ข้อมูลลิงป่า

ลิงป่าเขาใหญ่ พฤติกรรมเปลี่ยนไป

อำนวย อินทรักษ์ / ศักดา วันยะนา กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช

อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ เป็นอีกแห่งหนึ่งที่ผู้คนชอบไปเที่ยวพักผ่อนหย่อนใจ เพราะอยู่ใกล้เมือง เดินทางสะดวก ถนนหนทางดี

ที่สำคัญคือเขาใหญ่มีชื่อเสียงดีเด่นดัง เป็นป่าสมบูรณ์ มีพืชพันธุ์ไม้ใหญ่น้อยเขียวชะอุ่มร่มครึ้มตลอดทั้งปี ต้นไม้ใหญ่ยักษ์แข่งกันสูงเสียดฟ้า อากาศสะอาดใส ไม่มีฝุ่นละอองเขม่าควันพิษ เย็นสบายหายใจได้เต็มปอด จนไม่น่าเชื่อว่าเราจะรักษาป่าใหญ่ใกล้เมืองมีชุมชนล้อมรอบไว้ได้ดีขนาดนี้

พอเข้าเขตเขาใหญ่ก็จะพบกับสัตว์ป่าอย่างเก้ง กวาง เดินเล็มหญ้าหากินที่สองข้างทาง คนไปเที่ยวก็รู้สึกตื่นเต้นยินดี บางทีก็เจอขี้ช้างกองเรี่ยราดตามถนน หรือบางครั้งจะเอ๋กับช้างป่าตัวเป็นๆ ก็ยิ่งตื่นเต้นเข้าไปใหญ่ คล้ายกับกำลังท่องไปในสวนสัตว์เปิดอันกว้างใหญ่ไพศาล

อีกทั้งยังเจอกับลิงฝูงใหญ่ที่ออกจากป่า หลังการหาอาหารกินจนอิ่มแล้ว มานั่งพักผ่อนและหยอกล้อเล่นกัน หาเห็บหาเหาให้กันตามประสาลิง บางคนอาจครึ้มคิดไปว่า มันมาต้อนรับ ทำนองเวลคัมทูเขาใหญ่ไปโน่นเลย

แต่ด้วยความเมตตาปรานี ซึ่งมีอยู่ในจิตใจของคนไทยทั่วไป (แต่ผิดกาลเทศะ) หลายคนเอาอาหารที่เตรียมมากิน ออกแบ่งปันแจกจ่ายให้ลิงป่าได้กินเป็นทาน ฝูงลิงพอเห็นอาหารก็จะกรูเข้ามาแย่งกันรับให้ได้สักชิ้นหนึ่ง

แต่พอมันได้ลองชิมอาหารรสชาติดีเลิศที่คนโยนให้ อย่างข้าวเกรียบ หรือขนมกรุบกรอบรสหวานเค็มมัน เงาะรสหวาน หรือมะม่วงหวานกรอบ กล้วยสุกที่ไม่มีเมล็ดเหมือนกล้วยป่า ซึ่งเป็นของอร่อยลิ้นทั้งนั้น รสชาติต่างจากที่มันกินอยู่ในป่าทุกเมื่อเชื่อวัน มันก็ติดใจในรสอาหารอย่างใหม่ที่ไม่เคยกินนั้น


พอถึงวันหยุดเสียงรถยนต์แล่นกันเต็มเขาใหญ่ ลิงมันก็จะแห่กันมารอรับอาหารอีก คล้ายกับจะรู้ว่าวันนี้มีคนมาเที่ยวกันอีกแล้ว และจะมีอาหารแปลกๆ กิน มันก็เลยมารอขอส่วนบุญอยู่ที่ 2 ข้างทาง

มองในแง่หนึ่ง ลิงทำให้คนไปเที่ยวป่ารู้สึกดีมีสีสัน เพราะมันเป็นสัตว์ป่า ซึ่งไม่ค่อยจะได้เห็นมันอยู่ในป่า เคยเห็นมันแต่ในกรงของสวนสัตว์ พอมาเจอตัวเป็นๆ เข้าอย่างนี้ ก็รู้สึกว่าเป็นธรรมชาติแท้ๆ น่าตื่นเต้นยินดียิ่งนัก

ทั้งที่ป้ายของอุทยานฯ ปักไว้ข้างทางชัดเจนว่า "ห้ามให้อาหารลิง หากฝ่าฝืนมีโทษปรับหนึ่งพันบาท"

บางคนก็นึกสงสัย และบ่นว่าห้ามทำไม การให้อาหารสัตว์ป่าไม่ได้ทำร้ายรังแกมันสักหน่อย

บางคนก็บ่นพึมพำว่าราชการนี่ทำอะไรแปลกๆ

ทั้งที่ห่อขนมที่ลิงกินข้างในหมดแล้ว ตกหล่นเรี่ยราดขาวโพลนตาม 2 ข้างทาง ซึ่งมีให้เห็นอยู่เสมอๆ เขาก็ไม่ได้สนใจ

อยากให้เขาเห็นว่า ขนมที่เขาโยนให้ลิงทั้งถุง ด้วยความเอ็นดูลิงนั้น พอลิงมันกินขนมข้างในหมด มันก็ไม่ได้เอาถุงพลาสติกไปทิ้งลงถังขยะ

เหตุการณ์ต่อมา พอเก้งหรือกวางมาเจอถุงพลาสติกที่มีกลิ่นและรสเค็มหวานมันของขนมติดอยู่ มันก็จะกินถุงนั้นเข้าไปและทำให้ถึงตาย กรณีนี้เกิดขึ้นมาแล้วอยู่บ่อย เจ้าหน้าที่พบซากกวางป่า พอผ่าพบภายในกระเพาะกวางมีถุงพลาสติกก้อนกลมเท่าลูกมะพร้าว


ส่วนผลที่เกิดขึ้นกับตัวลิงเองก็มีให้เห็นบ่อยๆ อย่างรถคันหนึ่งแง้มกระจกโยนเศษอาหารให้ ฝูงลิงที่รออยู่ 2 ข้างทางก็จะกรูกันเข้าหาอาหารนั้นอย่างไม่คิดชีวิต เพื่อเป็นผู้มีชัยได้อาหารรสเลิศจากคน แต่มันคงจะเห็นแต่อาหารที่ปลิวออกมาจากกระจกรถเท่านั้น ไม่เห็นรถอีกคันที่กำลังแล่นสวนพ้นโค้งมา เลยโดยชนตายกลางถนน เหตุการณ์ทำนองนี้เกิดขึ้นบ่อยมาก

จากการให้อาหารลิงของคน ทำให้ทุกวันนี้พฤติกรรมของลิงเขาใหญ่เปลี่ยนไป

ศ.ดร.พิไล พูนสวัสดิ์ อาจารย์มหาวิทยาลัยมหิดล ผู้ทำวิจัยนกเงือกที่เขาใหญ่มาแล้วกว่า 20 ปี ทำให้รู้ถึงพฤติกรรมของลิงกังแห่งเขาใหญ่เป็นอย่างดี บอกว่าธรรมชาติลิงมีนิสัยซุกซน อยู่ไม่เป็นสุข ปกติอยู่และหากินกันเป็นฝูงใหญ่ บางฝูงนับได้เกือบร้อยตัว พอเคลื่อนขบวนไปเจอต้นไม้ที่มีผลสุก มันก็จะแห่กันขึ้นทั้งฝูงไปเก็บกินผลไม้นั้น

โดยจะใช้วิธีเด็ดผลไม้มาทั้งพวง แล้วเลือกกินแต่ผลสุกได้ที่แล้วเท่านั้น ลูกที่สุกบ้างไม่สุกบ้างก็โยนทิ้งไป เพราะมีของกินอย่างเหลือเฟือ มองดูเหมือนกินทิ้งกินขว้าง กินไปหยอกล้อเล่นหรือทะเลาะต่อสู้กันไป เลยมีผลไม้สุกหล่นเกลื่อนกลาดที่ใต้ต้นนั้น

ผลไม้สุกเหล่านี้มีวิตามินหลายชนิด ที่ฝูงลิงทิ้งขว้าง หรือร่วงหล่นหลุดมือลิงลงมา จะเป็นอาหารอันโอชะของบรรดาสัตว์ป่าที่อยู่พื้นล่างที่ต้องการวิตามินจากผลไม้สุกนั้นเหมือนกัน ไม่ว่าจะเป็นเก้ง กวาง กระทิง เม่น หมู เลียงผา

สัตว์ป่าพวกนี้จึงอาศัยเศษส่วนบุญจากลิงเป็นผู้หาให้ ลิงคือผู้มีพระคุณต่อสัตว์ป่าเหล่านั้น เปรียบเป็นผู้มีเกียรติ

ทว่าสถานการณ์ปัจจุบัน พอลิงเลิกหาอาหารป่า หันมารอรับอาหารจากคนที่มาเที่ยวเขาใหญ่ มันก็เปลี่ยนจากผู้มีเกียรติ มาเป็นขอทานในชั่วพริบตา

ยิ่งไปกว่านั้น เมื่อลิงได้ลิ้มลองขนมกรุบกรอบรสเค็มหวานมัน จากคนเที่ยวบ่อยๆ เข้า ก็ติดในรสชาตินั้น อยากกินอยู่ร่ำไป สิ่งที่ตามมาคือมันจะพยายามหาอาหารอร่อยอย่างนั้นต่อไป เพราะรู้เสียแล้วว่าอาหารรสอร่อยลิ้นนั้นมีอยู่ที่คน

ทำให้เดี๋ยวนี้ลิงเข้ามาขโมยอาหารตามบ้านพักของเจ้าหน้าที่ และนักท่องเที่ยว และทำท่าว่าเหตุการณ์ลิงขโมยของตามบ้านพักจะหนักขึ้นทุกวัน

ต่อไปอีกไม่นานเกินรอ ลิงป่าเขาใหญ่ก็จะเสียนิสัย เป็นลิงที่ไม่น่ารักอีกต่อไป

ผู้รักธรรมชาติและสัตว์ป่า คงไม่ต้องการได้ชื่อว่าเป็นผู้ทำลายความเป็นธรรมชาติของลิง ทำให้ลิงเปลี่ยนไป และเราก็คงไม่ต้องการเปลี่ยนให้ลิงป่ากลายเป็นลิงเลี้ยงใช่ไหม

ที่มา ข่าวสด