ขอบข่ายและภารกิจการบริหารและจัดการโรงเรียนนิติบุคคล
โรงเรียนนิติบุคคลมีขอบข่ายและภารกิจ 4 ด้าน ดังนี้
1. การบริหารวิชาการ
2. การบริหารงบประมาณ
3. การบริหารงานบุคคล
4. การบริหารทั่วไป
การบริหารวิชาการ ได้แก่ การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา การพัฒนากระบวนการเรียนรู้ การวัดผลประเมินผลและเทียบโอนผลการเรียน การวิจัยเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา การพัฒนาสื่อนวัตกรรมและเทคโนโลยีทางการศึกษา การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ การนิเทศการศึกษา การแนะแนว การศึกษา การพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา การส่งเสริมความรู้ด้านวิชาการแก่ชุมชน การประสานความร่วมมือในการพัฒนาวิชาการกับสถานศึกษาอื่น การส่งเสริมและสนับสนุนงานวิชาการแก่บุคคล ครอบครัว องค์กร หน่วยงานและสถาบันอื่นที่จัดการศึกษา
การบริหารงบประมาณ ได้แก่ การจัดทำและเสนอของบประมาณ การจัดสรรงบประมาณ การตรวจสอบ ติดตามประเมินผลและรายงานผลการใช้เงินและผลการดำเนินงาน การระดมทรัพยากรและการลงทุนเพื่อการศึกษา การบริหารการเงิน การบริหารบัญชี การบริหารพัสดุและสินทรัพย์
การบริหารทั่วไป ได้แก่ การดำเนินงานเลขานุการ งานเลขานุการคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน งานพัฒนาระบบและเครือข่ายข้อมูลสารสนเทศ การประสานและพัฒนาเครือข่ายการศึกษา การจัดระบบการบริหารและพัฒนาองค์กร งานเทคโนโลยีสารสนเทศ การส่งเสริมสนับสนุนด้านวิชาการ งบประมาณ บุคลากรและบริหารทั่วไป การดูแลอาคารสถานที่และสภาพแวดล้อม การจัดทำสำมะโนผู้เรียน การรับนักเรียน การส่งเสริมและประสานงานการศึกษาให้นอกระบบและตามอัธยาศัย การระดมทรัพยากรเพื่อการศึกษา งานส่งเสริมงานกิจการนักเรียน การประชาสัมพันธ์งานการศึกษา งานส่งเสริมสนับสนุนและประสานงานการศึกษาของบุคลกร ชุมชน องค์กร หน่วยงานและสถาบัน สังคมอื่นที่จัดการศึกษา งานประสานราชการกับเขตพื้นที่การศึกษาและหน่วยงานอื่นการจัดระบบควบคุมในหน่วยงาน งานบริการสาธารณะ
จะเห็นได้ว่า ขอบเขตอำนาจหน้าที่ของผู้อำนวยการสถานศึกษามีฐานะเป็นผู้แทนนิติบุคคลแต่ไม่ได้มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการบริหารจัดการศึกษากว้างขวาง เช่นเดียวกับหัวหน้าส่วนราชการระดับกระทรวงทบวงกรม จึงเป็นผลให้ผู้บริหารสถานศึกษาไม่อาจบริหารสถานศึกษาให้มีความอิสระคล่องตัวและมีประสิทธิภาพได้อย่างแท้จริง เพราะอำนาจหน้าที่ในการบริหารจัดการในหลายเรื่อง ยังเป็นอำนาจของหัวหน้าส่วนราชการในระดับกระทรวงทบวงกรมอยู่ ดังนั้นหากจะให้สถานศึกษาบริหารจัดการได้เองอย่างอิสระคล่องตัวเรื่องใดก็ต้องมีการมอบอำนาจในเรื่องนั้นๆ ให้แก่ผู้บริหารสถานศึกษา
การมอบอำนาจ
ในการมอบอำนาจให้ผู้อำนวยการสถานศึกษาซึ่งเป็นผู้แทนของสถานศึกษาที่เป็นนิติบุคคล ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของผู้ดำรงตำแหน่งต่างๆ ซึ่งเป็นเจ้าของอำนาจที่จะมอบมากน้อยเพียงใด
โดยพิจารณาถึงความพร้อมและประสิทธิภาพของสถานศึกษาแต่ละแห่ง โดยมีหลักเกณฑ์ดังนี้
1. หากกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับหรือมติของคณะรัฐมนตรีในเรื่องนั้น มิได้กำหนดเรื่องการมอบอำนาจไว้เป็นอย่างอื่น หรือมิได้ห้ามเรื่องการมอบอำนาจไว้ ผู้ดำรงตำแหน่งนั้นอาจมอบอำนาจให้ผู้ดำรงตำแหน่งอื่นปฏิบัติราชการแทนได้
2. บุคคลต่อไปนี้สามารถมอบอำนาจให้ผู้อำนวยการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานโดยตรงได้แก่
2.1 ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
2.2 เลขาธิการสภาการศึกษา
2.3 เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
2.4 เลขาธิการคณะกรรมการอุดมศึกษา
2.5 เลขาธิการอาชีวะศึกษา
2.6 ผู้อำนวยการสำนัก ผู้อำนวยการสำนักบริหารงานในสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาและใน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการต่างๆหรือผู้ดำรงตำแหน่งเทียบเท่า
2.7 ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ทั้งนี้เป็นไปตามระเบียบที่เลขาธิการคณะกรรมการเขตพื้นที่การศึกษากำหนด
3. ผู้อำนวยการสถานศึกษาอาจมอบอำนาจให้ข้าราชการในสถานศึกษาได้ตามระเบียบที่คณะกรรมการเขตพื้นที่การศึกษากำหนด
4. การมอบอำนาจให้ปฏิบัติราชการแทนต้องเป็นหนังสือ ซึ่งการทำเป็นหนังสือนั้นอาจจะเป็นคำสั่งหรืออาจเป็นบันทึกสั่งการก็ได้
5. ผู้อำนวยการสถานศึกษาที่ได้รับมอบอำนาจในเรื่องนั้นๆ มีหน้าที่ต้องรับมอบอำนาจและปฏิบัติราชการตามที่ได้รับมอบอำนาจนั้นตามวัตถุประสงค์ของการมอบอำนาจและให้เกิดผลดีแก่ทางราชการ จะปฏิเสธไม่รับมอบอำนาจหรือมอบอำนาจให้ข้าราชการในสถานศึกษาคนอื่นปฏิบัติราชการแทนตนอีกต่อหนึ่งไม่ได้ แต่อาจมอบหมายให้ดำเนินการต่างๆโดยอยู่ในความรับผิดชอบ การสั่ง การอนุญาต การอนุมัติของผู้อำนวยการสถานศึกษาในฐานะที่เป็นเจ้าหน้าที่หรือผู้ใต้บังคับบัญชาได้
6. ผู้มอบอำนาจยังมีหน้าที่กำกับติดตามผลการปฏิบัติราชการของผู้รับมอบอำนาจและมีอำนาจแนะนำแก้ไขการปฏิบัติราชการของผู้รับมอบอำนาจได้จนถึงขณะนี้ เลขาธิการคณะกรรมการศึกษาขั้นพื้นฐานได้มอบอำนาจให้ผู้อำนวยการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานหลายเรื่องที่สำคัญพอจะประมวลสรุปได้เช่น
การบริหารงบประมาณ
- มอบอำนาจเกี่ยวกับการพัสดุ
- การรับรองการใช้สิทธิและอนุมัติการเบิกจ่ายค่าเช่าบ้านข้าราชการ
- มอบอำนาจการจัดหาพัสดุตามหลักเกณฑ์การใช้พัสดุที่ผลิตในประเทศไทย
- มอบอำนาจอนุมัติการเบิกจ่ายเงินสวัสดิการเกี่ยวกับการช่วยเหลือบุตร
- มอบอำนาจการเบิกจ่ายเงินสวัสดิการเกี่ยวกับการศึกษาของบุตร
- มอบอำนาจการเบิกจ่ายเงินสวัสดิการเกี่ยวกับการรักษาพยาบาล
- มอบอำนาจการอนุมัติการเบิกค่าใช้จ่ายในการฝึกอบรม
- มอบอำนาจการอนุมัติจ่ายเงินค่ารับรองประเภทอาหารว่างและเครื่องดื่มในการประชุมราชการ
- มอบอำนาจการอนุมัติเบิกจ่ายในการเป็นสมาชิก internet
- มอบอำนาจการอนุมัติเบิกจ่ายเงินรางวัลเกี่ยวกับการสอบ
- มอบอำนาจการอนุมัติเบิกจ่ายค่าดอกไม้เพื่อมอบให้บุคคลต่างๆ ค่าพวงมาลาและพานประดับพุ่มดอกไม้
- มอบอำนาจอนุมัติค่าใช้จ่ายในการจัดงานต่างๆ
- มอบอำนาจการอนุมัติการเบิกจ่ายค่าใช้จ่ายประเภทต่างๆ
- มอบอำนาจการอนุมัติเบิกจ่ายค่าใช้จ่ายในการผลิตรายการและถ่ายทอดสดทางสถานีโทรทัศน์และวิทยุ
- มอบอำนาจการเบิกค่าใช้จ่ายในการจ้างเหมาเอกชนดำเนินงานของส่วนราชการ
- มอบอำนาจอนุมัติเบิกจ่ายค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับค่าบริการและสถานที่
- มอบอำนาจการอนุมัติเบิกค่าใช้จ่ายในการตกแต่งและประดับไฟฟ้าบริเวณอาคารที่ทำการ
- มอบอำนาจการอนุมัติเบิกค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับเครื่องแบบและเครื่องนอน
- มอบอำนาจการอนุมัติเบิกจ่ายค่าใช้วิทยุโทรทัศน์เคลื่อนที่
- มอบอำนาจการอนุมัติเบิกจ่ายเงินงบประมาณในการดำเนินงานของส่วนราชการ
- มอบอำนาค่าจ้างทำเครื่องหมายตอบแทนผู้ช่วยเหลือราชการ
- มอบอำนาจการอนุมัติเบิกจ่ายค่าเช่าและค่าใช้เครื่องถ่ายเอกสาร
- มอบอำนาจอนุมัติให้ข้าราชการและลูกค้าปฏิบัติราชการนอกเวลาปกติ
- มอบอำนาจการใช้สำเนาเอกสารเป็นหลักฐานแทนต้นฉบับที่สูญหาย
- มอบอำนาจการอนุมัติจ่ายเงินค่าโทรศัพท์ ค่าโทรสารและค่าสั่งไปรษณียทัณฑ์
- มอบอำนาจอนุมัติใบรับรองการจ่ายเงินกรณีที่ใบสำคัญคู่จ่ายเงินสูหาย
- มอบอำนาจการอนุญาตให้เก็บเงินไว้ใช้จ่ายเพื่อบูรณะทรัพย์สิน
- มอบอำนาจการขอเจ้าหน้าที่ตำรวจรักษาการณ์และเจ้าหน้าที่ควบคุมเงิน
- มอบอำนาจการอนุมัติค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีตามคำพิพากษาศาล
- มอบอำนาจเกี่ยวกับการพิจารณาแก้ไขปัญหาการชดเชยค่างานก่อสร้างตามสัญญแบบปรับราคาได้ ( ค่าk )
- มอบอำนาจเบิกค่าใช้จ่ายบางประเภท ( ค่าใช้จ่ายในการติดตั้งค่าเช่า ค่าใช้บริการวิทยุโทรศัพท์ ระบบต่างของการสื่อสารแห่งประเทศไทย,องค์กรโทรศัพท์ฯ )
- มอบอำนาจการรับรองการใช้สิทธิออกหนังสือรับรองการมีสิทธิการอนุมัติการเบิกจ่ายเงินสวัสดิการเกี่ยวกับการรักษาพยาบาล
การบริหารงานบุคคล
- การอนุมัติไปราชการ
- มอบอำนาจการอนุมัติไปราชการ
- มอบอำนาจเกี่ยวกับการจัดการฝึกอบรม
- มอบอำนาจพิจารณาอนุญาตการลาของข้าราชการ
- มอบอำนาจการปฏิบัติราชการแทนเกี่ยวกับลูกจ้างประจำ
- มอบอำนาจปฏิบัติราชการแทนเกี่ยวกับลูกจ้างชั่วคราว
- การมอบอำนาจปฏิบัติราชการแทนเกี่ยวกับลูกจ้างชั่วคราว ( เงินนอกงบประมาณ )
- มอบอำนาจการออกหนังสือรับรอง
งานบริหารงานทั่วไป
- มอบอำนาจการใช้รถยนต์ส่วนกลาง
- การพานักเรียนและนักศึกษาไปทัศนศึกษาและค้างคืน
- การออกใบสุทธิและใบรับรองสถานศึกษา ( พ้นกำหนด 10 ปี )
