ความสำคัญของปัญหา
ผู้เขียนวิทยานิพนธ์ได้จัดประเด็นความสำคัญของปัญหาในการศึกษาวิทยานิพนธ์ฉบับนี้โดยสามารถที่จะแบ่งความสำคัญของปัญหาออกเป็น 3 ประเด็นที่สำคัญ ดังนี้
1. ความสำคัญต่อตัวเจ้าของปัญหาผู้ประสบความไร้รัฐ
เมื่อพิจารณาถึงความสำคัญของทะเบียนประวัติในแง่มุมของตัวเจ้าของปัญหาผู้ประสบความไร้รัฐแล้วนั้น พบว่าทะเบียนประวัติเป็นกลไกสำคัญที่ทำให้เกิดการขจัดความไร้รัฐให้กับมนุษย์ผู้ประสบปัญหาไร้รัฐ อันจะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงคุณภาพชีวิตของมนุษย์ได้ เนื่องจากว่าได้ทำให้จากคนที่ไร้รัฐ หรือคนที่ไม่มีเลขประจำตัว 13 หลัก หรือคนไม่มีเอกสารพิสูจน์ทราบตัวบุคคล กลายเป็นคนมีรัฐเจ้าของตัวบุคคล เป็นคนมีเลขประจำตัว 13 หลัก และมีทะเบียนประวัติเป็นเอกสารพิสูจน์ทราบตัวบุคคล และทำให้สามารถเข้าถึงสิทธิขั้นพื้นฐานได้ ในกรณีที่สิทธิขั้นพื้นฐานนั้นจะต้องมีเอกสารแสดงตนในการเข้าถึงสิทธินั้น อาทิ สิทธิในหลักประกันสุขภาพ สิทธิในทรัพย์สิน เช่น การเปิดบัญชีธนาคาร
และเมื่อมนุษย์ที่ประสบปัญหาความไร้รัฐ ได้รับการแก้ไขโดยการขจัดความไร้รัฐ และกลายเป็นคนมีรัฐเจ้าของตัวบุคคลแล้ว และเป็นพยานหลักฐานที่รับรองจุดเกาะเกี่ยวระหว่างบุคคลผู้นั้นกับรัฐไทย อันจะทำให้บุคคลผู้นั้นได้รับการพัฒนาสถานะต่อไป ซึ่งการพัฒนาสถานะบุคคลของผู้นั้น นั่นก็คือ การขจัดปัญหาความไร้สัญชาติ เราอาจกล่าวได้ว่า การขจัดปัญาความไร้รัฐนั้นเป็นก้าวแรกสู่การแก้ไขปัญหาความไร้สัญชาติ ซึ่งปัญหาความไร้สัญชาตินั้นเป็นปัญหาที่แก้ไขได้ยากยิ่งกว่า เพราะว่ารัฐทุกรัฐย่อมมีอำนาจอธิปไตยในการกำหนดสิทธิในสัญชาติของประชากรภายในรัฐ อีกทั้งยังขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของบุคคลผู้นั้นเองว่าจะมีสิทธิ อันสามารถที่จะใช้สิทธิในสัญชาติของรัฐใดรัฐหนึ่งนั้นได้มากน้อยเพียงใด
แต่ถ้าหากว่าตัวเจ้าของปัญหาผู้ประสบความไร้รัฐไม่ได้รับการขจัดปัญหาความไร้รัฐเสียก่อนแล้ว การขจัดปัญหาความไร้สัญชาติก็ยากที่จะเป็นไปได้ และส่งผลต่อการดำรงชีวิตประจำวันของมนุษย์ผู้ไร้รัฐ ทำให้คุณภาพชีวิตของคนไร้รัฐด้อยลงไป รวมทั้งไม่สามารถที่จะพัฒนาคุณภาพชีวิตได้อย่างเต็มศักยภาพ และความสามารถ เพราะไม่อาจใช้สิทธิทางบุคคลได้อย่างมีประสิทธิภาพ กลายเป็นคนด้อยโอกาสในสังคมยุคปัจจุบันนำไปสู่ความไม่มั่นคงในชีวิตของมนุษย์ และส่งผลกระทบต่อความไม่มั่นคงของรัฐ
นอกจากนี้ การศึกษาในเรื่องของคนในทะเบียนประวัติตามกฎหมายทะเบียนราษฎรไทยนั้น มีความสำคัญต่อตัวเจ้าของปัญหาผู้ประสบความไร้รัฐเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะในเรื่องของความรู้และความเข้าใจในสิทธิที่กฎหมายได้รับรองไว้ โดยเฉพาะเรื่องความเป็นผู้ทรงสิทธิในทะเบียนประวัติอันจะทำให้สามารถเข้าสู่ทะเบียนประวัติได้ และการออกจากทะเบียนประวัติ เพราะถ้าหากว่าตัวเจ้าของปัญหาไม่มีความรู้ความเข้าใจก็จะทำให้ผู้ที่ทรงสิทธิไม่ได้ใช้สิทธิในการเข้าทะเบียนประวัติ หรือไม่สามารถที่จะพัฒนาสถานะบุคคลอันจะทำให้ออกจากทะเบียนประวัติได้ หรืออาจถูกสวมสิทธิ หรือผู้ที่ไม่มีสิทธิแต่ได้รับการบันทึกในทะเบียนประวัติโดยทุจริต ซึ่งก็จะตกเป็นเหยื่อในกระบวนการทุจริตคอรัปชั่นได้
2. ความสำคัญต่อประเทศไทย
สำหรับความสำคัญของการศึกษาวิทยานิพนธ์ฉบับนี้ต่อประเทศไทยนั้น สามารถพิเคราะห์ได้ดังนี้คือ
เนื่องจากว่าโดยกฎหมายระหว่างประเทศที่ประเทศไทยผูกพันแล้ว อาทิ ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน หรือกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองนั้น ได้มีข้อบทที่กำหนดให้รัฐสมาชิกทุกรัฐมีหน้าที่ที่จะต้องรับรองสิทธิในการรับรองสถานะบุคคล จะทำให้คนตกเป็นคนไร้รัฐมิได้ ซึ่งอันที่จริงแล้วรัฐไทยได้ดำเนินการรับรองสิทธิในการรับรองสถานะบุคคลให้กับมนุษย์ทุกคนภายในรัฐ และได้มีกฎหมายเกี่ยวกับการบันทึกมนุษย์ทุกคนภายในรัฐไว้ในระบบการทะเบียนราษฎรมาตั้งแต่อดีตแล้ว และก่อนที่ประเทศไทยจะผูกพันตามกฎหมายระหว่างประเทศเสียอีก แต่ ณ ปัจจุบันนี้ประเทศไทยก็ยังมีปัญหาเกิดขึ้นในทางปฏิบัติอันเนื่องมาจากความไม่มีประสิทธิภาพในการบังคับใช้กฎหมายของประเทศไทย เหตุเพราะการไม่ปฏิบัติตามกฎหมายของเจ้าหน้าที่ของรัฐผู้ที่มีหน้าที่รับผิดชอบ จึงยังคงทำให้คนตกเป็นคนไร้รัฐอีกเป็นจำนวนมาก ซึ่งในประเด็นนี้ ส่งผลให้ประเทศไทยถูกกล่าวหาว่าละเมิดสิทธิมนุษยชนดังกล่าวหลายต่อหลายครั้งในประชาคมระหว่างประเทศ โดยเฉพาะในคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนขององค์การสหประชาชาติ (Human Rights Committee) อันจะส่งผลเสียหายต่อภาพลักษณ์ของประเทศไทยในประชาคมระหว่างประเทศ
นอกจากนี้การบันทึกมนุษย์ทุกคนที่อาศัยอยู่จริงภายในรัฐจะทำให้ประเทศไทยได้ทราบจำนวนประชากรที่แน่นอน อันจะสามารถกำหนดยุทธศาสตร์การบริหาร และการพัฒนาประเทศ รวมทั้งวางแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ และทำให้การจัดสรรงบประมาณ การจัดการทรัพยากรธรรมชาติ รวมถึงรัฐสวัสดิการ และสาธารณูปโภคภายในรัฐสอดคล้องกับสภาพความเป็นจริง อีกทั้งทำให้การจัดเก็บภาษีทางตรงได้อย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วยซึ่งส่งผลดีต่อระบบเศรษฐกิจการเงินการคลังในรัฐ เพื่อนำมาพัฒนาประเทศ และฝ่ายบริหารประเทศสามารถที่จะใช้ทะเบียนประวัติเป็นฐานข้อมูลในการควบคุมคนที่มีปัญหาสถานะบุคคลที่เป็น Unknown Person และทราบจำนวนประชากรคนไร้รัฐไร้สัญชาติ รวมถึงการทบทวนนโยบายการบริหารงานของภาครัฐที่ทำให้คนตกเป็นคนไร้รัฐเป็นจำนวนมากในประเทศไทย
ประการต่อมาในเรื่องของฐานข้อมูลประชากรนั้นได้ถูกนำไปโยงกับความมั่นคงแห่งรัฐ เนื่องจากทะเบียนประวัติเป็นฐานข้อมูล ที่รวบรวมข้อมูลของบุคคล ทั้งชื่อ นามสกุล ภูมิลำเนา ถิ่นที่อยู่ ข้อมูลการย้ายถิ่นฐาน ข้อมูลการเกิด และข้อมูลการตาย ซึ่งล้วนแต่เป็นประโยชน์ในการระบุตัวอาชญากร และติดตามตัวผู้กระทำความผิดมาลงโทษได้ทั้งสิ้น นอกจากนี้แล้วยังสามารถที่วางมาตรการเพื่อป้องกัน แก้ไขและควบคุมโรคติดต่อร้ายแรงต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นภายในรัฐได้ ถ้าหากว่าคนในทะเบียนประวัติป่วยด้วยโรคติดต่อร้ายแรง จะเห็นได้ว่าการบันทึกคนไว้ในทะเบียนประวัตินั้นมิใช่อุปสรรคต่อความมั่นคงแห่งรัฐ แต่การที่ไม่บันทึกคนในระบบการทะเบียนราษฎร กลับเป็นอุปสรรคสำคัญต่อความมั่นคง
ประการสุดท้ายที่สำคัญก็คือ การบันทึกคนในทะเบียนประวัติเป็นการลดความเหลื่อมล้ำของคนในสังคมไทย เนื่องจากว่าการตกเป็นคนไร้รัฐไร้สัญชาติทำให้กลายเป็นคนที่ด้อยโอกาสในสังคมไทย ไม่สามรถที่จะพัฒนาคุณภาพชีวิตของตนได้ จึงเกิดความเหลื่อมล้ำของคนในสังคม การจัดทำทะเบียนประวัติจึงทำให้มนุษย์ภายในรัฐได้มาซึ่งสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน และปรากฏตัวตนในสายของรัฐไทย มิฉะนั้นแล้ว หากเกิดความเหลื่อมล้ำในสังคมไทยมากขึ้น อันทำให้ประชากรบางส่วนมีความไม่มั่นคง ก็จะส่งผลให้ความมั่นคงของประเทศมีความไม่มั่นคง แต่ถ้าหากลดความเหลื่อมล้ำในสังคมไทยได้ และทำให้คนที่อาศัยอยู่ภายในรัฐสามารถที่จะพัฒนาคุณภาพชีวิต และศักยภาพของตนเองได้ คนเหล่านี้ก็จะทำให้ประเทศชาติพัฒนาก้าวหน้า และสร้างความมั่นคงให้กับประเทศชาติ อีกทั้งคนกลุ่มนี้ส่วนใหญ่เป็นกำลังสำคัญในการผลิตเพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศไทย และส่วนหนึ่งทำคุณประโยชน์ให้กับประเทศไทย จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องรับรองความมีตัวตนทางกฎหมายของคนกลุ่มนี้ไว้ในทะเบียนราษฎร
3. ความสำคัญต่อภูมิภาคอาเซียน
เมื่อประชากรภายในรัฐมีความมั่นคง และประเทศต่าง ๆ มีความมั่นคงแล้ว ก็จะส่งผลต่อความมั่นคงในภูมิภาคอันเป็นประโยชน์ต่อการรวมกลุ่มเศรษฐกิจของประเทศในภูมิภาค เสริมสร้างให้เกิดประชาคมอาเซียน ASEAN Community อย่างเข้มแข็ง และส่งเสริมให้เกิดการเคลื่อนย้ายเสรีของประชาชนภายในภูมิภาคตามวัตถุประสงค์ของประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (ASEAN Economic Community-AEC) ซึ่งเป็นหนึ่งในสามเสาหลัก (pillars) ของประชาคมอาเซียน เพราะถ้าหากว่ามีคนไร้รัฐ หรือไร้เอกสารพิสูจน์ทราบตัวบุคคล ภายในภูมิภาคนี้เป็นจำนวนมาก การที่จะชี้เฉพาะเจาะจงตัวบุคคล (Identification) ก็เกิดขึ้นไม่ได้ ซึ่งจะส่งผลต่อความมั่นคงของประเทศในภูมิภาคนี้ทั้งหมด เมื่อเป็นเช่นนี้แล้วการเคลื่อนย้ายเสรีของประชาชน และแรงงานก็เป็นไปไม่ได้ ส่งผลกระทบต่อการเคลื่อนย้ายสินค้า บริการ การลงทุน และเงินทุนอย่างเสรี และเป็นอุปสรรคต่อการรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจเป็นตลาดเดียวในภูมิภาค
ดังนั้น การศึกษาในเรื่องของ “คนในทะเบียนประวัติตามกฎหมายทะเบียนราษฎรไทย” จึงมีความจำเป็น และสำคัญยิ่ง เนื่องจากว่าในปัจจุบันนี้ปัญหาความไร้รัฐของมนุษย์ยังคงมีอยู่ และจะยิ่งทวีความรุนแรงมากขึ้น จนทำให้มีคนไร้รัฐในประเทศไทยเป็นจำนวนมาก และในเรื่องของทะเบียนประวัตินั้น ก็ยังมิได้มีการค้นคว้าอย่างจริงจังและเป็นระบบภายในประเทศไทย จึงต้องสร้างความเข้าใจและความชัดเจนกับสังคมไทยต่อปรากฏการณ์ที่เป็นปัญหาอันเกิดขึ้นในสังคมอย่างถ่องแท้ เพราะว่ายังมีความไม่เข้าใจของคนในสังคมอีกเป็นจำนวนมากในเรื่องของคนในทะเบียนประวัติตามกฎหมายทะเบียนราษฎรไทย จึงทำให้ปัญหาความไร้รัฐของมนุษย์มิได้รับการเยียวยาแก้ไขเสียที และยังคงทำให้คนตกเป็นคนไร้รัฐอยู่ตลอดเวลา รวมถึงการเข้าไม่ถึงสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน เพียงเพราะความไม่เข้าใจในเรื่องของคนในทะเบียนประวัติตามกฎหมายทะเบียนราษฎรไทยของเจ้าหน้าที่ของรัฐ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องที่มีหน้าที่รับผิดชอบ นอกจากนี้ยังเป็นการทำให้สังคมไทยได้ตระหนักถึงความสำคัญของคนในทะเบียนประวัติตามกฎหมายทะเบียนราษฎรไทย อันสามารถที่จะสร้างองค์ความรู้ในการจัดการประชากร โดยการแก้ไขปัญหาของผู้ที่มีปัญหาสถานะบุคคลด้วยทะเบียนประวัติตามกฎหมายทะเบียนราษฎรไทยได้ เป็นการสร้างวิธีปฏิบัติทางกฎหมายเพื่อให้การช่วยเหลือประชาชน
