หลักการทั่วไปของการเขียนรายงานวิจัย
ในการเขียนรายงานวิจัยมีประเด็นสำคัญที่เราควรคำนึงถึง ดังนี้ค่ะ
1. ความครบถ้วนสมบูรณ์ของเนื้อหา ในรายงานการวิจัยที่เขียนจะต้องมีเนื้อหาสาระที่สำคัญๆ ครบถ้วน ได้แก่ ปัญหาการวิจัย วัตถุประสงค์ของการวิจัย กรอบแนวคิดทฤษฎีที่ใช้ในการวิจัย การเก็บรวบรวมข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูล และผลการวิจัยที่ตอบปัญหาและวัตถุประสงค์การวิจัย
2. ความต่อเนื่องกลมกลืน นอกจากรายงานวิจัยที่เขียนจะต้องมีความสมบูรณ์ครบถ้วนของเนื้อหาตามประเด็นต่างๆ ที่กล่าวแล้ว การเขียนให้เกิดความเชื่อมโยงสอดรับ เป็นเหตุเป็นผลกันในประเด็นและระหว่างประเด็นเหล่านี้ นับว่ามีความสำคัญไม่น้อย เพราะถ้าไม่ระวังก็อาจจะเกิดความขัดแย้งได้ ไม่สอดรับกันระหว่างข้อความที่เขียนในแต่ละประเด็น เช่น ปัญหาการวิจัยว่าอย่างหนึ่ง ในขณะที่วัตถุประสงค์การวิจัยเขียนไว้อีกอย่างหนึ่ง นั่นคือเขียนไปคนละทางกัน นอกจากนั้นแล้วภาษาที่ใช้ในการเขียนถึงสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ก็ควรจะมีความกลมกลืนสม่ำเสมอตลอดรายงานวิจัย เช่น คำว่าความเที่ยงตรงหรือความตรง (Validity) และความเชื่อมั่นหรือความเที่ยง (Reliability) ของเครื่องมือการวิจัย ถ้าจะใช้คำว่าความเที่ยงตรงก็ต้องใช้คำนี้ตลอดรายงาน มิใช่คำว่า “ความเที่ยงตรง” บ้าง “ความตรง”บ้างและถ้าใช้คำว่า “ความเที่ยงตรง” ก็จะต้องใช้คู่กับคำว่า “ความเชื่อมั่น” มิใช่ “ความเที่ยง” หรือถ้าจะใช้คำว่า “ความตรง” ก็ต้องใช้คู่กับคำว่า “ความเที่ยง” ทำนองนี้เป็นต้น
3. ความชัดเจน กระชับ ไม่คลุมเครือวกวน การใช้ภาษาเพื่อสื่อความกับผู้อ่านโดยใช้ภาษาเขียนนั้น จะต้องมีความชัดเจน สื่อความอย่างตรงไปตรงมา อย่าเขียนโดยใช้ภาษาคลุมเครือ เขียนวกวน อ่านแล้วต้องตีความจึงจะเข้าใจ การเขียนรายงานวิจัยไม่จำเป็นต้องใช้สำนวนโวหารที่ดูให้สูงส่ง ยกเว้นคำที่เป็นศัพท์เทคนิคเฉพาะเท่านั้น นักวิจัยต้องเลือกใช้ภาษาที่ทำให้เกิดความเข้าใจง่ายๆ ยกตัวอย่าง การใช้ภาษาแปลผลวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติในทำนองว่า “วิธีสอนสองวิธีทำให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาคณิตศาสตร์แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01” การเขียนเช่นนี้ถ้าเขียนให้นักวิจัยด้วยกันอ่านก็ไม่เป็นปัญหาแต่อย่างใด แต่ถ้าเมื่อใดที่เขียนเพื่อสื่อความต่อสาธารณชนก็ควรปรับภาษาให้เข้าใจง่ายยิ่งขึ้น เช่น อาจเขียนเสียใหม่ว่า “วิธีสอนสองวิธีทำให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาคณิตศาสตร์แตกต่างกันจริง ” ทำนองนี้เป็นต้น
4. ความถูกต้อง การเขียนรายงานวิจัยจะต้องระมัดระวังให้มีความถูกต้องเป็นอย่างมากทั้งที่เป็นความถูกต้องทางหลักวิชาการ ซึ่งได้แก่ แบบแผนการวิจัย การเก็บข้อมูล การใช้เทคนิควิธีวิเคราะห์ข้อมูล การแปลผล และการสรุปผล ความถูกต้องในการอ้างอิง แหล่งที่มา ตลอดจนความถูกต้องในการจัดพิมพ์ เรียงลำดับเนื้อหา เลขหน้า เป็นต้น
ประเด็นเหล่านี้ เป็นสิ่งที่นักวิจัยพึงตรวจสอบในการเขียนรายงาน เพื่อเผยแพร่ผลงานวิจัยของตนให้เป็นที่รับรู้และนำไปใช้ประโยชน์ต่อไป
ในหัวข้อต่อไป เราจะมาพิจารณากันว่า การเขียนรายงานวิจัยแต่ละแบบนั้นควรจะมีลักษณะอย่างไร
เอกสารอ้างอิง
รัตนะ บัวสนธ์. (2551). ปรัชญาวิจัย (Philosophy of Research). กรุงเทพฯ. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อรุณี อ่อนสวัสดิ์. (2553). เอกสารประกอบการบรรยาย วิชา ระเบียบวิธีวิจัยขั้นสูง (390611).พิษณุโลก. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
