวกระรอกเสื่อกก บ้องตันแลพก ร้องเรียกอี้ยาย...อ้อ...เรียกอี้..... บ้องตันแลพก ร้องเรียกอี้ยาย...
เสียงนกบอกเหตุ กูสังเกตมาก็หลาย คงจะพบเสือร้าย ยายจงระวังตัว...
ถ้ามันโงกเข้ามา... อย่าช้าอี้ยาย... จงยึดบั้นท้าย... กูไว้อย่ากลัว... กูจะแทงด้วยหอก... ให้มันกลอกหัว... จะได้พาตัว... ไปถวายเจ้านาย..."
 
 
เพลงตะลุงเข้ากรุง
 
เพลงตะลุงเข้ากรุง คำร้องโดยสมศักดิ์ เทพานนท์ ดัดแปลงทำนองเพลงนครศรีธรรมราช (หรือเพลงตะลุง) ของครูบุญยงค์ เกตุคง
 
“สั่งเสียเมียเสียจวนรุ่ง จะรีบเข้ากรุงมุ่งไปซื้อทอง สั่งเสียเมียเสียตะวันส่อง จะรีบไปจองจ้องตีตั๋ว จู๋จี๋กับเมียเสียจนบ่าย แหมมันวุ่นวาย มันวุ่นวาย ไม่สบายทั้งตัว เออ ตาก็มัวมืดหน้า
เฝ้าชวนเมียเสียจนค่ำ เมียก็เจ้ากรรมช่างทำเฉยชา ไหว้วอนเมียเสียพระจันทร์จ้า จะพาแก้วตาเที่ยวกรุงศรี ซี้เซ้าเฝ้าเมียเสียจนตัวสั่น มะไปด้วยกันไปด้วยกัน เที่ยวเมืองกรุงซักที เออคงสุขีดีแน่”

 
สำหรับเพลงไทยสากลจังหวะตะลุงนั้นมีมาก เช่น

 

  • ตะลุงสากล คำร้องโดยสมศักดิ์ เทพานนท์ ทำนองโดยเอื้อ สุนทรสนาน (เลิศ ประสมทรัพย์ ขับร้อง) http://www.youtube.com/watch?v=tUmaKgT658g
 
“โหน่งเนง โหน่งแกละ นี่แหละเสียงเพลงชาวใต้ ตะลุงเป็นของคนไทย มาแปลงเปลี่ยนไปเป็นสากล
ฉิ่งฉับ กรับโหม่ง เท่งมงฆ้องกลองมาปน บรรเลงเพลงสากล คิดค้นเต้นรำแบบใหม่
อ่ออองเอ๋ย พวกเรา เสียงเพลงตะลุงเย้ายวนใจ ช่วยกันเผยแพร่ไปให้โลกชม
เพลงเอยชาวใต้ คนไทยนี้ควรนิยม ฝรั่งไทยมาได้เริงรมย์ ชื่นชมตะลุงสากล”
 
  • ตะลุงพระมะเหลเถไถ คำร้อง คุณสุวรรณ (ซึ่งเป็นผู้แต่งเรื่องพระมะเหลเถไถ) ทำนอง เวศ สุนทรจามร (เลิศ ประสมทรัพย์ ขับร้อง) http://www.youtube.com/watch?v=J1vk2GLrBSw&feature=related
 
“(ช) เมื่อเอย เมื่อนั้น
(หมู่ ญ) เมื่อเอย เมื่อนั้น
(ช) พระมะเหลเถไถมะไหลถา
(หมู่ ญ) พระมะเหลเถไถมะไหลถา
(ช) สถิตยังแท่นทองกะโปลา
(หมู่ ญ) สถิตยังแท่นทองกะโปลา
(ช) สุขาปาลากะเปเล
(หมู่ ญ) สุขาปาลากะเปเล
(ช) วันหนึ่งพระจึงมะหลึกตึก
(หมู่ ญ) วันหนึ่งพระจึงมะหลึกตึก
(ช) มะเหลไถไพรพรึกมะรึกเข
(หมู่ ญ) มะเหลไถไพรพรึกมะรึกเข
(ช) แล้วจะไปเที่ยวชมมะลมเต
(หมู่ ญ) แล้วจะไปเที่ยวชมมะลมเต
(ช) มะโลโตโปเปมะลูตู
(หมู่ ญ) มะโลโตโปเปมะลูตู
(ช) ตริแล้วพระมะเหลจึงเป๋ปะ
(หมู่ ญ) ตริแล้วพระมะเหลจึงเป๋ปะ
(ช) มะเลไถไคลคละมะหรูจู๋
(หมู่ ญ) มะเลไถไคลคละมะหรูจู๋
(พร้อม) จรจรัลตันตัดพลัดพลู ไปสู่ปราสาทท้าวโปลา”
 
 
“(ช) พี่มาพระประแดงหมาย มาแหล่งมอญ เที่ยวเดินเลาะซอกซอนเสีย จนอ่อนใจ
(ญ) แน่ะทำมองชอบกลใคร่เจอะคนผู้ใด
(ช) น้องพี่มอญหรือไทยดวงใจจงบอกมา
(ญ) แปลกจริงถามอะไรฉัน ไทยแน่นอน
(ช) แต่มีเชื้อชาติมอญหรือ ไรแก้วตา
(ญ) ก็มีตามตระกูลที่ไพบูลย์สืบมา เชื้อชาติมอญทุกคราวิญญาเป็นชาติไทย
(ช) ยินดี ยินดี ที่มีชาติเชื้อ เชื้อมอญทั้งเครือพี่ยอมเชื่อขวัญใจ
(ญ) เออ หนอมาถาม มาถามทำไม
(ช) เพราะปองต้องใจใฝ่หาคนมอญ
(ญ) อย่ามาเลี้ยวเกี้ยวกันฉัน ไม่ชอบคุณ
(ช) พี่ชวนน้องได้บุญหนุน เธอแน่นอน
(ญ) ไม่ยอมมีเมตตาเที่ยวลามพาปากบอน
(ช) ขอโปรดจงสังวรณ์ชวนมอญซ่อนผ้ากัน”
 
วิพล นาคพันธ์
๒ มิถุนายน ๒๕๕๔